President Erdogan tijdens een persconferentie zondag
President Erdogan tijdens een persconferentie zondag © AFP

Erdogan roept op tot internationale sancties tegen 'bananenrepubliek' Nederland

De Turkse president Erdogan zegt Nederland zal boeten voor het schaden van de internationale betrekkingen tussen de twee landen. Volgens Erdogan 'handelt Nederland als een bananenrepubliek'. Hij heeft internationale organisaties opgeroepen Nederland sancties op te leggen. Dat meldt persbureau Reuters.

Zaterdagnacht werd zijn minister van Familiezaken, Betul Sayan Kaya, het land uitgezet, omdat ze ondanks een Nederlands verzoek dat niet te doen tóch campagne wilde voeren rondom een aanstaand referendum aangaande de Turkse grondwet. De Turken zijn daar woest over: 'Ze zullen de prijs betalen, en we zullen ze leren wat diplomatie is,' aldus de president.

Fascisten
Erdogans woordvoerder stelde zondag dat de Nederlandse regering 'door de knieën is gegaan voor anti-islamitische racisten en fascisten.' Hij doelde daarbij volgens staatspersbureau Anadolu onder andere op PVV-leider Geert Wilders, van wie de woordvoerder concludeerde dat hij 'al aan de macht is'.

Tijdens een campagnebijeenkomst in Turkije later op de dag benadrukte hij nog een keer dat Nederland een prijs moet betalen voor hoe het zijn ministers heeft behandeld. Zo lang dat niet gebeurt, kan er geen toenadering zijn tussen beide landen, aldus de president. Hij sprak verder niet over waar die prijs uit zou moeten bestaan. Verder bekritiseerde hij andere Europese landen, omdat zij zich niet hebben uitgesproken tegen de handelwijze van de Nederlandse regering.

De Turkse premier Binali Yildirim kondigde zondagochtend vroeg al 'sterke tegenmaatregelen' aan in een schriftelijke verklaring. 'Er komt een zwaardere vergelding tegen de onaanvaardbare behandeling van Turkije en zijn ministers die diplomatieke immuniteit genieten'.

Ook de minister van Buitenlandse Zaken, Mevlüt Çavusoglu, die in eerste instantie zelf naar Nederland zou komen, sprak schande van de beslissing. Hij eist excuses van de regering en voegde daaraan toe dat zelfs een verontschuldiging sancties niet zullen voorkomen. Daarnaast noemde hij Nederland 'de hoofdstad van het fascisme' en vroeg hij zich af of Europa de 'fascistische' handelingen van Nederland zal veroordelen.

Excuses

Premier Rutte zei zondagmiddag juist excuses van de Turkse regering te eisen, met name voor de nazi-opmerkingen die de afgelopen twee dagen vanuit Ankara te horen zijn geweest. Dat stelde hij tijdens een campagnebijeenkomst in het bijzijn van veel buitenlandse journalisten.

Die nazi-uitlatingen waren 'onacceptabel', aldus Rutte, en helpen niet om de rel tussen Nederland en Turkije te de-escaleren. 'Als Turkije op deze voet verder blijft gaan, zal Nederland consequenties moeten overwegen.'

Premier Mark Rutte zei zondagochtend bij WNL op Zondag al dat hij er zelf niet over piekert om zijn excuses aan te bieden. Minister van Buitenlandse Zaken Bert Koenders voegde daaraan toe dat ook Nederland bereid is 'zeer scherpe maatregelen' te nemen indien de twee landen er niet in slagen de diplomatieke rel op te lossen via een dialoog.

Frankrijk maant tot kalmte

De Duitse bondskanselier Angela Merkel heeft gezegd er alles aan te doen om te voorkomen dat de spanningen ook Duitsland bereiken. Oostenrijk en Zwitserland hebben Turkse campagnebijeenkomsten geschrapt vanwege de escalaties. De Deense premier Lars Rasmussen heeft zijn Turkse collega voorgesteld een gepland bezoek uit te stellen vanwege de 'retorische aanvallen op Nederland'.

Frankrijk roept echter op tot kalmte; volgens dat land, waar minister Cavusoglu wel welkom was, was er geen reden om de bijeenkomst van de Turkse minister in Nederland te verbieden omdat er geen sprake was van gevaar voor de openbare orde. 'Vanwege de spanningen tussen Turkije en diverse EU-landen roept Frankrijk op tot de-escalatie. Het vraagt de Turkse autoriteiten ook om provocaties te vermijden', aldus het ministerie van Buitenlandse Zaken.

Meer over de diplomatieke rel tussen Nederland en Turkije

Clingendael-expert: 'Politieke schade van rel ligt vooral bij Nederland'
Hoe ernstig is de crisis in de Turks-Nederlandse betrekkingen, nu het kabinet de Turkse minister Cavusoglu landen op Schiphol verbiedt? Clingendael-expert Adriaan Schout geeft zijn mening.

Onbegrip onder Turks-Nederlandse demonstranten in Rotterdam is groot
Terwijl aan de achterkant een hoogoplopend diplomatische confrontatie vordert tussen minister Kaya en de politie, wachten Erdogan-aanhangers aan de voorkant van het Turkse consulaat in Rotterdam op een toespraak van de minister. Als blijkt dat ze geweigerd is, is het onbegrip groot en slaat de stemming om. Onze verslaggeefster was erbij.

Rutte en Erdogan op ramkoers: buigen is even geen optie
Een minister van een bondgenoot wiens landingsrechten worden ingetrokken, een andere minister aan wie de toegang tot het eigen consulaat wordt ontzegd en die vervolgens het land wordt uitgezet: het zijn ongekende taferelen. In recordtijd is de relatie tussen Nederland en Turkije volledig ontspoord. Rijdt de campagne in beide landen de diplomatie in de wielen?

Volg de actuele gebeurtenissen in ons liveblog