Rond vierkant vierkant rond
Ted van Lieshout

Rond vierkant vierkant rond

Jeugd

Vrolijke beeldsonnetten

Poëzie voor wie niet graag leest

Vierkanten, cirkels, ruiten, dobbelstenen, wokkelpasta, lege ballonnen, rottende appels, uien, cashewnoten, wijnkurken, jongleerballen. Het is uitgesproken lastig om een dichter aan het werk te zien, maar kinderboekenmaker Ted van Lieshout (1955) heeft het met zijn plaatjesgedichten toch voor elkaar gekregen. In Rond vierkant vierkant rond rijmen stukjes kaas op elkaar en valt er ritme te ontdekken in spruitjes.

Boeiend

De beeldsonnetten ontstonden ongeveer tien jaar geleden, toen Van Lieshout er maar niet in slaagde een bevredigend sonnet te schrijven. Tot hij bedacht dat zoiets simpels als 'rond vierkant vierkant rond, driehoek ovaal ovaal driehoek, rechthoek rechthoek ruit, ruit ruit rechthoek' ook een sonnet is. Als hij besluit om de woorden maar meteen door plaatjes te vervangen en daarna in zijn keukenkastje andere geschikte voorwerpen zoekt, is het hek van de dam.

De beeldsonnetten zijn een vondst op zichzelf, maar worden pas echt boeiend als er heel veel naast elkaar staan. Waar gewone dichtbundels doorgaans gedragen worden door een paar sterke gedichten, ben je in deze juist steeds weer benieuwd naar de volgende. Wat gaat de dichter nu weer doen? En eindelijk is poëzie ook eens toegankelijk voor wie niet graag leest.

Tegendraadsheid

Dat een uitgave van tien jaar huisvlijt - hoe geestig ook - niet ontaardt in meligheid en verveling, is te danken aan de tegendraadsheid van de dichter. Van Lieshout is er een meester in eerst een strak concept te verzinnen en er zich er vervolgens toch weer niet al te rigoureus aan te houden.

De plaatjes lenen zich natuurlijk uitstekend om rijmschema's uit te leggen en Van Lieshout kan het dan ook niet laten om tussendoor wat andere genres te laten zien en in een paar korte hoofdstukken op de schoolmeesterstoel plaats te nemen. Net als Willem Wilmink, die dat deed voor een vorige generatie, is hij bepaald geen saaie neerlandicus. Integendeel: vrolijk en vilein legt hij het ontstaan van een sonnet uit aan de hand van een dame achter glas op de Wallen. Ook laat hij werk van 'leerlingen' zien, die een installatie maakten van rijmende fietsonderdelen. Na het lezen zelf aan de slag? Graag.