Het hoofdkantoor van GCHQ in Cheltenham.
Het hoofdkantoor van GCHQ in Cheltenham. © AFP

In ongebruikelijke reactie noemt Britse geheime dienst afluistersuggestie Witte Huis 'onzin'

De Britse regering heeft vrijdag geprikkeld gereageerd op suggesties van het Witte Huis dat de inlichtingendienst GCHQ voormalig president Obama heeft geholpen Donald Trump af te luisteren. Een woordvoerder van de inlichtingendienst noemde die beschuldigingen 'onzin' en 'volstrekt belachelijk'. De Britse regering zei later dat zij van het Witte Huis de garantie had gekregen dat het de beschuldigingen niet zal herhalen.

Het is heel ongebruikelijk dat de Britse geheime dienst in het openbaar reageert op berichten over zijn activiteiten. Nog ongebruikelijker is dat GCHQ dergelijke krasse bewoordingen gebruikt om de beschuldigingen tegen te spreken.

De beschuldiging komt van Andrew Napolitano, een commentator van Fox News. Hij beweerde deze week van inlichtingenofficieren te hebben gehoord dat Obama de Britten had gevraagd Trump af te luisteren, zodat er 'geen Amerikaanse vingerafdrukken' op het onderzoek zouden zitten. Trumps woordvoerder Sean Spicer herhaalde die beschuldiging toen hem donderdag opnieuw werd gevraagd welke bewijzen Trump nu eigenlijk heeft dat hij werd afgeluisterd.

De Britten voelen er niets voor betrokken te raken bij het gekrakeel in Washington over de beschuldigingen van Trump dat president Obama hem tijdens de verkiezingscampagne heeft laten afluisteren. Het is bekend dat de Britse inlichtingendiensten nauw samenwerken met de Amerikanen en onderling allerlei informatie uitwisselen. Tim Farron, de leider van de Britse Liberaal-democratische partij, klaagde dat het Witte Huis de nauwe samenwerking in gevaar brengt door met de beschuldigende vinger naar de Britten te wijzen.

Daarmee probeert het Witte Huis zich kennelijk te redden uit de kluwen van tegenstrijdige beweringen die volgden op de woedende tweets waarin president Trump zijn voorganger ervan beschuldigde dat die zijn telefoons had laten aftappen. 'Hoe diep is president Obama gezonken dat hij mijn telefoons heeft afgetapt tijdens het heilige verkiezingsproces. Dit is Nixon/Watergate. Slechte (of zieke) kerel.' Trump gaf er verder geen bewijzen voor, maar eiste dat het Congres de zaak zou onderzoeken.

James Clapper, het voormalige hoofd van de Amerikaanse inlichtingendiensten, sprak meteen tegen dat Trump was afgeluisterd. Maar het Witte Huis hield vol dat Trump wel degelijk bewijzen had voor zijn beschuldigingen. Eerder deze week gooide Spicer het roer echter om en begon hij de aantijgingen tegen Obama af te zwakken. Hij wees erop dat Trump in een van zijn tweets het woord 'aftappen' tussen aanhalingstekens had gezet. Bovendien had Trump niet Obama persoonlijk bedoeld, maar meer in het algemeen de regering-Obama, wat bij journalisten weer de vraag opriep wie hij dan met de 'slechte (of zieke) kerel' op het oog had.

Trumps beweringen werden verder ondergraven doordat de Republikeinse voorzitter van de Senaatscommissie voor de inlichtingendiensten, Richard Burr, samen met zijn Democratische collega Mark Warner concludeerde dat er 'geen aanwijzingen' waren dat Trump door de Amerikaanse inlichtingendiensten was bespioneerd. Ook de Republikeinse voorzitter van de inlichtingencommissie van het Huis van Afgevaardigden Devin Nunes, een fervent aanhanger van Trump, zei geen bewijzen te hebben gezien voor het afluisteren van Trump.

Daarop veranderde het Witte Huis weer van koers. Gevraagd om een reactie op de conclusies van de inlichtingencommissies zei Spicer dat Trump bij zijn beweringen bleef. Vervolgens haalde hij Fox News-commentator Napolitano aan en suggereerde hij dat Obama met opzet de Amerikaanse inlichtingendiensten erbuiten had gehouden en bij de Britten had aangeklopt. 'Hij gebruikte de NSA niet, hij gebruikte de CIA niet, hij gebruikte de FBI niet, hij gebruikte het ministerie van Justitie niet. Hij gebruikte de GCHQ', citeerde hij Napolitano.

'Trump bedoelde afluisteren door Obama niet letterlijk'
De opmerking van de Amerikaanse president Donald Trump dat hij in de aanloop naar de verkiezingen in de Trump Tower zou zijn afgeluisterd door Barack Obama, was niet letterlijk zo bedoeld. Dat beweerde Witte Huis-woordvoerder Sean Spicer althans in een persconferentie.

Trumps verwijten richting Obama vallen niet in goede aarde
Sinds president Donald Trump zijn voorganger Obama van afluisterpraktijken betichtte, kan hij rekenen op kritiek vanuit het Obama-kamp.

Het grote risico dat Trump neemt met tap-onderzoek naar Obama
De zware beschuldiging van Trump dat Obama hem liet afluisteren, leidt tot verdere verwijdering tussen de nieuwe president en zijn inlichtingendiensten.