In de flat met 24 verdiepingen zaten 120 appartementen.
In de flat met 24 verdiepingen zaten 120 appartementen. © EPA

Dodental toreninferno Londen gestegen naar 30, aantal zal zeker nog verder oplopen

Het dodental van het Londense toreninferno is opgelopen tot 30. Dat heeft de politie van de Britse hoofdstad vandaag bekendgemaakt. De lichamen zijn naar een mortuarium gebracht. Maar in het uitgebrande wooncomplex liggen zeker nog meer lichamen. De vrees is dat het dodental nog veel verder zal oplopen, mogelijk tot boven de honderd.

Britse media melden vandaag dat met een extra investering van 5.000 pond (5.700 euro)het drama voorkomen had kunnen worden. Bij de renovatie, vorig jaar, bleken aannemers te hebben gekozen voor de goedkoopste aluminium panelen die dermate brandgevaarlijk zijn dat ze in de Verenigde Staten zijn verboden bij hoogbouw. Dit soort onthullingen draagt bij tot de woede over de lankmoedige autoriteiten. Burgemeester Sadiq Khan kreeg donderdag hoon over zich heen bij een bezoek aan de Grenfell Tower, terwijl de Conservatieve premier Theresa May overlevenden bewust meed.

Scotland Yard gaat onderzoek doen naar mogelijke nalatigheid.

Officieel is het aantal slachtoffers nu 30 maar het werkelijke aantal zal veel hoger liggen. Het hoofd van de Londense politie heeft de hoop uitgesproken dat het de drie cijfers niet gaat halen. Tijdens een televisie-interview beschuldigde zangeres en buurtbewoonster Lily Allen de plaatselijke autoriteiten en media ervan het ware aantal niet te willen noemen. Het kan nog weken duren eer alle slachtoffers zijn gevonden en geïdentificeerd. Nu al is zeker dat het de grootste ramp is sinds er bij een mijnramp 116 kinderen omkwamen in het Welshe Aberfan (+), een halve eeuw geleden. Die ramp was het gevolg van nalatigheid van de mijneigenaar en zijn bazen bij de rijksoverheid.

Die geschiedenis lijkt zich nu te herhalen.

Er is nog steeds verbijstering over de vraag hoe een ontplofte ijskast van een Brits-Ethiopische taxichauffeur op de vierde verdieping binnen een kwartier heeft kunnen leiden tot een inferno in een torenflat waar tussen de 500 en 600 mensen verbleven. Al snel richtte de aandacht zich op de aluminium panelen, aangebracht om het betonnen gebouw te isoleren en er mooier te laten uitzien, die het vuur snel deden verspreiden. Het gat tussen het beton en de panelen werkte als een schoorsteen. Over de veiligheid van deze isolatiemethode bestaan al sinds 1999 twijfels. Meerdere Britse torenflats zijn op deze wijze opgeknapt. Daar komt bij dat de brandveiligheidsvoorschriften in 2005 zijn versoepeld.

De aannemer, die inmiddels failliet is gegaan, had kunnen kiezen voor vuurbestendige panelen, maar die waren per stuk 2 pond duurder. Het draagt bij tot het vermoeden dat bij huisvesting van de armeren altijd wordt gekozen voor de goedkoopste manier. Het Londense Labour-Kamerlid David Lammy riep al op tot vervolging op basis van misdadige nalatigheid. De regering echter wil eerst een grondig onderzoek, dat jaren in beslag kan nemen. Critici hebben erop gewezen dat zo'n onderzoek, gevolgd door een rechtszaak tegen de gemeente, reeds is verricht na een brand in een flatgebouw in het Zuid-Londense Camberwell, acht jaar geleden. Daarbij waren zes mensen omgekomen.

