Chinese president Xi Jinping en Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson in Peking
Chinese president Xi Jinping en Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Rex Tillerson in Peking © REUTERS

Na één middag Peking slikt Amerikaanse minister Tillerson zijn kritiek in

Met een mond vol verwijten kwam hij aan in Peking, maar de Amerikaanse minister van buitenlandse zaken Rex Tillerson ging zondag naar huis met 'warme woorden' van de Chinese president Xi Jinping in zijn oren.

Na een middag met China's topdiplomaat Wang Yi boog Tillerson al deemoedig het hoofd. Hij slikte kritiek - China zou niet genoeg doen om de steeds verder escalerende crisis over het Noord-Koreaanse kernwapenprogramma te bezweren - snel in. China en de VS zullen samen hun best doen om Pyongyang naar een 'ander spoor' te brengen.

Vlak voor zijn eerste bezoek aan China las Tillersons baas Peking via Twitter flink de les. 'Noord-Korea heeft zich erg slecht gedragen. China heeft weinig gedaan om te helpen!', aldus de Amerikaanse president Donald Trump. In Japan en Zuid-Korea blies Tillerson hoog van de toren: de tijd van 'strategisch geduld' is voorbij, de 'militaire optie' ligt op tafel. Onderhandelen had alleen zin als Pyongyang zijn kernwapenarsenaal ontmantelt, aldus Tillerson vrijdag.

China zette stevig de hakken in het zand. Peking is het meer dan beu aangewezen te worden als het land dat zijn verantwoordelijkheid ontloopt inzake Noord-Korea. Het Westen denkt dat China, een van de weinige bondgenoten van Noord-Korea, een direct lijntje heeft naar de Kim-dynastie. Pyongyang overleeft door Chinese energieleveranties en voedselhulp; de landen delen een lange, poreuze grens en China heeft zeker invloed. Maar dat maakt  Noord-Korea nog geen marionet.

China loopt als eerste schade op in geval van een oorlog, een ongeluk met een kernproef of ineenstorting van het Noord-Koreaanse regime, aldus een commentaar in de Global Times. 'Chaos in Noord-Korea  veroorzaakt als eerste een ramp in China. Sorry, maar de Verenigde Staten en Zuid-Korea hebben niet het recht dat van China te eisen', aldus de populaire tabloid.

Chaos in Noord-Korea veroorzaakt als eerste een ramp in China. Sorry, maar de Verenigde Staten en Zuid-Korea hebben niet het recht dat van China te eisen

Global Times

Bovendien vindt Peking dat het al jaren zijn uiterste best doet Pyongyang af te knijpen door de door de Verenigde Naties opgelegde sancties uit te voeren, terwijl het tegelijkertijd het regime van Kim Jong-un blijft masseren om de communicatie open te houden. Partijspreekbuis Volksdagblad hekelde 'de verafgoding van sancties en druk' waarmee de VS Pyongyang op de knieën proberen te dwingen.

Beide benaderingen werken al twintig jaar lang niet. China wijst sinds jaar en dag naar de zeskantige tafel waaraan de beide Korea's, de VS, Rusland en Japan onder Chinees gastheerschap onderhandelden. Die staat al sinds 2009, de laatste gespreksronde, te verstoffen in het staatsconferentieoord Diaoyutai.

Noord-Korea won ondertussen tijd om zijn nucleaire wapenarsenaal te vergroten en te verbeteren: inmiddels zouden lange afstandsraketten die kernkoppen naar de VS brengen een kwestie van tijd zijn. Vandaar dat niemand echt serieus inging op het zoveelste Chinese voorstel tot onderhandeling.

Irritaties

Peking meet zich tegenover de kersverse regering van Trump graag de houding aan van een bedaarde onderwijzer, die het onbesuisde nieuwe jongetje in de klas geduldig uitlegt hoe de wereld in elkaar zit

In die geprikkelde sfeer ontmoette de relatief onervaren Tillerson een legertje door de wol geverfde Chinese diplomaten, zoals Wang Yi, de minister van Buitenlandse Zaken. Peking is extra geïrriteerd door mogelijke nieuwe Amerikaanse wapenleveranties aan Taiwan, in de ogen van Peking een afvallige provincie. Taiwan wordt door de Verenigde Staten al decennialang voorzien van defensieve wapensystemen, die het de facto onafhankelijke eiland moeten beschermen tegen een Chinese aanval.

China schreeuwt ook moord en brand over het raketafweersysteem THAAD. Dat installeren de Verenigde Staten op Zuid-Koreaanse bodem - officieel om een Noord-Koreaanse raketaanval af te slaan, maar Peking denkt dat THAAD ook het Chinese luchtruim in de gaten houdt.

Wat Tillerson van die irritaties op zijn bordje kreeg, weet niemand. Peking meet zich tegenover de kersverse regering van Trump graag de houding van een bedaarde onderwijzer die het onbesuisde nieuwe jongetje in de klas geduldig uitlegt hoe de wereld in elkaar zit. Aan beide kanten koos men voor de zachtere toon, ook omdat het nu belangrijk is dat Xi en Trump elkaar in de ogen kijken.

De hoogste bazen hebben 'enkele keren' gecommuniceerd, maar Trumps China-beleid blijft in nevelen gehuld. Voor de verhoudingen tussen de supermachten wordt die allereerste handdruk begin april bepalend.

Merkel geeft lesje internationale samenwerking bij eerste ontmoeting met Trump
De eerste ontmoeting tussen de Duitse bondskanselier Angela Merkel en de Amerikaanse president Donald Trump, vrijdag in het Witte Huis, was een confrontatie van stijl en substantie. Beiden benadrukten hun eigen aanpak: Trump viel terug op zijn America First-boodschap, Merkel gaf een lesje internationale samenwerking.

Tillerson: militaire actie tegen Noord-Korea is ook een optie
De spanningen met tussen Noord en Zuid-Korea lopen de laatste tijd weer flink op. Recentelijk testte het bewind van Kim Jong-un weer een aantal raketten. 'Een nieuwe benadering is noodzakelijk.' Militaire actie is daarbij een optie die op tafel ligt, zei Tillerson in toespraak.

Is Rex Tillerson de zwakste minister van Buitenlandse Zaken aller tijden?
De stilte rond de nieuwe minister van Buitenlandse Zaken in Amerika wekt verbazing. De vroegere baas van ExxonMobil mijdt de pers en heeft weinig ambtenaren. Trump passeert hem soms gewoon.