Alle dubieuze claims uit Trumps klimaatspeech op een rij

Op Trumps argumenten valt veel af te dingen

President Trump wijdde in de speech waarmee hij uit het akkoord van Parijs stapte geen woord aan klimaatverandering. Het ging alleen maar over hoe dat akkoord de VS economisch benadeelt. Maar de argumentatie was dubieus.

Steenkool

Claim
Het akkoord van Parijs sloopt niet alleen banen in de Amerikaanse kolenindustrie maar 'verscheept' die naar het buitenland.

Maar
De Amerikaanse kolensector is al decennia op zijn retour, door de opkomst van overvloedig en goedkoop aardgas, vooral dankzij fracking. Veel kolencentrales zijn daarom omgezet in gascentrales. Landen als China en India hebben nog een aantal jaren kolen nodig om hun economie te moderniseren. Dat heeft niks te maken met Parijs. Het is veelzeggend dat de kolensector de enige tak van het Amerikaanse bedrijfsleven was die blij was gisteren.

Banenverlies

Claim
Het akkoord van Parijs en zijn energiebeperkingen kunnen de VS 'zeker 2,7 miljoen banen' kosten in 2025. De kosten lopen op tot 6,5 miljoen banen en 3 biljoen dollar aan gemist bruto nationaal product in 2040.

Maar
Deze cijfers komen uit een rapport van adviesbureau NERA dat volgens Amerikaanse media werd besteld door een lobby van de fossiele energiesector. Het geeft worst case scenario's van banenverlies door de energietransitie maar vergeet melding te maken van alle nieuwe banen die in duurzame energie worden gecreëerd. Er werken nu al bijna 400.000 mensen in zonne-energie, tweemaal meer dan in kolen. Trump klaagt over economische schadeposten, maar heeft het nergens over de kosten van de klimaatverandering, zoals droogte en zeespiegelstijging. Zelfs zijn resort Mar-a-Lago loopt gevaar.

Oneerlijk

Claim
Het akkoord van Parijs is 'zeer oneerlijk' voor de VS. China mag nog een 'verbijsterende' 13 jaar kolen verstoken, en India mag zijn deelname afhankelijk maken van 'miljarden en miljarden ontwikkelingshulp'. 'Wij niet.'

Maar
Niet onjuist, maar Trump laat de context weg. De VS en de EU hebben beloofd de grootste reducties in CO2-uitstoot te zullen realiseren omdat zij een historische verantwoordelijkheid hebben: zij hebben al 200 jaar fossiele energie verstookt en zijn daarmee hoofdverantwoordelijk voor de huidige opwarming. Het zou pas unfair zijn opkomende landen en ontwikkelingslanden dezelfde maatstaven op te leggen. Kernpunt van Parijs is dat elk land bijdraagt naar vermogen. Nieuwe grootmacht China is bovendien al over de piek in zijn kolenverbruik heen, en India gaat vol investeren in zonne-energie.

Klimaatfonds

Claim
Het VN-klimaatfonds verplicht de VS potentieel 'tientallen miljarden' op te hoesten, terwijl de 'grootste vervuilers' niets hoeven te betalen.

Maar
Het Green Climate Fund is bedoeld om arme, onontwikkelde landen te helpen bij het opvangen van de gevolgen van klimaatverandering en bij hun energietransitie. Vanaf 2020 worden de rijke landen geacht hierin minimaal 100 miljard dollar per jaar storten. De VS, relatief de grootste vervuiler, heeft onder president Obama 3 miljard toegezegd, waarvan 1 miljard is betaald. Andere landen betaalden ook, zoals Japan (694 miljoen), Groot-Brittannië (515 miljoen) en Zweden (460 miljoen), relatief vaak veel meer. De VS beloofden 9 dollar per hoofd, Zweden 60 dollar. Maar al deze donaties zijn vrijwillig.

Soevereiniteit

Claim
Parijs legt de VS ten onrechte economische verplichtingen op, en dus is opzegging een 'herbevestiging van Amerikaanse soevereniteit'.

Maar
Trump geeft een vertekend beeld van hoe het akkoord in elkaar steekt. Parijs is vrijwillig, niet bindend. Elk land dient eigen klimaatplannen in met CO2-reductiedoelstellingen (INDC's) die geregeld worden getoetst om de voortgang te meten. Internationale peer pressure is cruciaal voor het proces, maar niemand dwingt de VS om banen te schrappen of voor een bepaalde energiepolitiek te kiezen. Als de emissies maar omlaag gaan.

