De Saoedische hoofdstad Riyad maakt zich op voor het bezoek van president Trump. Op een groot billboard prijken koning Salman en Trump, eromheen wapperen Amerikaanse vlaggen
De Saoedische hoofdstad Riyad maakt zich op voor het bezoek van president Trump. Op een groot billboard prijken koning Salman en Trump, eromheen wapperen Amerikaanse vlaggen © AFP

Waarom Trump vandaag een heldenontvangst krijgt in het hart van de islamitische wereld

Hij deed een aantal moslimlanden in de ban, maar zijn eerste officiële staatsbezoek voert Trump uitgerekend naar Saoedi-Arabië voor 'herbevestiging van de langdurige vriendschap'. En een lucratieve wapendeal.

Donald Trump, de president die kiezers voor zich won met uitspraken als 'ik denk dat de islam ons haat', en die gelijk na zijn benoeming een inreisverbod instelde voor inwoners van een aantal moslimlanden, wacht dit weekend een heldenontvangst in het hart van de islamitische wereld.

In Saoedi-Arabië, het conservatieve moslimland dat de onwaarschijnlijke bestemming is van zijn eerste staatsbezoek, weten ze nu al dat het bezoek van Trump 'historisch' wordt, dat de toekomst hierna 'lichter' zal zijn. Het Saoedische koningshuis, bekend om zijn nagenoeg onbuigzame uitleg van de Koran, voelt zich verbonden met Donald Trump in 'een gezamenlijke visie op de toekomst'.

Een wereld vol valkuilen: Donald Trump gaat op reis

Lees hier een voorbeschouwing over de riskante reis van Trump.

Hoe kan dit? In een week waarin Trump in het Westen aan een vrije val begonnen lijkt - een onafhankelijk onderzoek naar het ontslag van FBI-chef James Comey, de onweerlegde beschuldiging voor het lekken van staatsgeheimen naar Rusland - hijst de Arabische wereld de vlag voor zijn komst.

Letterlijk, want overal in de hoofdstad Riyad wapperen dezer dagen de Amerikaanse sterren en strepen. Zo lauw als zijn voorganger Barack Obama - gematigd over islam, zoekend in zijn koers voor het Midden-Oosten - vorig jaar in Saoedi-Arabië werd ontvangen, zo geliefd is Trump. Het olierijke woestijnland eert de Amerikaanse president met een duizelingwekkend programma.

Eerst een ontmoeting met koning Salman, lokaal ook bekend als Beheerder van de Twee Heilige Moskeeën, met als doel de herbevestiging van de 'langdurende vriendschap' tussen Saoedi-Arabië en de VS. Opvallend is de lunch met een bonte verzameling Arabische staatshoofden. Op de gastenlijst staat onder anderen Oman Hassan al Bashir, president van Soedan, gezocht voor oorlogsmisdaden door het Internationaal Strafhof.

Trump zal ook een onderzoekscentrum voor terrorisme en extremisme openen. Saillant, want juist de wahabistische interpretatie van de islam die in Saoedi-Arabië staatsgodsdienst is, wordt door westerse inlichtingendiensten gezien als een potentiële voedingsbodem voor terrorisme. Er is een optreden van de Amerikaanse volkszanger Toby Keith, onder meer bekend van zijn 'Talibanlied': So we prayed to Allah with all of our might / until those big US jets came flying over one night.

Tolerantie en partnerschap

De band met de VS is er één van 'tolerantie en partnerschap'. Saoedi-Arabië en Amerika, 'samen zullen wij zegevieren'.

Het hoogtepunt van dit staatsbezoek wordt de speech die Trump gaat houden over 'vreedzame islam'. Koning Salman zal alles beleefd aanhoren, want hij heeft er alle belang bij om Trump te vriend te houden. In korte tijd is hij erin geslaagd een band te cultiveren met de Amerikaanse president die voor veel westerse staatshoofden onhaalbaar lijkt.

Opvallend is de manier waarop Saoedi-Arabië zichzelf neerzet in de aanloop naar het bezoek. Het land waar kritische geestelijken worden onthoofd, waar vrouwen nog steeds niet mogen autorijden en zijn achtergesteld op een manier die in de rest van de Arabische wereld ondenkbaar is, prijst zijn 'modernisering'. Het land bevindt zich 'op het kruispunt van oost en west'. De band met de VS is er één van 'tolerantie en partnerschap'. Saoedi-Arabië en Amerika, 'samen zullen wij zegevieren'.

De taal van Trump, die in het Westen nog wel eens als grootheidswaanzin wordt weggezet, sluit hier naadloos bij aan. Geen genuanceerd gepraat over democratie, de positie van de vrouw en mensenrechten, zoals Obama deed, maar simpele, autoritaire zinnen. Een vuist tegen wat Saoedi-Arabië als gezamenlijke vijanden ziet: aartsvijand Iran en de Syrische president Bashar al-Assad.

Nog niet zo lang geleden was Trump zelf nog kritisch over Saoedi-Arabië

Dat Trump besloot een Syrisch vliegveld te bombarderen na een vermeende gifgasaanval, levert in de ogen van de Saoediërs het bewijs dat de nieuwe president geschikt is.

Op het staatsbezoek wordt Trump geflankeerd door zijn vaste adviseurs: schoonzoon Jared Kushner en dochter Ivanka. Het Westen heeft het daar moeilijk mee, maar in de Arabische wereld is regeren per definitie een familiezaak. Om contact te leggen met Trump stuurde koning Salman in april alvast zijn zoon Mohammed naar het Witte Huis. Uiteraard was dit volgens beide partijen een 'historische ontmoeting'.

Nog niet zo lang geleden was Trump zelf nog kritisch over Saoedi-Arabië. 'Saoedi-Arabië behandelt ons niet eerlijk, want we verliezen enorm veel geld met het verdedigen van Saoedi-Arabië.' Maar inmiddels heeft de Amerikaanse president goede zaken kunnen doen. In Riyad zal hij naar verluidt een wapendeal aankondigen met Saoedi-Arabië ter waarde van 110 miljard dollar.