Bondakanselier Kohl en Lubbers in de tuin van het Catshuis.
Bondakanselier Kohl en Lubbers in de tuin van het Catshuis. © ANP

Ruud Lubbers' postuum voor Kohl: 'Reus Kohl was moedig, maar ook wijs'

'Over de doden niets dan goeds', zegt oud-premier Ruud Lubbers als hij terugdenkt aan Helmut Kohl. Maar een vriend zou hij hem niet willen noemen. Daarvoor is er te veel tussen de twee gebeurd. 'Het was toch iets dubbels tussen ons.' In Europa trokken ze vaak gelijk op. Maar toen Lubbers in 1994 voorzitter van de Europese Commissie wilde worden, was het Kohl die dat blokkeerde, samen met de Franse president Mitterrand.

Mitterrand heeft later gezegd dat hij er spijt van had dat hij toegaf aan Kohl, herinnert Lubbers zich. Het was ook Kohl die Lubbers kort na de val van de Muur in 1989 voorstelde aan 'Das Mädchen'. Dat bleek Angela Merkel te zijn. 'Hou die in de gaten', zei Kohl erbij. Lubbers noemt hem 'een dierbare collega, die veel goed werk heeft gedaan.'

Twee jaar geleden, toen de gezondheid van Kohl te wensen overliet, schreef Lubbers op verzoek van het CDA een postuum voor hem. Dat volgt hier:

Helmut Kohl (1930-2017)

Helmut Kohl, bondskanselier van Duitsland van 1982 tot 1998, werd bekend als de man die van West- en Oost-Duitsland één land maakte en als de architect van het nieuwe Europa.

'Ik heb Helmut Kohl goed gekend. De eerste keer dat ik hem ontmoette, was eind zeventiger jaren van de vorige eeuw. Wim Aantjes was toen fractievoorzitter van het CDA en ik zijn vice. Samen reisden wij naar de toenmalige fractievoorzitter van de CDU.

'Het waren de jaren van Bondskanselier Helmut Schmidt, minister-president Van Agt, en bij ons de op handen zijnde troonswisseling. Thuisgekomen viel mij op dat, hoe enthousiast ik zelf ook over Helmut Kohl was, anderen hem als provinciaals typeerden. Dat vond ik toen vreemd. Voor mij bleek hij al direct een Man uit het Volk, die wist wat er onder zijn kiezers leefde.

'Pas later werd hij de reus Kohl, de Bondskanselier van de Duitse Hereniging. Daaraan heb ik de beste herinneringen. Hij was moedig. Denk maar eens aan het gaan voor de één op één verhouding tussen Ost- en Westmarken.

'Maar ook wijs. Direct na de Val van de Muur peilde hij ook bij mij de mogelijkheid de grens met Polen naar het oosten te verschuiven. Ik verklaarde mij faliekant tegen en al na enkele maanden was dat verlangen van tafel en kon het tot de Duitse Hereniging komen.

'Onze wegen scheidden in 1994. In dat jaar besloot hij mij te blokkeren als opvolger van Jacques Delors als voorzitter van de Europese Commissie. Natuurlijk haakte dat, maar ik werd welgemoed hoogleraar globalisering en voor mij blijft Helmut Kohl een dierbare collega voor vele, vele jaren en de man die na de Val van de Muur, vrucht van opstandige burgerbewegingen tegen het Sovjet-regime in Hongarije, Tsjecho-Slowakije en vooral in Polen met Solidarnosc, als Bondskanselier geschiedenis schreef met de Duitse Hereniging.

Dat deed hij geweldig.'