Trump geeft een vertekend beeld van hoe het akkoord in elkaar steekt

Aansprakelijkheid

Claim
De VS lopen met het akkoord van Parijs 'enorme risico's van wettelijke aansprakelijkheid'.

Maar
Ook hiervoor geldt: de afspraken zijn vrijwillig en niet bindend. De claim lijkt vooral voort te komen uit de angst bij onder meer Scott Pruitt, baas van milieudienst EPA, dat milieugroepen met een beroep op Parijs via de rechter bezwaar maken tegen het afbouwen van milieumaatregelen. Trump had al zijn plannen prima kunnen uitvoeren binnen de kaders van Parijs, zonder de hele internationale gemeenschap tegen zich in het harnas te jagen.

Heronderhandelen

Claim
De VS stappen uit het akkoord van Parijs, maar gaan heronderhandelen om te zien of er ook een 'eerlijke deal' mogelijk is.

Maar
Het akkoord kwam eind 2015 tot stand na een moeizaam proces van meer dan 20 jaar. 194 landen hebben zich eraan gecommitteerd. Het is onzin te denken dat je het even over kunt doen. Grote partijen zoals China, Duitsland en Frankrijk, alsmede de VN en de EU, hebben al gezegd dat heronderhandelen absoluut niet aan de orde is. De strijd tegen klimaatverandering en de overgang naar duurzame energie gaan door, dan maar zonder de VS.

Milieu

Claim
De VS zullen onder Trump 'het schoonste en milieuvriendelijkste land ter wereld' blijven, met de schoonste lucht en het schoonste water.

Maar
Trump heeft de milieudienst EPA vrijwel direct zwaar gekortwiekt. De dienst moet zwaar bezuinigen, en heeft tal van regels geschrapt tegen onder meer het dumpen van mijnafval, kwik en arsenicum in rivieren en voor het inperken van de uitstoot van energiecentrales en het verkeer.

Zinloos

Claim
Als alle landen hun verplichtingen nakomen, zal het effect van Parijs op het klimaat verwaarloosbaar zijn: 0,2 graad Celsius minder opwarming in 2100. 'Miniem, heel miniem.' Het effect van alle klimaatinspanningen van de VS kan ongedaan worden gemaakt door '14 dagen Chinese CO2-uitstoot'.

Maar
Trump haalt zijn verdraaide wijsheid uit een verouderd rapport. Zoals de onderzoekers zelf meteen lieten weten. Volgens het Nederlandse Planbureau van de Leefomgeving (PBL) zou het afkoelend effect van de huidige Parijse afspraken al 1,2 tot 1,4 graad zijn (en die afspraken worden als het goed is steeds ambitieuzer). Ter vergelijking: de totale stijging van de gemiddelde temperatuur op aarde sinds 1800 is nu 1 graad. Het effect van de Amerikaanse inspanningen zou volgens het PBL gelijkstaan aan zeker 45 dagen huidige Chinese uitstoot. Als we niets doen loopt de temperatuur op aarde in 2100 met zeker 4 graden op, een katastrofe. Pikant: de World Meteorological Organisation schat het Trump-effect op 0,3 graad extra opwarming.

Pittsburgh

Claim
Trump zegt te zijn gekozen 'om de burgers van Pittsburgh te vertegenwoordigen, niet die van Parijs'.

Maar
De burgers van Pittsburgh kozen in november 2016 in meerderheid voor Hillary Clinton. De stad heeft meer banen in de duurzame dan in de fossiele energiesector, en onderschrijft daarom volgens burgemeester Bill Peduto het Parijse akkoord. President Trump lijkt niet te begrijpen dat Parijs een mondiaal akkoord is voor een mondiaal probleem, waarbij de sterkste schouders de zwaarste lasten moeten dragen.

Lees meer

Obama, Merkel en Macron reageren op klimaatbesluit Trump: 'Schandelijke zonde'

Het onwaarschijnlijke lijkt te gaan gebeuren: China, grootste vervuiler ter wereld, als beschermheilige van het klimaat

Internationaal klimaatbeleid gaat door, met of zonder de VS. Maar het is wel een klap voor klimaatfinanciering

Trumps klimaatbesluit bevestigt zijn doctrine: Amerika tegen de rest