Tussen de 815 en 1025 miljard euro in zeven jaar

Wat houdt de meerjarenbegroting van de EU in?

Net als nationale regeringen heeft de Europese Unie een jaarlijkse begroting waarin de uitgaven voor dat jaar worden gespecificeerd. Maar om de zeven jaar stellen de lidstaten, de Europese Commissie en het Europees Parlement een meerjarenbegroting vast, waarin de plafonds voor de komende jaren worden vastgelegd. Zo willen ze voorkomen dat het elk jaar op een bloedig gevecht om het geld uitloopt. De meerjarenbegroting waarover de EU-leiders vandaag praten, gaat in 2007 in en loopt tot 2013.

Waar krijgt de EU haar geld vandaan?

Een kwart van de begroting wordt gefinancierd uit de ‘eigen middelen’ van de EU. Dat zijn de landbouwheffingen, de suikerheffingen en de douaneheffingen die de lidstaten aan Brussel moeten overmaken. Daarnaast dragen de lidstaten ook een klein deel van hun BTW-inkomsten af aan de Unie. Het grootste deel van de geldstroom bestaat echter uit een bijdrage die wordt berekend op basis van het bruto nationaal inkomen van de afzonderlijke lidstaten.

Om hoeveel geld gaat het?

Op het moment bedraagt de EU-begroting ongeveer 1 procent van het gezamenlijk bruto nationaal inkomen van de 25 EU-landen, ofwel 106 miljard euro. (Ter vergelijking: de Nederlandse begroting bedraagt ongeveer 150 miljard) De Europese Commissie wil de begroting voor de periode van 2007 tot 2013 optrekken tot in totaal 1025 miljard euro. Dat komt neer op 1,24 procent van het totale bni. De zes grote nettobetalers aan de EU, waaronder Nederland, willen dat beperken tot 815 miljard oftewel 1 procent van het bni. Onder druk van de ‘zuinige zes’ heeft EU-voorzitter Luxemburg nu een begroting van 870 miljard voorgesteld.

Wat zijn de grootste strijdpunten?

Op Groot-Brittannië na vinden alle EU-landen dat er maar eens het mes moet worden gezet in de automatische korting (rebate) die Londen sinds 1984 krijgt op zijn bijdrage aan de EU-kas. Die bedraagt dit jaar 5,1 miljard euro, maar zal de komende jaren omhoog gaan tot 7 miljard.

De Britse regering is alleen bereid over de korting te onderhandelen als ook het mes wordt gezet in de landbouwuitgaven, momenteel 40 procent van de EU-begroting.

Maar daar is Frankrijk fel tegen. Een mogelijkheid is dat Parijs akkoord zal gaan met een compromis waarbij de subsidies aan de Roemeense en Bulgaarse boeren, wanneer die landen bij de EU komen, deels of geheel uit det bestaande landbouwpot worden betaald. Mogelijk zal Londen uit tactische overwegingen ermee akkoord gaan dat de arme nieuwe lidstaten niet aan de rebate hoeven mee te betalen. Dan zou Nederland wel eens alleen kunnen komen te staan met zijn eisen.

Voorlopig zijn er echter ook nog andere problemen. Italië en enkele andere oude EU-landen zijn ontevreden, omdat zij steunfondsen voor hun achtergebleven regio’s dreigen kwijt te raken. Zij willen een royale overgangsregeling, terwijl de nieuwe lidstaten juist willen dat er meer geld naar hen gaat.

Wat wil Nederland?

Nederland staat erop dat zijn bijdrage daalt. Volgens Den Haag betaalde de gemiddelde Nederlander in 2003 netto 181 euro aan de EU, ruim voor nummer 2, de Zweden die 117 euro betaalden. De Commissie vindt het cijfer overdreven, omdat Den Haag de douaneheffingen uit Rotterdam meetelt.

In een laatste voorstel doet EU-voorzitter Luxemburg Nederland een aantal concessies. Zo hoeft het niet 0,3 maar 0,15 procent af te dragen van zijn BTW-inkomsten. Verder mag Nederland iets meer van zijn douaneheffingen houden. In totaal gaat het om 400 tot 500 miljoen euro per jaar minder, maar Nederland vindt dat te weinig.

Wat als de EU-leiders er niet uitkomen?

Dan moet komend EU-voorzitter Groot-Brittannië een oplossing zien te vinden. Lastig, want Londen is juisteen van de hoofdrolspelers in het conflict. Voorlopig is er nog tijd. Over de begroting van 2000-2006 werd pas begin 1999 een akkoord bereikt. Als het niet lukt, blijven de uitgaven op het niveau van 2006, met een correctie die overeenkomt met de gemiddelde stijging over de voorgaande zeven jaar.