‘Propaganda discipline’ beheerst Chinese media

Bij de berichtgeving over Tibet in de Chinese media – die allemaal onder controle staan van de regering – draait de ‘propagandadiscipline’ in de hoogste versnelling. Het beeld dat de bevolking van de eigen media krijgt van de onrust wordt gefilterd en gemonteerd, waarbij geen ruimte is voor twijfel over de manier waarop Peking de ergste crisis in Tibet sinds de opstand van 1959 aanpakt.

De modale Chinese burger weet zo niet beter dan dat onschuldige Chinese inwoners van Lhasa de afgelopen dagen het slachtoffer zijn geworden van wrede Tibetaanse oproerkraaiers die mensen neer knuppelden, doodstaken en in brand staken. Dappere soldaten, agenten en brandweerlui hebben honderden mensen uit de klauwen van de bloeddorstige barbaren kunnen redden.

Nazi
Maar de situatie is nu weer onder controle, en de schuldigen zullen hard gestraft worden, luidt de officiële boodschap, die gepaard gaat met een ongekende hetze tegen de naar India uitgeweken Dalai Lama. De spiritueel leider der Tibetanen wil de regio van China losscheuren, hij heeft de hand in de terreur – en dat is geen wonder, schreef het staatsagentschap Nieuw China zaterdag. Werd hij niet opgeleid door een Oostenrijker die nazi was?

Het is – los van de grove propaganda over een nazilink – een moedwillige verdraaiing van de opvattingen van de Dalai Lama. Hij wil geen afscheiding, zo wordt hij niet moe te verklaren, maar meer autonomie. Hij is zelfs nu nog tegen een boycot van de Olympische Spelen.

In de Chinese media daarover geen woord. ‘We mogen er niet over schrijven’, verklaart een Chinese journalist. ‘Wie niet luistert is zijn baan kwijt’. Zo komt het dat de media ook niet reppen over de directe aanleiding voor de rellen: de door ooggetuigen in Lhasa gerapporteerde mishandeling en vernedering van monniken door oproerpolitie en agenten in burger, bij het begin van de demonstraties vorige week maandag.

Bil
En de Chinese burger die nog twijfelt aan de wreedheid van de Tibetaanse meute die vrijdag door de winkelstraten van Lhasa trok, werd maandag geholpen door de hoogste partijbaas van Tibet, gouverneur Qiangba Puncog. Hij presenteerde twee voorbeelden: een Han-Chinees was door de meute met benzine overgoten en in brand gestoken, een politieagent die bewusteloos was geslagen was bewerkt met een mes, waarmee een stuk vlees ‘ter grootte van een vuist’ uit zijn bil was gesneden.

De huiveringwekkende details en de felheid van de hetze tegen de Dalai Lama kunnen erop duiden dat de Chinese autoriteiten de bevolking en de buitenwereld willen voorbereiden op hard ingrijpen. Maandagnacht liep het ultimatum af waarbij de ‘schuldigen’ en degenen die hen ‘beschermen en verbergen’ zich vrijwillig konden melden.

De grote vraag is wat de volgende stap wordt: massale razzia’s en arrestaties in de Tibetaanse volkswijken in het oude centrum – of toch een meer beheerste reactie. Met behulp van de Propaganda Discipline is de toon gezet voor meedogenloos ingrepen, zoals in 1959 ook gebeurde toen de Tibetanen in opstand kwamen tegen de Chinese overheersing.

Wapens
Soms glipt er bij de Chinese censor in alle hectiek rond Tibet overigens wat doorheen. Persbureau Nieuw China meldde vrijdag dat de ordetroepen in Lhasa ‘waarschuwingsschoten’ hadden afgevuurd om de rellen te bedwingen. Van slachtoffers onder de demonstranten werd niet gerept, maar toch was het een bevestiging van Chinese zijde dat de troepen hun wapens hadden gebruikt.

Maandag verdween deze ontboezeming alsnog in de prullenbak. De officiële lezing is nu dat van Chinese zijde geen kogel is afgevuurd, zo meldt hetzelfde staatsagentschap. De bron van deze beter in de partijlijn passende verklaring: de gouverneur van Tibet.

Vitaal onderdeel van het Chinese censuurbeleid is dat buitenlandse journalisten Tibet niet in komen. Voor een bezoek aan deze regio hebben zij altijd al een speciale vergunning nodig van Peking, en die wordt in deze crisistijd niet afgegeven.

Ook in het midden van China, waar Tibetaanse minderheden wonen en enkele protesten zijn gemeld, zijn overigens buitenlandse journalisten door veiligheidstroepen tegengehouden. Dit schendt de belofte van persvrijheid die voor heel China – uitgezonderd alleen Tibet – zou gelden in het 0lympisch jaar, een toezegging die Peking aan het Internationaal Olympisch Comité deed.