Een man eet snel een burger op straat in Venetië. De burgemeester is het zat: naast kebabrestaurants worden ook andere nieuw te openen eettentjes, inclusief afhaalpizzeria's, uit het centrum geweerd.
Een man eet snel een burger op straat in Venetië. De burgemeester is het zat: naast kebabrestaurants worden ook andere nieuw te openen eettentjes, inclusief afhaalpizzeria's, uit het centrum geweerd. © Marcel van den Bergh / de Volkskrant

Nu is het basta! Zo klaar is Italië met de oprukkende kebabrestaurants

Venetië weert voortaan fastfood uit historisch centrum

Decorum en traditie versus kebab en hamburgers. In een poging de teer beminde eigen Venetiaanse keuken te redden, is het vanaf nu verboden restaurants te openen in de kanaalstad die voedsel bereiden bedoeld om op straat op te eten. Lees: fastfood.

Net als een aantal andere grote Italiaanse steden, lijdt Venetië vrijwel dagelijks aan de gevolgen van het almaar toenemende toerisme in het land, inclusief de oprukkende souvenirwinkeltjes en kebabrestaurants die daarbij horen.

Of zoals de burgemeester van Venetië het verwoordt: 'Wij hebben niets tegen kebab of andere soorten fastfood. We willen enkel het gevaar vermijden dat een toeristische stad zoals de onze haar eigen identiteit verliest.' Naast kebabrestaurants worden immers ook andere nieuw te openen eettentjes, inclusief afhaalpizzeria's, uit het centrum geweerd. Alleen ambachtelijke ijswinkels zijn uitgesloten van de nieuwe wet.

Het gevecht om de eigen stadscentra is te vergelijken met de Amsterdamse strijd tegen toeristische ijs- en Nutella-winkels. In Italië begon het eind jaren tachtig in Rome, waar de inmiddels wereldberoemde slowfoodbeweging werd opgericht daags nadat de eerste Italiaanse McDonald's zijn deuren opende. De beweging propageert sindsdien schoon, eerlijk, traditioneel en lokaal geproduceerd voedsel - eigenlijk alles wat McDonald's als exponent van de buitenlandse massaconsumptie niet is, aldus de club.

Wij hebben niets tegen kebab. We willen vermijden dat onze stad haar eigen identiteit verliest

Burgemeester van Venetië

Dat gevecht tussen de hamburger en de 'bewuste burger' is sindsdien altijd actueel gebleven in Italië. Niet voor niets werd het boek 'de Barbaren' van Italiaans sterauteur Alessandro Baricco in 2008 een landelijke bestseller. Het gaat grotendeels over de verderfelijke buitenlandse invloed op het Italiaanse eet- en drinkgedrag. 'Tegenwoordig kan het zomaar gebeuren dat je in de wijnlokalen van een Italiaanse stad een Italiaan aantreft die zijn hollywoodwijn drinkt, vóór het eten, terwijl hij wat chips en pikante zoutjes nuttigt', schrijft Baricco. 'Het is al heel wat dat hij hem niet door een rietje drinkt terwijl hij naar de baseballwedstrijd op tv zit te kijken. De barbaren!'

Gastronomisch racisme

Een kebabzaak in het centrum van de oude stad detoneert te veel met de omgeving

Extreem-rechtse Lega Nord-burgemeester van Bergamo

De laatste jaren breidt de Italiaanse weerzin tegen vreemd toeristenvoedsel zich uit naar de oosterse keuken. De eerste stad die kebabrestaurants daadwerkelijk uit het centrum weerde, was Bergamo in 2009. De officiële uitleg van de extreem-rechtse Lega Nord-burgemeester was dat 'een kebabzaak in het centrum van de oude stad te veel detoneert met de omgeving. Zo'n winkel past niet bij de historische middeleeuwse sfeer'. Toch ging iedereen uit van een vorm van gastronomisch racisme.

Dat de stemming sindsdien is omgeslagen, bewijst de groeiende lijst van steden die het voorbeeld van Bergamo volgen. Voordat Venetië overging tot een verbod, werd ook de opening van nieuwe kebabtentjes in Verona al bemoeilijkt. De burgemeester daar wil de weg in het centrum vrijmaken voor 'etnische' streekgerechten. Het Toscaanse Florence staat sinds vorig jaar nog maar fastfoodrestaurants, minisupermarkten en kebabzaken toe indien 70 procent van de door hun verkochte of gebruikte producten van lokale oorsprong is.