Trump en het Russisch onderonsje: stommiteit of hoogverraad?

Consequenties kunnen groot zijn

Bijna ieder ander zou erom worden ontslagen of gearresteerd: het verklappen van een spionagegeheim is ofwel een stommiteit, ofwel hoogverraad. Voor de president gelden echter andere regels. Toch heeft Donald Trump weer laten zien dat hij niet goed weet om te gaan met de verantwoordelijkheid van het presidentschap.

Volgens The Washington Post heeft Trump donderdag in zijn onderonsje met de Russische minister Sergej Lavrov en ambassadeur Sergej Kisljak opgeschept over een dreigende aanslag van Islamitische Staat, met laptops in vliegtuigen. Die informatie had hij van een bondgenoot, die geen toestemming had gegeven het te delen. Door dat toch te doen brengt hij de inlichtingenbronnen van die bondgenoot in gevaar.

De onthulling van de krant werd meteen bestreden door Herbert Raymond McMaster, de nationale veiligheidsadviseur, die donderdag ook bij het overleg aanwezig was. Maar hij ontkende alleen dingen die de Post niet had beweerd. 'Op geen enkel moment werden bronnen of methoden onthuld', zei McMaster. Maar dat stond ook niet in de artikel. Het nieuws zelf bleef overeind.

'Codewoord-informatie'

Trump zou volgens de Post (later bevestigd door persbureau Reuters) details hebben verteld over een mogelijke aanslag door Islamitische Staat. Daarbij zou hij onder meer hebben gezegd uit welke stad de informatie afkomstig is. Dat kan een veelbetekenende aanwijzing zijn van de bron. 'Ik krijg geweldige inlichtingen. Ik heb mensen die me elke dag geweldige inlichtingen geven', zou Trump hebben gezegd, volgens een bron die zelf overigens niet bij het overleg was en het dus van horen zeggen heeft (waarschijnlijk iemand bij de inlichtingendiensten, die door stafleden van het Witte Huis werden gebeld en de schade moest zien te beperken).

Volgens de bronnen was het 'codewoord-informatie': zo geheim dat de berichten nog onbegrijpelijk zijn, zelfs als ze onderschept worden. Maar Trump heeft de 'vertaalde' versie te horen gekregen en heeft die dus doorverteld. Het Witte Huis zei in een reactie dat het gesprek alleen ging over algemeen bekende dreigingen.

President beslist over geheimen

Het klopt dat de mogelijke laptopaanslag bekend was: dat was de reden dat in maart plotseling een verbod op laptops als handbagage werd ingesteld, bij vluchten uit een aantal landen in het Midden-Oosten. Inlichtingendiensten vrezen dat IS-bommenmaker Ibrahim al-Asiri (die ook de onderbroekbom had bedacht die in 2009 ternauwernood onschadelijk kon worden gemaakt op een vlucht van Amsterdam naar Detroit) daarmee bezig is.

De president kan op elk moment bepalen of geheime informatie moet worden 'gedeclassificeerd' en dus geopenbaard mag worden. Daardoor kan hij nooit de regels overtreden: op het moment dat hij een geheim verklapt was het kennelijk geen geheim meer. (Dat vrijwaart Trump van de straf die hij blijkens een tweet van een aantal jaar geleden voor Edward Snowden in gedachten had, voor het verklappen van geheimen aan de Russen.)

Maar de consequenties kunnen groot zijn: de bondgenoot die de inlichtingen heeft aangeleverd, zal daar voortaan voorzichtiger mee zijn. Dat betekent dat Trump zijn land misschien heeft uitgesloten van toekomstige cruciale informatie. Of Trump zijn Russische vrienden wilde behagen of gewoon wilde opscheppen of allebei: het lijkt erop dat het karakter van de president een zwakke plek is in de nationale defensie. Ook als hij dat helemaal niet zo heeft bedoeld, is dat zorgelijk.

Dit is belangrijk Trump-nieuws

We kunnen ons voorstellen dat al dat nieuws over Trump nogal overdadig overkomt. Daarom verdelen we het in deze Trumpfilter in verschillende categorieën. Dit nieuws kan grote consequenties hebben en moet je dus echt blijven volgen. Het valt dan ook in de categorie 'belangrijk'.

Lees verder over Trump en de veiligheidsdiensten

Trump intimideert Comey: 'Als jij lekt naar de pers, lek ik 'tapes' van onze gesprekken'

Maak je borst maar nat Trump: de FBI laat niet met zich sollen. Met het ontslag van directeur James Comey heeft Donald Trump de oorlog verklaard aan de FBI. En dat zal hij weten ook. De organisatie slaat altijd meteen terug.

En weer valt Amerika uiteen. Het ontslag van FBI-directeur James Comey heeft dinsdag opnieuw twee parallelle werkelijkheden gecreëerd die passen bij de twee werelden waarin Amerikanen leven.