‘Deze afbeelding toont de vermoeidheid van een man en de vermoeidheid van een natie’, zegt de juryvoorzitter (zelf tevens fotograaf) Gary Knight. ‘Het gaat ons er niet om dat het een soldaat is. De foto toont vooral compassie met de mens.'
De keuze van de jury, die de uitslag om 11 uur vrijdagochtend wereldkundig maakte, duidt op een verschuiving in de belangstelling van de organisatie van World Press Photo. Nadat vele jaren foto's werden bekroond die de gevolgen tonen van grote nieuwsgebeurtenissen (zoals honger in Niger, de weerslag van de Tsunami, en vorig jaar Libanon, niet tijdens maar ruimschoots ná de bombardementen door Israël), zit de winnaar van dit jaar het harde nieuws dicht op de huid.
Tekst gaat verder onder de fotospecialGary Knight bevestigt dat de bekroning van de foto een statement is, dat een trendbreuk markeert bij World Press: ‘We willen weg van de clichés, terug naar fotografie die de uitdaging zoekt en het publiek bewustzijn bijbrengt.’
Hetherington maakte de foto in de Oost-Afghaanse Korengal Vallei, waar hevige gevechten plaatsvonden. De soldaat rust uit in de zogeheten Restrepo-bunker, genoemd naar een gesneuvelde collega van de man. Knight roemt het beeld als ‘een voorbeeld van visuele integriteit. De foto toont de andere realiteit van de oorlog. Hij is niet agressief, maar subtiel, met oog voor angst, opwinding en uitputting.'
Vastgeroeste opvattingen
Juist het soort foto's waarmee fotografen hun betrokkenheid met hun onderwerp
tonen, verdienen het onderscheiden te worden, zegt Knight. ‘Zo kunnen we
wellicht de status quo doorbreken waar de beroepsgroep al zolang onder te
lijden heeft.’ Daarmee verwijst de juryvoorzitter naar de fotografie die
dikwijls op afstand blijft van het werkelijke nieuws, zoals dikwijls het
geval is bij embedded werkende fotografen in oorlogsgebieden. Ook de
winnende foto van twee jaar geleden, van een uitgemergeld kinderhandje dat
tegen de mond van de moeder wordt gedrukt, schaart Knight onder de
clichématige foto's die eerder bestaande, vastgeroeste opvattingen
bevestigen dan nieuw licht te werpen op ingewikkelde politieke en humaitaire
kwestie.
Een recordaantal van 5019 fotografen uit 125 landen stuurde zijn werk op voor de 51ste editie van de World Press Photo. De jury deelde in tien categorieën prijzen uit. De Nederlander Pieter ten Hoopen van het Franse fotoagentschap Agence Vu won de eerste prijs in de categorie Dagelijks Leven Verhalen met een foto van de stad Kitezh in Rusland.
Ook in de andere categorieën is de trendbreuk bij World Press Photo duidelijk zichtbaar. Esthetische hoogstandjes zijn zelden onderscheiden. Wel een wazige, bewogen foto van Getty-fotograaf John Moore van het moment waarop Benazir Bhutto wordt vermoord en een dreigend beeld (door AFP-fotograaf Roberto Schmidt gemaakt op 31 december) van een demonstrerende Keniaan met een scherp gepunte stok, een vooruitwijzing op het geweld dat begin 2008 zou volgen.
Tim Hetherington krijgt onder meer een bedrag van 10.000 euro en een nieuwe camera. De prijsuitreiking is op 27 april in Amsterdam. Van 29 april tot en met 22 juni toont de Oude Kerk in diezelfde stad een selectie van het werk van de winnaars. Daarna reist de tentoonstelling de wereld rond.