Recep Tayyip Erdogan
Recep Tayyip Erdogan © AFP

Erdogan geeft vijanden de schuld van historisch dieptepunt Turkse lira

De Turkse president Erdogan beschuldigt zijn politieke vijanden van 'economische sabotage' door tegen de Turkse lira te speculeren. De Turkse munt zakte afgelopen week naar een historisch dieptepunt, ondanks Erdogans smeekbede aan de Turken om hun buitenlandse geld 'onder hun matras' vandaan te halen en in te wisselen voor lira's. Een Turkse lira is nu nog 26 eurocent waard, een verlies van 12 procent in iets minder dan een maand tijd.

'Iemand probeert dit land op de knieën te krijgen door economische sabotage, omdat het met tanks, geweren en F-16's niet gelukt is', zei Erdogan zaterdag bij de opening van een winkelcentrum in Istanboel, met een knipoog naar de mislukte staatsgreep tegen zijn regering in de nacht van 15 op 16 juli. 'Dit is geen nieuw spelletje en we zijn eraan gewend. Vooral in de laatste drie jaar proberen ze continu om economische crises als troefkaart te gebruiken.'

De Turkse president noemde geen namen van wie hij met 'ze' bedoelde, maar hij haalde onder meer uit naar speculerende zakenlieden en naar banken die in Erdogans ogen te weinig geld uitlenen en te hoge rentes vragen. Ook heeft hij het aan de stok met de Turkse centrale bank, die onlangs de rente verhoogde om de daling van de Turkse lira te stremmen, tot onvrede van Erdogan.   

Hoewel Erdogan zijn politieke vijanden de schuld geeft, heeft de duikvlucht van de Turkse lira ook andere oorzaken. De mislukte staatsgreep en Erdogans 'zuivering' van aanhangers van de geestelijke Fethullah Gülen heeft buitenlandse banken schuw gemaakt om geld te lenen aan Turkije, waardoor Turkse banken op hun beurt ook weer moeilijker geld kunnen uitlenen aan Turkse ondernemers.

Vergelding

Bovendien is de Amerikaanse dollar sinds de verkiezingswinst van Donald Trump omhooggeschoten en lijken de tijden van ultralage Amerikaanse en Europese rentes voorbij, wat slecht nieuws is voor Turkije, dat sterk leunt op buitenlandse financiering. Ook de stijgende olieprijzen komen slecht uit voor de van import afhankelijke Turkse economie.   

Onder de Turkse bevolking heeft Erdogans smeekbede om de lira te helpen allerlei patriottistische initiatieven ontlokt. Voor de camera's van televisiezender Kanal24 verscheen bijvoorbeeld de Turkse kapper Sadik Cesur, die aan klanten een gratis knipbeurt belooft als ze met een bonnetje kunnen bewijzen dat ze ten minste 300 dollar hebben ingewisseld voor lira's, schrijft persbureau Bloomberg.

Turkse kranten melden lange rijen voor de wisselkantoren. Anatolische boeren in de provincie Aksaray gingen woensdag over tot drastischere maatregelen: tijdens een veemarkt verbrandden ze bankbiljetten, 'als vergelding tegen Amerika en Europa', aldus Bloomberg.