Noord-Korea doet opnieuw kernproef

'Noord-Korea daagt de internationale gemeenschap op roekeloze wijze uit', aldus Obama in een verklaring van het Witte Huis. 'Het gedrag van Noord-Korea verhoogt de spanningen en ondermijnt de stabiliteit in Noordoost-Azië.'

De explosieve slagkracht van het land en de mate van controle van de nucleaire middelen is naar een nieuw niveau getild, liet staatspersbureau KCNA weten. De explosie zou een kracht van ongeveer 20 kiloton hebben gehad, evenveel als de atoombom die het Amerikaanse leger in augustus 1945 op de Japanse stad Nagasaki gooide.

Spoedzitting veligheidsraad
Op verzoek van Japan, dat net als Zuid-korea en het Westen de kernproef beschouwt als de zoveelste provocatie van Pyongyang, komt de Veiligheidsraad van de VN in de loop van vandaag in spoedzitting bijeen.

De test, die volgens KCNA krachtiger was dan de vorige in 2006, draagt echter bij tot het garanderen van vrede en veiligheid op het Koreaanse schiereiland en het omliggende gebied, aldus Noord-Korea. Amerikaanse inlichtingendiensten gaan ervan uit dat Noord-Korea al beschikt over zes tot acht gebruiksklare kernbommen.

Korteafstandsraket
De korteafstandsraket die Pyongyang uren later ook testte, zou een bereik van ongeveer 130 kilometer hebben. Of de lancering geslaagd is, is nog niet bekend.

Volgens de Japanse kustwacht had Noord-Korea de afgelopen weken schepen gewaarschuwd uit de buurt te blijven van de oostkust van het land, waar de lanceerbasis Musudan-ri ligt. Dit werd gezien als een aanwijzing van een naderende lancering.

President Lee Myung-bak van buurland Zuid-Korea riep de nationale veiligheidsraad bijeen voor een spoedzitting. Het Zuid-Koreaanse leger heeft inmiddels een crisisteam gevormd, net als in Japan. Zuid-Korea vermoedde al dat er sprake was van een nucleaire test. Een weerstation had trillingen gemeten die wezen op een atoomtest bij de noordoostelijke stad Kilju. Daar voerde Noord-Korea zijn eerste kernproef uit, tot grote verontwaardiging van de internationale gemeenschap.

Aardbeving
Het Amerikaans Geologisch Instituut USGS constateerde een beving met een kracht van 4,7 op de schaal van Richter in Noord-Korea. Noord-Korea dreigde al weken met een kernproef in reactie op strakker aangetrokken internationale sancties na een raketlancering in april.

De communistische staat zei toen dat de raket een communicatiesatelliet in een baan om de aarde bracht, maar veel landen menen dat het een ballistische raket was. Het bewind mag dat volgens afspraken van de Verenigde Naties niet doen.

De VN-Veiligheidsraad veroordeelde de raketlancering op 5 april en bevroor de buitenlandse tegoeden van drie Noord-Korea bedrijven. Na de veroordeling stapte Noord-Korea uit het overleg over zijn nucleair programma en liet weten zijn kernprogramma weer te zullen opstarten.

Zeslandenoverleg

Waarnemers gaan ervan uit dat Noord-Korea met de kernproef zijn status van kernwapenland opnieuw wil bevestigen en de eigen onderhandelingspositie wil versterken. Rusland, China, de Verenigde Staten, Japan en Zuid-Korea proberen het communistische regime sinds 2003 in het zeslandenoverleg over te halen zijn nucleair programma op te geven.

In 2006 testte Noord-Korea een kleiner kernwapen, met een kracht van 1 kiloton, evenals een raket waarna sancties van de Veiligheidsraad volgden. Enkele maanden later was er echter een doorbraak in het zeslandenoverleg. Pyongyang gaf zijn nucleaire ambities op in ruil voor economische en diplomatieke steun.

Medio 2007 sloot Noord-Korea zijn belangrijkste nucleaire reactor in Yongbyon. Een jaar later schrapte de Amerikaanse regering Noord-Korea van de lijst van landen die terroristen steunen. Maar sinds eind 2008 lopen de spanningen tussen de VS en het straatarme Noord-Korea weer op nadat de Amerikanen hadden besloten de energiehulp op te schorten.