938226
© anp

Willem Nijholt schrijft eigen biografie

Nooit had Willem Nijholt (77) aan een autobiografie gedacht. Schrijven deed de acteur en zanger eigenlijk nooit. 'Ik had er geen tijd voor', zegt hij. 'Ik heb 52 jaar achter elkaar doorgewerkt.' Maandag verschijnt dan toch een deel van zijn levensverhaal.

Het is een bloemlezing van brieven die hij schreef aan Hella Haasse. De twee leerden elkaar goed kennen in 1996 tijdens een tv-programma van Rik Felderhof. 'Het klikte meteen met Hella. Ik had het gevoel dat we elkaar al jaren kenden.'

Nijholt begon kaartjes naar haar te schrijven en ze belden elkaar veel. Vanaf juli 2004 schreef Nijholt uitgebreide brieven naar Haasse, over zijn toneelleven, over privébeslommeringen en over de tijd dat hij met zijn familie zat opgesloten in een Jappenkamp.

Meisjesachtig jongetje
De acteur schrijft hoe hij in het kamp 'als lichtblond en meisjesachtig jongetje' een lustobject was voor een Japanse soldaat. Hij schrijft over de herinneringen die bij hem opkomen toen hij zijn moeder aan het einde van de oorlog terugvond. 'Over de zuster die het hoofd van het uitgemergelde karkas op het achterste bed naar ons toe moet draaien, het door de grond zakken als ik het kale doodshoofd van mijn moeder herken; een vooruitstekend gebit waarin tanden ontbreken, de grote holle ogen.'

Zoiets moet verteld worden, zegt Nijholt nu. 'Volgens mijn broer moest ik niet zo bezig zijn met herinneringen ophalen. Maar ik ben nogal fatalistisch.' Makkelijk was het niet. 'Ik heb avonden lang in bed liggen nadenken over de Jappentijd.'

Griezelig verhaal
Ook praat Nijholt in zijn brieven vrijuit over anderen. Joop van den Ende 'legt je in de watten als je voor hem werkt.' Mart Smeets noemt hij 'een kwal' toen hij zich gekwetst voelde door de presentator. 'Ik zeg geen lelijke dingen over mensen, ik zeg feitelijke dingen.' Hij schrijft uitgebreid over romans die hij heeft verslonden. 'Iedereen denkt dat ik een spring in 't veld of een flapdrol ben, maar ik vind het heerlijk om op mezelf te zijn en boeken te lezen.'

Nijholt blijft brieven schrijven naar de 93-jarige Haasse. Ook wil hij nog eens een 'griezelig verhaal' gaan schrijven. 'Het kan zijn dat bepaalde mensen na het lezen van dat boek denken: dat lijk ik wel.'

Periferie
Optreden doet hij niet meer. 'Ik zou het ook niet meer willen. Ik wil niet meer 3 uur heen en 3 uur terug in de file zitten voor een optreden van 2 uur. Ik word ook nooit meer gevraagd. Ik ben aan de periferie gekomen van mijn carrière.'