Rohingya-moslims worden door harde legeracties geraakt in Myanmar.
Rohingya-moslims worden door harde legeracties geraakt in Myanmar. © EPA

Myanmarees leger vernietigt op grote schaal dorpen Rohingya-moslims

Het leger van Myanmar vernietigt op grote schaal dorpen van de islamitische Rohingya in het noordwesten van het land. Dit blijkt uit satellietbeelden die Human Rights Watch maandag publiceerde. Ze bevestigen eerdere berichten over harde legeracties tegen de Rohingya. De mensenrechtenorganisatie wil dat Myanmar de Verenigde Naties een onderzoek laat instellen.

Het legeroptreden is pijnlijk voor de feitelijk leider van Myanmar, Aung San Suu Kyi, die sinds acht maanden op afstand een regering van nationale verzoening leidt in het etnische verdeelde land. Het suggereert dat Suu Kyi er niet in slaagt het leger in toom te houden, dat in decennia van strijd tegen minderheden een reputatie van mensenrechtenschendingen heeft opgebouwd. De high-res satellietbeelden tonen aan dat in vijf Rohingya-dorpen in het noorden van de deelstaat Rakhine tusen 10 en 18 november zeker 820 huizen zijn platgebrand. Met de 430 huizen die blijkens vorige week door HRW gepubliceerde satellietbeelden eerder al waren verwoest komt dat uit op minstens 1250 huizen. Gezien de dichte bebossing van de streek kunnen het er nog veel meer zijn, zegt Phil Robertson van HRW vanuit Bangkok.

Rakhine is al weken in de greep van geweld. Het leger is naar eigen zeggen bezig met een tegenoffensief tegen gewapende 'terroristen' (Rohingya's, zegt de regering) die begin oktober negen politieagenten doodden bij een overval op grensposten langs de grens met Bangladesh. Daarbij zouden wapens en munitie zijn buitgemaakt. Het leger heeft het gebied afgegrendeld. Er zijn berichten over martelingen, verkrachtingen en executies.

Het leger heeft het gebied afgegrendeld. Er zijn berichten over martelingen, verkrachtingen en executies

'Wij hebben zeer serieuze beschuldigingen over mensenrechtenschendingen binnen gekregen, maar we hebben die nog niet onafhankelijk kunnen bevestigen, zegt Robertson van HRW. 'Veel verklaringen van Rohingya neigen naar overdrijving, dus we betrachten enige voorzichtigheid.'

De Myanmarese regering bevestigt dat het leger grondoperaties uitvoert, met steun van gevechtshelikopters, maar beschuldigt HRW van overdrijving. Er zouden hooguit enkele tientallen huizen zijn verwoest, terwijl de helikopters zouden zijn aangevallen door honderden rebellen. In totaal zijn er volgens de regering 69 militanten en 17 leden van veiligheidstroepen gedood.

Over aantallen burgerslachtoffers is niets bekend, mede doordat internationale waarnemers, hulpverleners en journalisten de toegang tot het gebied wordt ontzegd. Volgens activist Ko Ko Linn van de Arakan Rohingya National Organization zijn meer dan 100 burgers gedood en honderden gearresteerd. Volgens andere bronnen zijn tienduizenden op de vlucht geslagen.

Volgens de internationale organisatie voor migratie van de VN (IOM) zijn afgelopen weekend en gisteren meer dan 500 Rohingya-vluchtelingen de grens met Bangladesh overgestoken en in kampen ondergebracht. Zaterdag meldde de grenspolitie van Bangladesh nog dat zij 200 vluchtelingen had tegengehouden. Myanmarese staatsmedia ontkennen de berichten. De VN-vluchtelingenorganisatie UNHCR vraagt Bangladesh de grenzen te openen.

Doordat internationale waarnemers, hulpverleners en journalisten de toegang wordt geweigerd is over burgerslachtoffers niets bekend

De Rohingya, een islamitische minderheid van circa 1 miljoen mensen in de deelstaat Rakhine, hebben al decennia te maken met discriminatie, repressie en geweld door de boeddhistische Birmese meerderheid. De statenloze Rohingya worden, hoewel ze vaak al generaties in Myanmar leven, door de Birmezen als illegale immigranten beschouwd. Na een explosie van geweld in 2012 verblijven meer dan 100.000 Rohingya in vluchtelingenkampen.

Rohingya-expert Alicia de la Cour Venning van het International State Crime Initiative / Queen Mary University of London, noemt het huidige geweld een nieuwe fase in een 'genocidaal proces'. 'Dit is massaal staatsgeweld gericht op de hele bevolking als antwoord op een zogenaamde terroristische dreiging. Maar er ís helemaal geen terroristische dreiging. Hoe dan ook: de respons, gevechtshelikopters tegen stokken en messen, is disproportioneel.'

Rohingya-expert De La Cour Venning noemt het huidige geweld een nieuwe fase in een 'genocidaal proces'

Volgens De la Cour Venning is de combinatie van heimelijk massaal geweld en glasharde ontkenningen rampzalig voor de democratisering in Myanmar en voor de reputatie van Aung San Suu Kyi. 'Suu Kyi maakt zichzelf medeplichtig doordat zij zich niet uitspreekt tegen het geweld. Zij laat zo zien dat het leger nog altijd de baas is. Maar het ergste is dat de meeste Birmezen achter het geweld tegen de Rohingya staan. Met dit geweld maak je je populair.'

Aung San Suu Kyi's beleid van verzoening met de etnische minderheden kreeg maandag nog een klap toen een coalitie van vier etnische rebellengroepen de aanval opende op veiligheidstroepen in het noorden van het land. Bij beschieitingen van leger- en politieposten bij Muse en Kutkai in het noorden van Shan State vlakbij de Chinese grens kwamen acht soldaten om.