Diepe la

In 2013 deed een onderzoeksrechter aanbevelingen, maar zijn rapport is door de Conservatieve regering in een diepe la gestopt. Een van de aanbevelingen was het aanbrengen van sproeiers in hoogbouwflats, maar ook dat bleek te duur te zijn. Een ander advies was om het blijf-binnenadvies te schrappen. In Camberwell belden bewoners het alarmnummer en werden zij uren aan het lijntje gehouden vanuit het idee dat binnen blijven beter was. Het bleek een dodelijk advies te zijn. Mensen die het advies hadden genegeerd of er niet van op de hoogte waren overleefden. In de Grenfell hingen bordjes met de mededeling 'stay put', oftewel: blijf binnen.

De meeste kritiek gaat uit naar de Kensington and Chelsea Tenant Management Organisation (KCTMO), een organisatie die verantwoordelijk is voor het beheer. Bestuurders van deze non-profitorganisatie hebben zichzelf afgelopen jaren ruimhartig beloond, maar wanneer het ging om investeringen in veiligheid waren ze zeer zuinig. De KCTMO krijgt geld van het koninklijke stadsdeel Kensington & Chelsea, de rijkste gemeente van Engeland. In het armere noorden staat de rampflat, niet ver van het grote winkelcentrum Westfield en van Portobello Market, een van de populairste markten in Londen. Toevallig hebben de bewoners van dit stadsdeel vorige week een Labour-afgevaardigde gekozen, onder meer uit protest tegen het woningbeleid. De Conservatieven staan erom bekend dat ze weinig geven om sociale woningbouw.

Critici vergeleken het koele optreden van premier May met dat van George W. Bush na de orkaan Katrina in Louisiana

De gemeente liet het aanvankelijk afweten bij de opvang die grotendeels door bewoners, plaatselijke verenigingen en religieuze instellingen werd verzorgd. Premier May kwam donderdag langs voor een 'privébezoek' waarbij ze alleen met enkele hulpverleners sprak. Critici vergeleken haar koele optreden met dat van George W. Bush na de orkaan Katrina in Louisiana. Oppositieleider Jeremy Corbyn daarentegen sprak met nabestaanden en overlevenden, knuffels uitdelend en rustig luisterend naar hun verhalen. Hij stelde voor om leegstaande panden van buitenlandse investeerders in het stadsdeel te gebruiken als opvang voor de dakloos geraakte burgers.

Er wordt steeds meer bekend over de laatste momenten van de mensen die werden overvallen door de rook en de vuurzee. Het Italiaanse stel Gloria Trevisan en Marco Gottardi (27 beiden) belde hun ouders om ze te bedanken voor alles wat ze hebben gedaan. Gevangen op de twintigste verdieping zette Khadija Saye, een jonge kunstenaar wier werk te zien is op de Biënnale van Venetië, een bericht op Facebook: 'Alsjeblieft, bid voor mij en mijn man'. Het waren haar laatste woorden. Jonge moeder Ranya Ibrahim vroeg via Snapchat om hulp, maar ook zij is vermist. Zo zijn er tientallen schrijnende verhalen bij de ramp, waarbij ook veel kinderen zijn omgekomen.

Op de bovenste etages kwam er tijdens de brand geen water meer uit de kranen.

Enkele bekende rijke 'buren' hebben bijgedragen aan de hulpverlening. Samantha Cameron, de vrouw van de oud-premier, was snel ter plekke en deelde water uit bij de St Francis of Assisi-kerk. Jamie Oliver stuurde eten uit een nabijgelegen filiaal van zijn restaurantketen naar opvangcentra en ontwerpster Stella McCartney deed hetzelfde met kleren. Zangeres Adele kwam naar opvangcentra om mensen te troosten.

Lees meer

'Het was een nachtmerrie, een horrorfilm'. Lees hier het nieuwsbericht terug.

Londen gebruikt oude, vaak niet brandveilige flats om arme bewoners te huisvesten. Als ratten in de val. Zo was de hellenacht in de verwaarloosde flat in Londen.

Na de brand in Londen rijst de vraag: hoe veilig zijn onze flats? Vijf vragen over brandveiligheid in Nederland.