Demonstranten tegen het referendum dinsdag in de Turkse kustplaats Izmir.
Demonstranten tegen het referendum dinsdag in de Turkse kustplaats Izmir. © AP

Turkse kiesraad wijst verzoek om referendum ongeldig te verklaren af

De Turkse hoge kiesraad heeft het verzoek van oppositiepartijen om de referendumuitslag ongeldig te verklaren afgewezen. Volgens de politieke tegenstanders van Erdogan heeft de president dankzij gerommel met stemmen afgelopen weekeinde de volksraadpleging gewonnen.

Zij hadden daarom een serie klachten ingediend bij de kiesraad over de gang van zaken rondom het referendum. Ze spreken onder meer van intimidatie bij stemkantoren en hekelen het feit dat ook ongestempelde stembiljetten meetelden.

Woensdagmiddag heeft de kiesraad alle klachten van de oppositie met tien stemmen tegen één afgewezen, waaronder het verzoek om de uitslag ongeldig te verklaren.

De oppositiepartijen zeggen zich niet neer te leggen bij die uitspraak en beloven 'alle mogelijke wettelijke paden bewandelen' om de referendumuitslag aan te vechten. 'Dit is een ernstige legitimiteitscrisis', reageerde de vicevoorzitter van de CHP. De grootste oppositiepartij beraadt zich nu op haar volgende zet: hoogstwaarschijnlijk stapt ze naar het Grondwettelijk Hof en, mocht het nodig zijn, naar het Europees Hof voor de Rechten van de Mens.

Eerder op de dag zei premier Binali Yildirim, wiens baan als gevolg van de referendumuitslag in de toekomst verdwijnt, dat de oppositie het recht heeft te protesteren zolang dat zich beperkt tot de rechtszaal. 'Mensen oproepen de straat op te gaan om te demonstreren is verkeerd en overschrijdt de grens van legitimiteit.' Yildirim noemde het onacceptabel dat de belangrijkste oppositiepartij de uitslag niet erkent.

Onderkoeld

Verdeeld Turkije

De referendumuitslag legt de extreme verdeeldheid onder de Turkse bevolking bloot en vormt zo een zwakke bodem voor de legitimiteit van Erdogan ambities: de vorming van een nieuw machtig Ottomaans Rijk onder het sterke leiderschap van één man. Wat staat het verdeelde Turkije te wachten?

Erdogans ja-kamp won het referendum over de uitbreiding van de bevoegdheden van de Turkse president zondag nipt met 51 procent. Waarnemers van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) concludeerden dat de volksraadpleging niet voldeed aan de internationale maatstaven. Zo zou er sprake zijn van intimidatie van het nee-kamp en besloot de Hoge Kiesraad in een laat stadium nog om onbestempelde kiesbiljetten mee te laten tellen. Volgens de pro-Koerdische oppositiepartij HDP is het nu onmogelijk om te controleren hoeveel ongeldige of valse stemmen zijn uitgebracht.

West-Europa reageert gealarmeerd op de referendumuitslag. Geen felicitaties aan het adres van Erdogan, wel klinkt kritiek op en gemor over de gang van zaken rondom de volksraadpleging. De Amerikaanse president Trump feliciteerde zijn Turkse ambtgenoot wél. Het Nederlandse kabinet benadrukte woensdagmiddag nog maar eens dat, als het aan Den Haag ligt, toetreding van Turkije tot de Europese Unie heel ver weg ligt.