Migranten bij de kust van Libië.
Migranten bij de kust van Libië. © AFP

Libië wil best zeeroute sluiten voor migranten maar zet daar wensenlijst van tien A4'tjes tegenover

Alleen al dit jaar zijn meer dan zestienduizend vluchtelingen op weg naar Italië gered uit de Middellandse Zee. Kan Libië Europa helpen die stroom in te dammen? De premier kwam met tien A4'tjes aan wensen naar Rome.

Twintig patrouilleschepen, dertig terreinwagens, tien ambulances, vier helikopters, vierentwintig rubberboten, vijftien auto's, een reeks duikpakken, zuurstofcilinders en nachtkijkers, dertig satelliettelefoons en één radarinstallatie. Dat is de prijs voor het afsluiten voor het Libische deel van de Middellandse Zeeroute. Althans, dat zei de Libische premier Fayez Seraj maandag in Rome.

Groeiende stroom

Vooral na het ingaan van de Turkijedeal een jaar geleden proberen meer en meer migranten Europa te bereiken via Afrika

Het is lente. De smokkelroutes over de Middellandse Zee raken weer vol in bedrijf. Zo probeert de EU de migratiestroom te stoppen nu de bootjes weer aankomen.

Het doel van de bijeenkomst, waarop ook veel Europese en Noord-Afrikaanse ministers aanwezig waren, is de almaar groeiende stroom vluchtelingen richting Italië nog voor de zomer in te dammen. Dit jaar bereikten al meer vluchtelingen dan ooit de Zuid-Italiaanse kusten: 16.306 migranten, tegenover 11.911 een jaar geleden. In het weekende, kort nadat de Italiaanse regering die cijfers bekend had gemaakt, werden nog eens 3.315 migranten uit zee gered tijdens 25 reddingsoperaties. Vooral na het ingaan van de Turkijedeal een jaar geleden proberen meer en meer migranten Europa te bereiken via Afrika. Zij maken vooral gebruik van de gevaarlijke Libiëroute. In 2017 zijn al ten minste 520 migranten verdronken.

Met die Turkijedeal in het achterhoofd beloofden EU-leiders vorige maand om de training en uitrusting van de Libische kustwacht voortaan met Europees geld uit te breiden. Sinds de val van de dictatoriale leider Kadhafi in 2011 worstelen de Libische autoriteiten immers met het bewaken van hun kustlijn.

Wensenlijst

In 2009 sloot Silvio Berlusconi al eens een omstreden deal met dictator Kadhafi

Maandag stelde premier Seraj die belofte weer aan de orde. Hij bracht een gedetailleerde wensenlijst mee naar Rome, waarop volgens de Corriere della Sera staat dat hij 800 miljoen euro wenst te ontvangen voor de aanschaf van schepen, motorboten, helikopters en terreinwagens. De reeks eisen beslaat ongeveer tien A4'tjes, aldus de krant. De Europese Commissie heeft zich eerder bereid verklaard 200 miljoen euro te betalen.

Als er een vluchtelingendeal met Libië wordt gesloten, zou dat voor Italië overigens niet nieuw zijn. In 2009 kwam toenmalig premier Silvio Berlusconi, overigens onder luide kritiek van de Verenigde Naties en de Raad van Europa, met dictator Kadhafi overeen illegale bootmigranten voortaan direct terug te sturen naar Afrika. De beide landen besloten samen voor de Libische kust te patrouilleren, om vertrekkende bootjes te onderscheppen.

Nog twee andere regeringen

In de wildweststaat zonder centraal gezag bestrijden meerdere lokale milities elkaar op verschillende fronten

Toch zijn veel specialisten huiverig voor een nieuwe samenwerking met Libië. Sinds Kadhafi's dood in 2011 verkeert het land in chaos. In de wildweststaat zonder centraal gezag bestrijden meerdere lokale milities elkaar op verschillende fronten. De in Rome aanwezige Seraj mag dan internationaal worden erkend als de premier van Libië, hij heeft de twee andere regeringen binnen zijn landsgrenzen nog niet achter zich gekregen.

Op Serajs wensenlijst prijkt bovendien een speciale radarinstallatie, waarmee zijn kunstwacht de situatie op de Middellandse Zee vanuit Tripoli zelf in de gaten zou kunnen houden. Die eis is een lastige, omdat het radarsysteem formeel onder het wapenembargo valt dat de VN voor Libië heeft ingesteld. Ook de reden voor dat wapenembargo is de gevaarlijke politieke situatie in het land.

Lees ook

In Rome praten ministers over migratie na onrustig weekend: meer dan 3.000 migranten uit zee gered.

Reconstructie in vijf punten: Na het ingaan van de Turkije-deal, een jaar geleden, zijn de Griekse eilanden onbedoeld de verstopte trechter van Europa geworden. Hoe is dat zo gebeurd?