Ozzy Osbourne is erger dan fysieke marteling

Snoeihard. Na afloop van een patrouille, zoals afgelopen april nabij Jusufiya in Iraks voormalige ‘Driehoek des Doods’, dreunden Neil Diamond-klanken in de humvee van de soldaten van Amerika’s 101st Airborne Division midden in de nacht.

(AC/DC - Shoot to thrill)
De Amerikaanse muziekcultuur is overal aanwezig in de oorlogszones in Irak en Afghanistan, ook in de gevangenissen. Loeihard, soms twintig dagen achter elkaar. Van I love you van kindervriend en dinosaurus Barney tot Shoot to Thrill van AC/DC. Britney Spears en Christina Aguilera zijn ook gewild om gevangenen ‘te breken’, zo blijkt uit een lijst van de Britse mensenrechtenorganisatie Reprieve, die een wereldwijde campagne is begonnen tegen het gebruik van muziek als martelmethode. ‘Barack Obama wordt president en Guantánamo Bay gaat mogelijk snel dicht’, zegt Reprieve-woordvoerder Chloe Davies vanuit Londen, ‘maar dan zullen nog altijd 27 duizend gevangenen vast zitten in Irak, Afghanistan en Amerika’s geheime gevangenissen in andere delen van de wereld. Deze actie komt beslist niet te laat.’ Onder de naam ‘Zero dB’ (nul decibel, ofwel stilte) roept de juridische organisatie, die dertig gevangenen op Guantánamo Bay bijstaat, muzikanten, regeringen en de VN op in actie te komen tegen deze ‘barbaarse praktijk’. De VN en het Europese Hof voor de Rechten van de Mens hebben het gebruik van muziek als martelmiddel verboden, maar de praktijk wordt nog altijd wereldwijd gebruikt, niet alleen door de Amerikanen. Gevangenen beschrijven de methode, waarbij slachtoffers uren, dagen en soms maanden worden onderworpen aan oorverdovende muziek, als moeilijker te verdragen dan fysieke marteling.

‘Muziek wordt gebruikt als onderdeel van wrede, psychische marteling in de oorlog tegen terreur’, aldus Reprieve en de dertigduizend leden tellende Britse muzikantenbond Musicians Union. Als onderdeel van de actie, die mede wordt gesteund door de bands Massive Attack en Rage Against The Machine, zullen tijdens concerten minutenlange stiltes worden gehouden.

Via de dertig cliënten op Guantánamo Bay hoorde Reprieve uit eerste hand hoe muziek door het Amerikaanse leger wordt ingezet om gevangenen te breken. Zoals Binyam Mohamed, een Ethiopiër die in 1994 asiel kreeg in Groot-Brittannië. Hij werd in 2002 aangehouden in Pakistan en door de Amerikanen overgebracht naar Marokko, waar hij fysiek werd gemarteld. Via een CIA-gevangenis in Afghanistan belandde Mohamed in 2004 op Guantánamo Bay.

De fysieke martelingen in Marokko, waar zijn penis werd bewerkt met scheermesjes, noemde hij in een gesprek met Reprieve-directeur Clive Smith, zijn advocaat, minder erg dan de muziekmartelingen. ‘Ze hingen mij op’, aldus Mohamed. ‘Op de tweede dag mocht ik een paar uur slapen, daarna werd ik weer opgehangen. Nu voor twee dagen. Mijn benen waren opgezwollen. Er was luide muziek, Eminems The Real Slim Shady en Dr. Dre, twintig dagen lang. De CIA bewerkte ons dag en nacht. Velen werden gek. Ik kon horen hoe ze met hun hoofd bonkten tegen muren en deuren, hoe ze het uitschreeuwden.’

In Irak, waar de hoogste Amerikaanse commandant Ricardo Sanchez in 2003 het gebruik van luide muziek goedkeurde om gevangenen ‘angst aan te jagen en te desoriënteren’, is de martelmethode ook populair. Zo werden nummers van AC/DC en Ozzy Osbourne keihard gedraaid om gevangenen, die twee dagen lang geblinddoekt moesten blijven staan, wakker te houden.

Davies hoopt dat de actie ertoe zal leiden dat wordt ingezien dat keiharde muziek wel degelijk een martelmethode is. ‘Je ziet nu al een omslag, onder andere op forums op internet, onder gewone militairen. Eerst werd er lacherig over gedaan. Nu zien ze in dat het wel degelijk marteling is.’