Yemane Gebreab.
Yemane Gebreab. © AFP

Kabinet bezorgd over komst Eritrese gezant naar Nederland

Het kabinet is bezorgd over de komst van de rechterhand van de Eritrese president, later deze week naar Nederland. Zijn bezoek leidt mogelijk tot onrust in de Nederlands-Eritrese gemeenschap. De gezant wordt echter niet tegengehouden bij de grens, noch wordt hem het woord ontnomen, zoals vorige maand wel gebeurde bij twee Turkse ministers die in Nederland wilden campagne voeren. Partijen als VVD, D66 en GroenLinks zien het Eritrese bezoek liefst ook afgelast worden.

Yemane Gebreab is nu al op Nederlandse bodem en wil tussen 13 en 17 april Eritrese jongeren  in Nederland toespreken op een jeugdcongres over de 'politieke actualiteit', blijkt uit een Facebookuitnodiging en berichtgeving van OneWold en Argos. Het demissionaire kabinet 'vindt het bezoek van de heer Gebreab ongemakkelijk'. Vooral omdat het al langer 'bezorgd is over de mensenrechtensituatie in Eritrea' en juist 'een hoge Eritrese ambtenaar Eritreeërs gaat toespreken die hun land hebben verlaten', staat in een vandaag uitgegeven verklaring

Intimidatie

Veel Eritreeërs die in Nederland wonen, ervaren druk of intimidatie van het regime uit hun thuisland, onder meer om belasting af te staan, blijkt uit het onderzoeksrapport Niets is wat het lijkt van de Universiteit Tilburg en de DSP-groep dat het kabinet eind vorig jaar nog aan de Kamer toestuurde. Een kleinere groep vreest heftiger represailles. Genoemd worden verdwijningen, deportaties, moordaanslagen.

Toch mag Gebreab Nederland in. 'Omdat de heer Gebreab reeds over een Schengenvisum beschikte, is de regering nooit voor de vraag komen te staan of een visum al dan niet zou moeten worden verstrekt', stelt het kabinet. Het enige wat het kabinet nu nog wil doen, is hem een officiële ontvangst ontzeggen. 'Het bezoek van Gebreab zal niet worden gefaciliteerd en als privéaangelegenheid worden behandeld. Dat houdt onder meer in dat hij niet door de Nederlandse regering of door hoge ambtenaren zal worden ontvangen'.

Bijeenkomst tegenhouden

We proberen ook ditmaal signalen te ontdekken of er problemen zijn. Maar die signalen hebben we nog niet

Woordvoerder van het ministerie van Sociale Zaken

Partijen als VVD, D66 en GroenLinks vinden dat de regering meer moet doen om het Eritrese optreden tegen te houden en stellen Kamervragen. 'Het kabinet moet er alles aan doen om deze bijeenkomst te voorkomen', zegt VVD-Kamerlid Mali Azmani. 'Het is zeer onwenselijk dat de lange arm van Eritrea reikt tot aan Nederland'. D66'er Sjoerd Sjoerdsma vult aan: 'Als Gebreab toch komt wil ik dat de Nederlandse overheid de gelegenheid aangrijpt om een eenduidig signaal af te geven dat we de diasporatax en intimidatie vanuit de Eritrese ambassade niet meer accepteren. Als Eritrea daar niet naar luistert, dan moet dat leiden tot sluiting van de ambassade.'

Ook GroenLinks wil 'paal en perk stellen' aan de Eritrese bijeenkomst. 'Bijvoorbeeld een beroep te doen op de openbare orde', zegt het Kamerlid Bram van Ojik. Opvallend is dat het kabinet tijdens dit bezoek van de Eritrese gezant niet zo hard van zich af bijt als toen twee Turkse ministers vorige maand Nederland wilden bezoeken om hun achterban toe te spreken. Hen werd de toegang tot Nederland ontzegd omdat ze de openbare orde zouden verstoren.  

Bronnen rond het kabinet stellen dat dit niet gebeurt bij de Eritreeër, omdat het niet gaat om een officieel regeringslid, maar slechts 'een adviseur van de president'. Ook wil de Eritreeër niet in het openbaar spreken, maar op een besloten bijeenkomst. Daarnaast leidde het Turkse referendum tot waarneembare spanningen in de Nederlands-Turkse gemeenschap, terwijl daarvoor nog geen concrete aanwijzingen zijn in de Eritrese gemeenschap.  

'We weten nog niet wat deze bijeenkomst teweeg gaat brengen', zegt een woordvoerder van het ministerie van Sociale Zaken. 'We proberen ook ditmaal signalen te ontdekken of er problemen zijn. Maar die signalen hebben we nog niet.'  

Reden voor het CDA om het bezoek nog niet meteen te willen verbieden. 'Er worden veel vergelijkingen gemaakt met de komst met de Turkse ministers. Maar toen was de openbare orde in het geding, dat is nu nog niet het geval', zegt het Kamerlid Raymond Knops. Wel volgt hij met 'enige zorg' wat wordt gezegd en gedaan tijdens het Eritrese  bezoek. 'Als er bijvoorbeeld sprake is van ophitsing of intimidatie, kan alsnog worden ingegrepen.'

Vooral jongeren kwetsbaar

Over de recentelijk aangekomen groep asielzoekers uit Eritrea, zo'n 14 duizend sinds 2010, bestaan de meeste zorgen. Zij zijn veelal jong, alleenstaand en voor het merendeel afkomstig van het Eritrese platteland. Zij hebben vaak een lange, traumatische vluchtroute afgelegd, waarbij velen het slachtoffer zijn geworden van seksueel misbruik en uitbuiting, concluderen onderzoekers van de Universiteit Tilburg.

Deze groep voelt niet alleen angst voor de lange arm van president Afewerki, maar staat ook wantrouwend tegenover de eerste golf Eritrese vluchtelingen (gevlucht tussen 1980 en 1998). De 'oudere groep' is juist aanhanger van het huidige regime in Eritrea.