De Poolse President Andrzej Duda ondertekende vandaag de omstreden mediawet.
De Poolse President Andrzej Duda ondertekende vandaag de omstreden mediawet. © EPA

Polen tekent omstreden mediawet ondanks kritiek EU

De Poolse president Andrzej Duda heeft donderdag de veelbesproken mediawet ondertekend. Die wet houdt in dat de regering de directie en hoofdredactie van de publieke omroep zelf kan benoemen en ontslaan. De oppositie, journalisten, de Europese Unie en mensenrechtenorganisaties beschuldigen de nationaal-conservatieve regering ervan te veel invloed te krijgen op de media.

Volkslied

Jedynka, de grootste publieke radiozender in Polen, heeft vrijdag elk uur afwisselend het nationale en het Europese volkslied gespeeld. De zender deed dat uit protest tegen de nieuwe mediawet.

Het hoofd van de presidentiële kanselarij, Malgorzata Sadurska, zei donderdag na ondertekening van de wet te geloven in geloofwaardige en objectieve nationale media in Polen. 'We zien nu nog vaak dat journalisten hun persoonlijke mening geven. Die mening overschaduwt de objectieve informatie die de luisteraar of kijker moet bereiken.'

De nieuwe wet maakt het onmiddellijke ontslag mogelijk van de hoofden van de staatsradio en -televisie. De minister van financiën mag hun vervangers benoemen. Ook de omvang van de raden van bestuur en van toezicht van de omroepen wordt verminderd. Sadurska zei dat de president zich bewust is van de bezwaren van de EU, maar meent dat de nieuwe wet geen afbreuk doet aan de onafhankelijkheid van de media.

Protest EU

Juncker wilde niet speculeren over de gevolgen van de stap van de nieuwe Poolse regering

Europees commissaris voor mensenrechten Nils Muiznieks deed dinsdag nog een beroep op Duda om de wet niet te tekenen. De Europese Commissie bespreekt de Poolse rechtsstaat op 13 januari. Vicevoorzitter Frans Timmermans liet in een reactie op de ondertekening door Duda weten uit te zien naar een dialoog met Polen over aanpassing van de wet. Voorzitter Jean-Claude Juncker noemde Polen een 'belangrijk en volwaardig lid van de EU' en wilde niet speculeren over de gevolgen van de stap van de nieuwe Poolse regering.

De Duitse eurocommissaris Günther Oettinger zei een paar dagen geleden al dat hij vindt dat Polen onder toezicht moet komen te staan. Jean-Claude Juncker, voorzitter van de Europese Commissie, zei donderdag in Amsterdam te hopen op een oplossing.

Aanpak Grondwettelijk Hof

De nationaal-conservatieve PiS-regering heeft sinds haar aantreden in het najaar van 2015 meer omstreden besluiten doorgevoerd. Zo heeft de Poolse regering de macht en onafhankelijkheid van het Grondwettelijk Hof, het hoogste rechtsprekende orgaan, ingedamd. Eerder morrelde de nieuwe regering al aan de positie van het Hof door vijf rechters te benoemen die de PiS goedgezind zijn. Toentertijd protesteerden tienduizenden Polen op straat tegen een 'sluipende staatsgreep'.