Robert Anker
Robert Anker © Koos Breukel

Schrijver Robert Anker (70) overleden op verschijningsdag nieuw boek

Schrijver, dichter en literair criticus Robert Anker is vrijdag, na een kort ziekbed, in zijn woonplaats Amsterdam overleden. Anker is 70 jaar geworden. Hij stierf op de dag dat zijn nieuwe boek uitkwam, de historische roman In de wereld.

Anker werd in 1946 geboren in het West-Friese Oostwoud,  een dorp  dat hem inspireerde tot zijn eerste dichtbundel, Waar ik nog ben (1979), en dat ook dikwijls in zijn proza opdook, bijvoorbeeld in het autobiografische Negen levens (2005).

Anker studeerde Nederlands  en werkte jarenlang als leraar in het middelbaar onderwijs. In 2004 publiceerde hij Hajar en Daan, een eigentijds Romeo- en Juliaverhaal over een jonge geschiedenisleraar die verliefd wordt op een islamitische leerlinge. De roman zou een topper worden op de boekenlijsten van scholieren.

Uit Ankers werk spreekt een gretigheid in het vertellen, en in het waarnemen en formuleren.  Zijn schrijfstijl is plastisch en fonkelend, met veel dialogen. Zijn romans staan midden in de wereld en schetsen vaak een tijdsbeeld. De roman Vrouwenzand (1998) is een herkenbaar portret van de generatie waartoe Ankers zelf behoorde: de babyboomers. Niet zelden waren zij de eerste in hun familie die gingen studeren in de grote stad. Anker beschrijft de dilemma's van een man die na een idyllische jeugd op het platteland in Amsterdam links en geëngageerd wordt, huizen kraakt en enige tijd later het grote geld ziet opdoemen.

Waardering en literaire prijzen

Aan waardering heeft het Anker nooit ontbroken. Hij was geliefd bij een groot lezerspubliek en zijn werk kreeg literaire prijzen. Zijn poëzie werd bekroond met de Jan Campert-prijs (1983) en de Herman Gorterprijs (1987). Voor zijn verhalenbundel De thuiskomst van kapitein Rob kreeg hij in 1992 de F. Bordewijk-prijs. De roman Een soort Engeland (2001), die zich afspeelt in de toneelwereld, werd bekroond met de Libris Literatuur Prijs.

In de wereld is weer een heel andere roman dan alle voorgangers; Anker vond zichzelf graag opnieuw uit als schrijver. De historische roman speelt aan het eind van de 15e eeuw, voor een deel in Gent. Bij een gegoede burger wordt lepra wordt geconstateerd. Hij wordt uit de samenleving samenleving gestoten en gaat zwerven.

In een interview in de Volkskrant in 2001 vertelde Anker over zijn fascinatie voor 'zwervers, junks en mompelaars'. Het was de angst voor de eigen verloedering, zei hij. 'Ik kan mijn ogen en oren niet van zulke types afhouden. (...) Ik herkende de ontreddering in die man: er hoeft maar één draadje los te springen, en dan lig jij daar ook, in dat portiek.'

Dodelijke ziekte

Zo is het niet gegaan. Robert Anker werd getroffen door een dodelijke ziekte toen hij nog volop aan het werk was. Op 25 januari zou in Amsterdam In de wereld feestelijk worden gepresenteerd,  waarbij met het publiek gepraat zou worden over de historische roman. De roman moet nu op eigen houtje de wereld in.