Premier van het Verenigd Koninkrijk Theresa May wordt in oktober 2016 in Brussel ontvangen door voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker.
Premier van het Verenigd Koninkrijk Theresa May wordt in oktober 2016 in Brussel ontvangen door voorzitter van de Europese Commissie Jean-Claude Juncker. © EPA

Europese Commissie: Britten moeten voor alle Brexit-kosten opdraaien

De Europese Commissie zet hoog in bij de onderhandelingen over het vertrek van Groot-Brittannië uit de EU. Londen moet al zijn financiële verplichtingen aan de Europese Unie tot de laatste eurocent nakomen, inclusief de verhuiskosten van twee in Londen gevestigde EU-agentschappen. Verder mag er niet getornd aan sociale rechten als kinderbijslag en pensioenen van de drie miljoen reeds in Groot-Brittannië wonende EU-burgers.

De harde opstelling van de Commissie - betrokken EU-ambtenaren spreken over een 'maximale inzet' - blijkt uit een vertrouwelijk document van acht pagina's dat ze naar de lidstaten heeft gestuurd. Het is de boodschap die Commissievoorzitter Juncker en zijn Brexit-onderhandelaar Barnier woensdag meenemen naar Londen, waar ze zijn uitgenodigd door de Britse premier May.

De 'kernelementen' zoals de Commissie haar plannen noemt, vormen een eerste uitwerking van het onderhandelingsmandaat dat de regeringsleiders van 27 EU-landen volgende week zaterdag vaststellen. De Commissie stelt dat alle EU-burgers die zich vóór de feitelijke Brexitdag (vermoedelijk 29 maart 2019) in Groot-Brittannië gevestigd hebben, verzekerd moeten blijven van hun bestaande rechten. Datzelfde geldt voor de circa 1,5 miljoen Britten die op het Europese vasteland wonen. De rechten gelden ook voor familieleden die pas na het Britse EU-lidmaatschap overkomen.

De Commissie schrijft dat er één financiële rekening (in euro's) moet komen voor de scheiding met Groot-Brittannië

Onder de 'te beschermen rechten' rekent de Commissie 'minimaal' het recht op verblijf, werk, sociale zekerheid en aanspraak op belastingvoordelen. Expliciet wordt ook de 'export' van uitkeringen genoemd, als de ontvangers ervan nog in het thuisland wonen. Het overmaken van de (hogere) Britse kinderbijslag naar Polen, is Londen al lang een doorn in het oog.

De Commissie schrijft verder dat er één financiële rekening (in euro's) moet komen voor de scheiding met Groot-Brittannië. Daarin moeten alle financiële verplichtingen zijn opgenomen die het land als EU-lid is aangegaan, inclusief garanties en leningen voor de Europese Investeringsbank en de het Europees Ontwikkelingsfonds.

Verhuizingen

Donderdag stelde Nederland officieel Amsterdam kandidaat om het Europees Geneesmiddelenbureau te huisvesten

De Commissie vindt dat Londen ook moet opdraaien voor de verhuizing van het Europees Geneesmiddelenbureau en de Europese Bankautoriteit. Deze in Londen gevestigde EU-agentschappen moeten daar immers weg omdat de Britten uit de Unie willen. Donderdag stelde Nederland officieel Amsterdam kandidaat om het Geneesmiddelenbureau te huisvesten. Heel veel EU-landen azen op dit agentschap met 900 werknemers en een jaarlijkse begroting van circa 300 miljoen euro.

Om geruzie over de hoogte van de Brexit-rekening te beperken  - Brussel rekent op 60 miljard euro van Londen - stelt de Commissie voor de (ook door Londen goedgekeurde) EU-jaarrekeningen als uitgangspunt te nemen voor de cijfermatige onderbouwing. Verder moet Londen zich vastleggen op een strak schema van jaarlijkse betalingen om problemen in het EU-budget te voorkomen. Ook voor Londen is gespreide betaling beter, anders moet het de hele rekening in één keer ophoesten.

Tegen de zin van Londen, schrijft de Commissie dat bij geschillen over de bestaande rechten en de afwikkeling van de financiële verplichtingen, het Europees Hof van Justitie de aangewezen rechter is en blijft. De lidstaten bespreken de voorstellen van de Commissie binnenkort maar ze kunnen volgens betrokkenen rekenen op grote steun.