Migranten en vluchtelingen uit Afrika voor de kust van Libië.
Migranten en vluchtelingen uit Afrika voor de kust van Libië. © AP

In Rome praten ministers over migratie na onrustig weekend: meer dan 3.000 migranten uit zee gered

Nu er mooi weer op komst is, zwelt het aantal vluchtelingen dat de oversteek naar Europa waagt weer aan. Afgelopen weekend zijn zeker 3.315 migranten gered uit de Middellandse Zee, in 25 verschillende operaties. In Rome komen vandaag Europese en Noord-Afrikaanse ministers bij elkaar om de migratieproblematiek te bespreken.

Reconstructie in vijf punten

Na het ingaan van de Turkije-deal, vandaag precies een jaar geleden, zijn de Griekse eilanden onbedoeld de verstopte trechter van Europa geworden. Hoe is dat zo gebeurd?

'Na enkele kalme dagen arriveren migranten in grote aantallen', zei een kustwacht dit weekend. 'Ze profiteren van de gunstige weersomstandigheden.'

De meeste migranten, onder wie veel kinderen, werden zondag voor de kust van Libië gered. Een van de boten die meededen aan de operatie was de Aquarius, een humanitair schip van de ngo SOS Mediterranean en Artsen Zonder Grenzen. Zij wisten 946 mensen te redden, onder wie tweehonderd minderjarigen die zonder begeleiding de oversteek maakten.

Na het ingaan van de Turkijedeal, precies een jaar geleden, en het sluiten van de zogeheten Balkanroute, kiezen steeds meer migranten ervoor vanuit Afrika de gevaarlijke oversteek over de Middellandse Zee te maken. Het gros komt in Italië aan en reist vandaaruit verder. Volgens de Italiaanse regering, die de leiding neemt in de reddingsoperaties op de Middellandse Zee, zijn dit jaar al meer dan 16.306 mensen gered - in vergelijking met 11.911 rondom hetzelfde tijdsbestek vorig jaar. De getallen van afgelopen weekend zijn bij deze telling nog niet meegerekend.

De IOM, de migratieorganisatie van de VN, berichtte eerder al dat in 2016 een recordaantal migranten is gestorven tijdens hun vluchtpoging op zee. Zo'n 520 migranten zijn dit jaar al verdronken.

Tekst loopt door onder grafiek

Wensenlijstje Libië

Sinds de val van Khadafi in 2011 worstelen de Libische autoriteiten met het bewaken van hun kustlijn. Buurlanden Tunesië en Algerije kampen met soortgelijke problemen. Vandaag komen de ministers van Binnenlandse Zaken van deze drie landen in Rome bijeen met hun Duitse, Italiaanse, Franse, Oostenrijkse, Maltese, Sloveense en Zwitserse collega's. Ook de Europese commissaris van Migratie, Dimitris Avramopoulos, zal aanwezig zijn op de migratietop.

De Italiaanse minister van Binnenlandse Zaken, Marco Minniti, pleit voor de totstandkoming van een permanente 'contactgroep' tussen Europese en Noord-Afrikaanse landen, zodat de problematiek beter op elkaar afgestemd kan worden.

Ook wil Italië dat Libië meer doet om migranten tegen te houden, maar Libië wil hier wel het een en ander voor terugzien. Zo zou het land volgens de Italiaanse krant Corriere della Sera een bedrag van 800 miljoen euro willen ontvangen voor de aanschaf van schepen, motorboten, helikopters en terreinwagens. Ook zouden de Libiërs pleiten voor een radarinstallatie.

Een heikel punt, want een dergelijke installatie valt onder het wapenembargo dat de VN voor het land heeft ingesteld. Libië is nog verre van stabiel. Twee regeringen, de ene in het oostelijke Tobroek, de andere in het westelijke Tripoli, wedijveren om de macht. Nog altijd wordt er door lokale fracties gevochten en heerst in het land een grote mate van wetteloosheid.

Toename migranten in Griekenland

Ongewoon veel migranten zijn de afgelopen drie dagen in boten aangekomen op de Griekse eilanden in het oostelijk deel van de Egeïsche Zee. Van vrijdagochtend tot maandagochtend bereikten 443 mensen de eilanden, meldden de Griekse autoriteiten.

In de eerste twee weken van deze maand maakten slechts ongeveer 35 mensen dagelijks illegaal de overtocht van de Turkse kust naar Griekenland. De Griekse kustwacht schrijft de stijging toe aan het goede weer.

Athene houdt het aantal inkomende vluchtelingen scherp in de gaten. Een jaar geleden sloten de EU en Turkije een deal om de stroom migranten in te dammen. Turkse politici hebben de laatste tijd de overeenkomst ter discussie gesteld vanwege de opgelopen spanningen tussen Turkije en de EU-landen Nederland en Duitsland over het niet-toestaan van campagnes voor het Turkse referendum.