Veiligheidsmedewerkers op het vliegveld.
Veiligheidsmedewerkers op het vliegveld. © AFP

Autoriteiten sluiten terroristisch motief schutter Florida nog niet uit

De Amerikaanse autoriteiten sluiten nog steeds niet uit dat de dader van de massale schietpartij vrijdag op het vliegveld van Fort Lauderdale, Florida, terroristische motieven had. Bij de aanval vielen vijf doden en tientallen gewonden. De dader had zijn daad in elk geval van tevoren gepland.

De verdachte, de 26-jarige Irak-veteraan Esteban Santiago, werd direct na de aanval gearresteerd. Hij bekende FBI-onderzoekers dat hij zijn daad zorgvuldig had voorbereid. Hij is in staat van beschuldiging gesteld en verschijnt maandag voor een federale rechtbank voor een hoorzitting. De openbaar aanklager sluit volgens Amerikaanse media niet uit dat hij de doodstraf zal eisen.

Duidelijk is wel dat de verdachte psychische problemen had. November vorig jaar dook hij in verwarde toestand op bij een FBI-kantoor in zijn woonplaats Anchorage, Alaska. Hij zei dat hij stemmen in zijn hoofd had en dat de regering hem dwong naar video's van Islamitische Staat te kijken. De FBI droeg hem over aan de politie, die hem psychiatrisch liet onderzoeken. Ook moest hij zijn vuurwapen (een 9 mm-pistool) inleveren, maar dit kreeg hij later terug.

National Guard

De National Guard ontsloeg Santiago vorig jaar wegens gedragsproblemen

Santiago vloog vrijdag met een enkele reis en in zijn bagage hetzelfde, legaal ingecheckte pistool van Anchorage naar Fort Lauderdale. Hij kwam daar kort voor één uur 's middags aan, ging naar de bagagehal, haalde het pistool uit zijn koffer en begon om zich heen te schieten tot de munitie op was. Vijf mensen werden gedood, zes anderen liepen kogelwonden op. Nog eens tientallen mensen raakten gewond in de paniek en door rondvliegend glas.

Esteban Santiago werd geboren in New Jersey en groeide op in Puerto Rico. Hij nam in 2007 dienst bij de National Guard van Puerto Rico. In 2010-2011 werd hij als 'combat engineer' uitgezonden naar Irak. Het leverde hem diverse onderscheidingen op. Na terugkeer verhuisde hij naar Alaska. Ook daar was hij bij de National Guard, tot hij vorig jaar werd gedegradeerd en ontslagen wegens gedragsproblemen. Hij was geregeld afwezig zonder verlof.

Familieleden vertelden dit weekend dat Santiago in 2011 getraumatiseerd terugkwam uit Irak. 'Het was alsof hij zijn verstand verloren had', zei zijn tante Maria Ruiz tegen persbureau AP. 'Hij zei dat hij dingen zag.' In januari 2016 werd hij aangeklaagd wegens huiselijk geweld. Hij was het huis van zijn vriendin in Anchorage binnengedrongen en had haar mishandeld. Recent werd hij vader, maar het ging volgens zijn familie niet beter met hem.

Getraumatiseerd

Het was alsof hij zijn verstand verloren had

Maria Ruiz, tante van de schutter

Volgens zijn broer Bryan was Santiago onder behandeling van een psycholoog. Mogelijk heeft hij als Irak-veteraan met psychische problemen toch onvoldoende professionele hulp gehad. De behandeling van afgezwaaide militairen is een heikel punt in de VS, ook bij de presidentsverkiezingen van vorig jaar. Veel veteranen vinden na terugkeer moeilijk hun draai.

De aanval in Fort Lauderdale was de laatste van een reeks schietpartijen in de VS. Sommige waren geïnspireerd door islamitisch extremisme, anderen werden gepleegd door geestelijk gestoorde eenlingen. De dodelijkste schietpartij gebeurde juni vorig jaar in een homonachtclub in Orlando, Florida. Daar schoot een door IS-terrorisme geïnspireerde schutter 49 mensen dood.