Na een zoektocht van vier maanden wordt in maart Salah Abdeslam opgepakt in de Brusselse wijk Molenbeek.
Na een zoektocht van vier maanden wordt in maart Salah Abdeslam opgepakt in de Brusselse wijk Molenbeek. © AP

Salah Abdeslam in gevangenis verder geradicaliseerd

Salah Abdeslam, de enige nog levende terrorist achter de aanslagen in Parijs, is in de gevangenis verder geradicaliseerd. Mede daardoor weigert hij met justitie te praten. Dat zegt zijn voormalig advocaat, Sven Mary, in een interview met de Volkskrant.

'Abdeslams deradicalisering had al een tijd geleden moeten beginnen, maar het wordt alleen maar erger', aldus de advocaat. 'Hij heeft een baard nu. Hij is een echte fundamentalistische moslim geworden. Hij was een jongen van de straat met Nikes.'

De omstandigheden in de gevangenis hebben bijgedragen aan de radicalisering, stelt Mary. 'Men foltert hem niet fysiek. Het is geen Guantánamo Bay. Maar men beantwoordt horror wel met mentale foltering. Waarom zou hij nog iets willen geven aan degene die hem dit aandoet?'

Terrorisme-expert Heisbourg: 'Kans op aanslag is onverminderd groot'

Volgens terrorisme-expert Heisbourg is Frankrijk er een jaar na 'Parijs' niet veiliger op geworden. Hij ziet twee grote gevaren. (+)

Vorige maand legde Mary, samen met de Franse advocaat Frank Berton, de verdediging van Abdeslam neer. 'Zwijgen was niet het plan. Dit was niet de verdediging die wij voor ogen hadden. Mijn doel was altijd hem te laten praten, dat was ook de voorwaarde voor Berton om mee te doen.' Nu blijkt dat de radicalisering van hun voormalige cliënt ook een rol speelde bij het besluit te stoppen. 'Men heeft hem het statuur van het heldendom gegeven door hem neer te zetten als hét brein. En hij is het gaan geloven. Hij is in een positie geplaatst waarin hij zich alleen maar kan laten gelden als martelaar. Hij is het stereotype terrorist geworden.'

Zondag is het een jaar geleden dat negen aanslagplegers terreur zaaiden in Parijs. Bij de aanslagen op concertzaal Bataclan, stadion Stade de France en cafés in de binnenstad vielen 130 doden en 368 gewonden. Zeven terroristen kwamen om. Abdeslam, die zijn bomgordel in de prullenbak had gegooid, slaagde erin het land te ontvluchten. Hij werd op 18 maart 2016 opgepakt in de Brusselse wijk Molenbeek.

'Abdeslam is veranderd, zwijgen was niet het plan'

De Belgische strafpleiter Sven Mary spreekt over zijn beweegredenen om terreurverdachte Salah Abdeslam te verdedigen, én daarmee te stoppen. (+)

Vlak na zijn arrestatie werd de terrorist verhoord en verklaarde hij over de aanslagen en zijn rol daarin. Naarmate hij langer vastzat, veranderde zijn houding. Volgens Mary is dat mede door de omstandigheden tijdens zijn gevangenschap. Zo was Abdeslams cel in Brugge vlak bij die van terrorist Mehdi Nemmouche. De man die in 2014 uit naam van IS vier mensen doodschoot bij het Joods museum in Brussel, zou door de muren heen hebben geschreeuwd dat Abdeslam niet met de politie moet praten.

Sinds 27 april dit jaar, toen hij door België werd uitgeleverd aan Frankrijk, zit Abdeslam in isolement in de Parijse gevangenis Fleury. Daar wordt elke beweging die hij maakt, tot op de wc aan toe, vastgelegd op camera. 'Hij is dé trofee, de enige levende man die kan boeten voor het bloedbad van 13 november 2015', zegt Mary. 'Het ergste dat er kan gebeuren is dat hij het strafproces niet haalt, zelfmoord pleegt.'

Abdeslam worden in Frankrijk verscheidene aan terrorisme gerelateerde misdaden ten laste gelegd, waaronder moord, lidmaatschap van een terroristische organisatie en bezit van wapens en explosieven.