Uitbreiding van de nederzetting Neve Ya'akov ten noorden van Jeruzalem
Uitbreiding van de nederzetting Neve Ya'akov ten noorden van Jeruzalem © EPA

Israëlisch kabinet geeft na twintig jaar weer goedkeuring aan bouw nieuwe nederzetting

Premier Netanyahu geeft zijn ultrarechtse coalitie-genoten hun zin. Voor het eerst in jaren gaat Israël weer een nederzetting op Palestijns gebied bouwen.

Voor het eerst in twintig jaar gaat Israël een nieuwe nederzetting bouwen in bezet Palestijns gebied. Het is volgens premier Benjamin Netanyahu een eenmalige stap: nieuwe woningen voor kolonisten zullen 'zo veel mogelijk' in bestaande nederzettingen gebouwd worden.

De eerste aankondiging van de premier, donderdagavond, is een gebaar naar zijn ultranationalistische coalitiepartners. Het kabinet telt tal van partijen (tevens electorale concurrenten) die zich opwerpen als kampioen van de kolonisten.

De nieuwe nederzetting Shilo Emek komt in het hart van de Westoever te liggen, nabij de plek waar tot februari de illegale buitenpost Amona was gevestigd

De tweede mededeling, vrijdagochtend, is bedoeld om de Amerikaanse president Donald Trump niet tegen de haren in te strijken. Dat gaf de premier wel met zoveel woorden toe. Trump heeft publiekelijk gezegd dat Netanyahu 'een beetje kalm aan' moet doen met zijn nederzettingenpolitiek.

Aanvankelijk dacht Netanyahu dat met Trump een frisse wind ging waaien in Washington. Als presidentskandidaat sprak Trump er schande van dat president Obama een VN-resolutie liet passeren waarin Israël werd veroordeeld wegens de gestage uitbreiding van nederzettingen. Anders dan gebruikelijk spraken de VS geen veto uit. 'Oneerlijk', twitterde Trump, waarop Netanyahu hem uitbundig bedankte.

Toen Trump het Witte Huis betrok, zag Netanyahu zijn kans schoon. Hij kondigde de bouw aan van duizenden woningen op de Westelijke Jordaanoever en in het Arabische oosten van Jeruzalem. Ook werd op initiatief van de regeringscoalitie een wet aangenomen die zogeheten illegale buitenposten met terugwerkende kracht legaliseert. Provisorische woningen, gebouwd op grond waarop geldige claims van Palestijnse burgers rusten.

De wet kwam te laat voor Amona, een buitenpost die ontruimd moest worden. Niet omdat de regering dat wilde, integendeel, maar omdat het bepaald was door het Hooggerechtshof. De beoogde nieuwe nederzetting is volgens Netanyahu bestemd voor de verdreven bewoners. Ze krijgen nu land toegewezen nabij de nederzetting Shilo, in het hart van de Westoever. De reacties van Palestijnse zijde waren uitgesproken negatief.

VN-chef Antonio Guterres kon niet anders dan vaststellen dat het bouwbesluit in strijd is met de resolutie van de Veiligheidsraad. Hij sprak over een alarmerende ontwikkeling die vrede niet dichterbij brengt.

De tweede verklaring van de premier, over nieuwbouw in bestaande nederzettingen, zal de Palestijnen evenmin vertrouwen inboezemen. Dat was ook niet de bedoeling; Netanyahu wilde naar eigen zeggen 'rekening houden' met de wensen van Trump. De Amerikaanse president heeft herhaaldelijk gezegd dat hij een Israëlisch-Palestijns vredesakkoord wil, en ongebreidelde groei van nederzettingen valt daarmee moeilijk te rijmen.

In hoeverre het Trump ernst is, zal op z'n vroegst blijken als hij deze maand de Palestijnse president Mahmoud Abbas ontvangt. Na alle vriendelijkheden over en weer tussen Trump en Netanyahu, die al te gast was op het Witte Huis, voelden de Palestijnen zich buitengesloten. Afgelopen maand mochten ze zich alsnog verheugen in de belangstelling van Trump, die een speciale gezant naar het Midden-Oosten stuurde, Jason Greenblatt. Tussen vele gesprekken met gezagsdragers door bezocht Greenblatt opmerkelijk genoeg geen Joodse nederzetting maar wel een Palestijns vluchtelingenkamp.

Vooralsnog moeten de Palestijnen het stellen met zo'n kleine geste, in afwachting van concrete voorstellen vanuit Washington. Netanyahu maakte deze week handig gebruik van de 'denkpauze' in Trumps team.

Meer over Israëlische nederzettingen

Regering-Trump waarschuwt Israël voor annexatie bezette Westelijke Jordaanoever
De regering-Trump heeft Israël officieel gewaarschuwd de bezette Westelijke Jordaanoever niet te annexeren. Volgens Washington zou dit een 'onmiddellijke crisis' veroorzaken tussen de twee bondgenoten. De waarschuwing is een indicatie dat de regering-Trump Israël niet de vrije hand zal geven bij het uitbreiden van de controle over de Westelijke Jordaanoever, iets waarop rechtse politici hoopten.

Israëlische nederzetting Beit El vertrouwt niet op donateur Trump
'Klein geheimpje': Donald Trump gaf geld aan een Israëlische nederzetting. Nu is hij president, maar veel voordeel verwachten de inwoners er niet van.

Met Trump aan de macht, laat Israël rem op bouw nederzettingen los
De Israëlische regering heeft al bouwplannen aangekondigd voor nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en in het Arabische deel van Jeruzalem. Het plan uit februari is tevens het grootste: drieduizend nieuwe huizen.