Een foto van de Amerikaanse marine waarop te zien zou zijn hoe een raket naar Syrië wordt afgevuurd vanaf een marineschip op de Middellandse Zee.
Een foto van de Amerikaanse marine waarop te zien zou zijn hoe een raket naar Syrië wordt afgevuurd vanaf een marineschip op de Middellandse Zee. © REUTERS

Amerikaans leger valt Syrische legerbasis aan uit vergelding voor gifgasaanval

De Verenigde Staten hebben vannacht een militaire basis van het Syrische leger aangevallen, als reactie op de gifgasaanval dinsdag in Khan Sheikhoun, waarbij tientallen mensen om het leven kwamen. Het is de eerste keer dat de VS het regime van Assad rechtstreeks aanvallen. Eerdere Amerikaanse acties in Syrië waren gericht tegen terreurgroep Islamitische Staat.

Volg alle laatste updates in ons liveblog. 

Lees de analyse

De effecten zijn nog niet te overzien. Maar Trump heeft aan zijn eigen land en de rest van de wereld laten zien dat Trumps Amerika een kordaat Amerika wil zijn. Triggerhappy, noemden ze dat in het Wilde Westen. schrijft onze correspondent Michael Persson.

Vanaf een oorloggschip in de Middellandse Zee vuurde het Amerikaanse leger 59 raketten af op de basis Shayrat van de Syrische luchtmacht bij de stad Homs. Hierbij zijn de start- en landingsbanen, vliegtuigen en de brandstofstanks onder vuur genomen. De militaire operatie is nu afgerond. Volgens de Amerikaanse president Trump zijn de vliegtuigen die de gifgasaanval uitvoerden, vanaf deze basis vertrokken. Hij twijfelt er niet aan dat het Syrische regime de verboden chemische wapens heeft gebruikt, zei hij in een verklaring.  

Volgens Trump is de militaire operatie in het 'belang van de Amerikaanse nationale veiligheid' om de verspreiding en het gebruik van chemische wapens te voorkomen. Hij riep andere landen op om samen met de Verenigde Staten een 'einde te maken aan het moorden en het bloedvergieten in Syrië'.

De raketten zouden flinke schade hebben toegebracht aan Syrische gevechtsvliegtuigen, waardoor het voor de Syrische regering nu moeilijker zou zijn om gifgasaanvallen uit te voeren.

Rusland

De Russische president Vladimir Poetin, een bondgenoot van de Syrische president Assad, vindt dat de VS met de raketaanval het internationale recht hebben geschaad. De relatie tussen Amerika en Rusland is hiermee ernstig beschadigd, zo liet het Kremlin vrijdag in een verklaring weten.

Poetin, zo zei zijn woordvoerder Peskov, zou de aanval zien als 'agressie tegen een soevereine natie' die onder een 'verzonnen voorwendsel' heeft plaatsgevonden. Rusland gelooft niet dat Syrië achter de chemische luchtaanval zit. Ook het Syrische regime ontkent elke vorm van verantwoordelijkheid.

Op de aangevallen basis is materieel van het Russische leger gestationeerd. Dat is niet geraakt. De Amerikanen hebben Rusland vooraf geïnformeerd over de aanval, aldus een legerwoordvoerder, maar hebben de Russen niet om toestemming gevraagd. Ook Groot-Brittannië en Frankrijk zijn vooraf op de hoogte gesteld. Zij hebben openlijk hun steun uitgesproken voor de aanval.

De Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken, Rex Tillerson, noemt de aanval 'proportioneel'. Hij zei dat Rusland heeft gefaald in Syrië, omdat Moskou in 2013 heeft gezegd chemische wapens uit Syrië weg te halen en dat is hen niet gelukt, 'of ze zijn medeplichtig'.

De gouverneur van Homs zei in een reactie dat de aanval gewapende terroristengroepen en Islamitische Staat zal helpen. Volgens hem is er vooral materiële schade en zijn de hulpdiensten urenlang aan het blussen. Volgens het Syrische leger zijn er bij de aanval zes mensen, hoogstwaarschijnlijk militairen, om het leven gekomen. Ook is er een onbekend aantal gewonden.

'Prachtige baby's'

In zijn korte toespraak na de raketaanvallen verwees Trump naar de kinderen die bij de aanval zijn omgekomen: 'prachtige baby's'. 'Dinsdag voerde dictator Bashar al-Assad een vreselijke aanval met chemische wapens uit tegen onschuldige burgers. Door een dodelijk zenuwgas te gebruiken, heeft Assad hulpeloze mannen, vrouwen en kinderen verstikt', aldus Trump.

De Amerikaanse president verwees ook naar zijn voorganger Barack Obama. 'Jarenlang hebben de VS geprobeerd om het gedrag van Assad te veranderen, maar die pogingen faalden en faalden op een zeer dramatische manier. Het resultaat is de vluchtelingencrisis die erger wordt en een verdere destabilisatie die de VS en hun bondgenoten bedreigt.'

De Syrische oppositie heeft de Amerikaanse aanval op een luchtmachtbasis in Syrië enthousiast onthaald, zo meldt persbureau AFP. De aanval is een 'zeer belangrijke reactie' van de VS. 'Die moet het begin inluiden van het tijdperk waarin men aan het Syrische regime duidelijk maakt dat het niet ongestraft kan blijven', aldus Ahmed Ramadan van de Syrische Nationale Coalitie (SNC).

Reacties op aanval VS: van 'daad van agressie' tot 'moedig besluit'.