Het vier meter hoge hek aan de Griekse grens.
Het vier meter hoge hek aan de Griekse grens. © ANP

Athene dreigt illegalen door te laten reizen

De linkse Syriza-regering begint in Griekenland het strenge migratiebeleid om te gooien. De Griekse regering wil het hek openen dat tussen Turkije en Griekenland staat en de omstreden detentiecentra voor migranten zonder papieren sluiten.

Nu al laten de Grieken elke dag dertig migranten vrij en brengen ze in bussen naar een plein in de hoofdstad. De Europese Commissie volgt de plannen van de Griekse bewindslieden over de migratieplannen met argusogen.

Doorreisland

De regering van de 40-jarige Alexis Tsipras heeft voor het eerst de functie gecreëerd van staatssecretaris van migratie en op die post mensenrechtenactiviste Tasia Christodoulopoulou neergezet. Zij wil het hek langs de Europese buitengrens openbreken en zo de route naar Europa voor vluchtelingen veiliger maken, zei ze tegen diverse media. Donderdag presenteren de Grieken hun plannen in Brussel.

Voordat de Grieken in 2012, met financiële hulp van Europa, een vier meter hoog hek langs de Europese buitengrens zetten, kwam 90 procent van de illegale migranten via Turkije en Griekenland Europa binnen. Na plaatsing van het hek zijn de routes voor illegale migratie verlegd. In 2014 koos het merendeel van de migranten (170 duizend) volgens cijfers van Frontex voor de gevaarlijke zeeroute van Libië naar Italië. Als de route via land opengaat, kan daarin verandering komen.

Voor veel asielzoekers is Griekenland een doorreisland. De situatie is er voor migranten zo slecht dat mensenrechtenorganisaties Europese landen adviseren vluchtelingen die in Griekenland asiel horen aan te vragen, niet daarheen terug te sturen wegens schending van hun mensenrechten.

Boete

Als het gesprek over de voorwaarden van de financiële steun niet op gang komt, dan de steun ook niet. Dat moet Athene zich realiseren

Eurogroepvoorzitter Jeroen Dijsselbloem

Leden van het Griekse kabinet grijpen het onderwerp aan om Brussel onder druk te zetten. Athene wil meer hulp van Europa bij de opvang en verdeling van migranten over Europa. 'Als de Europeanen daar geen begrip voor hebben, kunnen we de afspraken van Schengen schenden en papieren geven aan 300 duizend migranten die zich over Europa verspreiden', dreigde staatssecretaris Yiannis Panousis al in een interview. Minister van Defensie Panos Kammenos van de rechtse partij Onafhankelijke Grieken gebruikte hetzelfde dreigement voor als de eurolanden niet zouden instemmen met de Griekse hervormingsplannen.

De Europese Commissie is not amused. Vorige week belde commissaris Avramopoulos (Migratie) nog met de Griekse minister van Binnenlandse Zaken. Die verzekerde hem dat Athene geenszins van plan is de opvangcentra open te gooien of migranten reispapieren te geven.

Mocht dat toch gebeuren, dan zullen de andere EU-landen onmiddellijk hun grenzen sluiten voor reizigers uit Griekenland. Op den duur kan het land beboet worden voor zo'n actie. De Commissie wijst erop dat voor Griekenland tot 2020 nog 440 miljoen euro EU-geld is gereserveerd voor de opvang van asielzoekers en vluchtelingen.

Chantage

Commissieambtenaren zien het dreigement van Griekenland de 'asielsluizen' open te zetten als chantage. De eurolanden eisen dat de regering-Tsipras haar afspraken nakomt en bezuinigt en hervormt. 'Stop met tijdverspillen', sprak een geagiteerde Eurogroepvoorzitter Dijsselbloem maandag na afloop van het overleg met zijn eurocollega's. Volgens Dijsselbloem leunt Athene weer achterover sinds de eurolanden en het IMF twee weken geleden het noodkrediet voor Griekenland met vier maanden verlengden. 'Als het gesprek over de voorwaarden van de financiële steun niet op gang komt, dan de steun ook niet. Dat moet Athene zich realiseren.' Faillissement van Griekenland is dan onvermijdelijk.

Onder deze druk accepteerde minister van Financiën Varoufakis dat de onderhandelingen woensdag van start gaan.