Franse kranten: kan Macron hopeloos verdeeld land naar zijn hand zetten?
© EPA

Franse kranten: kan Macron hopeloos verdeeld land naar zijn hand zetten?

Nieuwe president is gewaarschuwd, er hangt rebellie in de lucht

Emmanuel Macron heeft een huzarenstuk geleverd. Drie jaar geleden was hij totaal onbekend bij het grote publiek, nu is hij president, in een land waar je altijd decennia moest meedraaien om het hoogste ambt te bereiken. Hij haalde het Élysée zonder de steun van de gevestigde partijen, met een keiharde pro-Europese campagne die door menige spindoctor als een zelfmoordstrategie zou worden afgedaan.

'Emmanuel Macron, de ambitieuze man bij wie alles lukt', kopt de centrum-linkse krant Le Monde. 'Op zijn 39ste kan Emmanuel Macron hopen zijn naam bij te schrijven in het pantheon van hervormers als Kennedy, Giscard, Renzi en Trudeau, politici wier jeugd, optimisme en bravoure alles hebben overwonnen', schrijft de rechtse krant Le Figaro in een hoofdredactioneel commentaar. Macron heeft gedaan waar zoveel niet-populistische burgers om vroegen na de Brexit en de zege van Trump. Hij voerde een zelfbewuste campagne voor Europa, voor tolerantie, voor een optimistische kijk op de toekomst. En hij won met overmacht. 'Macron heeft laten zien dat de opkomst van het nationaal-populisme te weerstaan is', schrijft de linkse krant Libération.

Zorgelijk van toon

Zal de jonge Emmanuel Macron een hopeloos verdeeld land naar zijn hand kunnen zetten?

Toch ontbreekt maandag in Frankrijk de euforie. De verkiezing van Macron is niet te vergelijken met die van Barack Obama in 2008, toen iedereen opeens over 'hope' en 'yes, we can' sprak. De commentaren in de Franse kranten zijn eerder zorgelijk dan verheugd van toon. Het is prachtig dat Macron gewonnen heeft en dat het gevaar-Le Pen voorlopig is bezworen, schrijven ze, maar hoe zal het verder gaan? Zal de jonge Emmanuel Macron een hopeloos verdeeld land naar zijn hand kunnen zetten?

Alle commentatoren wijzen op zijn smalle politieke basis. Volgens peilingen zou slechts 40 procent van zijn kiezers in de tweede ronde enthousiast zijn over zijn kandidatuur en programma. De rest wilde slechts Marine Le Pen tegenhouden. 'Heeft Macron een dam tegen het FN opgeworpen of heeft de dam tegen het FN Macron gecreëerd?', vraagt columnist Benoît Hopquin zich in Le Monde af.

Polarisatie

Vernederde socialisten, verbitterde Fillonisten, woedende Mélenchonisten, Withete Le Penisten

Macron wil een einde maken aan de zijns inziens heilloze polarisatie tussen de socialisten en Republikeinen. Hij wil een centrumbeweging die zaken kan doen met alle pragmatische krachten van links en rechts. Zijn kandidatuur heeft inderdaad de oude tweedeling van de Vijfde Republiek opgeblazen, maar de situatie niet overzichtelijker gemaakt. Macron moet nu zaken doen in een Frankrijk dat politiek gevierendeeld is. 'Laten we ons niet vergissen: het Frankrijk van Macron, dat positieve, dynamische, reformistische Frankrijk, open naar Europa, bestaat wel degelijk - en het is gelukkig', schrijft Le Figaro. 'Maar het vertegenwoordigt slechts een kwart van de Fransen.'

Twee andere kwarten, de kiezers van Le Pen en Mélenchon, staan vijandig tegenover de waarden die Macron belichaamt. Het vierde kwart, de kiezers van Fillon, deelt zijn economische oriëntatie, maar vindt hem cultureel te vrijzinnig en vooral te slap tegenover de islam, aldus Le Figaro. 'Vernederde socialisten, verbitterde Fillonisten, woedende Mélenchonisten, Withete Le Penisten: alle politieke krachten van dit land hebben een goede reden om zich te willen wreken op Emmanuel Macron, als in Moord in de Oriënt Expres', aldus Le Figaro.

Zal Macron een meerderheid weten te winnen of in elk geval een werkbare coalitie?

Compromissen

'In deze 'gebalkaniseerde samenleving' zien we een toenemend onvermogen om in te stemmen met de compromissen die het mogelijk maken om samen te functioneren', schrijft Le Monde.

De strijd zal worden gevoerd bij de parlementsverkiezingen in juni. Zal Macron een meerderheid weten te winnen of in elk geval een werkbare coalitie? Ook op straat kan de nieuwe president felle oppositie verwachten.

Maandagmiddag vormden al duizenden betogers een 'sociaal front' tegen de liberale hervormingen die Macron heeft aangekondigd. Macron moet de president van alle Fransen worden, vindt Le Monde: 'Voorbij de symbolen zal de nieuwe optimistische president van een land in depressie heel snel moeten laten zien dat hij de boodschappen van deze campagne heeft ontvangen', aldus Le Monde. Voor Libération staat Macron voor een grote uitdaging: 'Het dichten van de kloof die het gelukkige Frankrijk van het boze Frankrijk scheidt, het bovenliggende Frankrijk van het Frankrijk dat is afgehaakt', aldus Libération. 'Als zijn programma het volk niet bevoordeelt, als het slechts de reformistische ambities van een bovenlaag bevredigt, dan zal zijn presidentschap slecht aflopen.'

Opstand

Emmanuel Macron is gewaarschuwd, er hangt rebellie in de lucht

Politiek columnist Françoise Fressoz in Le Monde

Als Macron zijn programma uitvoert, zal een deel van de bevolking in opstand komen. 'Emmanuel Macron is gewaarschuwd, er hangt rebellie in de lucht', schrijft politiek columnist Françoise Fressoz in Le Monde. Maar als hij luistert naar de kiezers van Le Pen of Mélenchon, blijft Frankrijk doorkwakkelen als onder de presidenten Chirac, Sarkozy en Hollande, en is zijn greep naar de macht voor niets geweest. Fressoz: 'De lange mars begint nog maar net, dat verklaart de ernstige toon van de nieuwe president en de soberheid waarmee hij zijn overwinning vierde.'