Ivo Samkalden.
Ivo Samkalden. © SPAARNESTAD PHOTO/NA/Anefo/de Nijs

Schermerhorn slaapt een uurtje langer door

Batavia, 19 juni 1947

Vanmorgen Samkalden uitgeleide gedaan, die voorgoed naar Nederland terugkeert. In hem verliezen wij een uitstekende kracht. Het meest typerend gaf hij zelf zijn persoonlijkheid weer, toen hij in een gesprek op zijn afscheidsborrel van gisteravond tegen mij zei, dat hij eigenlijk zijn beste werk geleverd had op de momenten, dat hij er met zijn hart bepaald niet bij was.

Het is wel typerend dat een man als Samkalden de geleerdenloopbaan verkiest. Hoe het ook zij, ik zal deze man missen, omdat hij met zijn eigenaardige scherpe analytische geest, die toch altijd een zekere steun zocht bij een ander, zich ook net weer zoveel liet leiden, dat er, ondanks zijn gespecialiseerde kennis op staatsrechtelijk gebied, van een werkelijke samenwerking tussen ons kon worden gesproken.

Omdat ik vannacht tot half drie had gewerkt aan mijn Geheim Verslag, ten einde die met Samkalden, ter zeer vertrouwelijke kennisneming uitsluitend van Logemann (minister van Overzeese Gebiedsdelen, red.), weg te krijgen, en vanmorgen om half zes weer op was gestaan om Samkalden uit te wuiven, heb ik de rest van de morgen in bed doorgebracht.

Van Mook heeft enige keren per telefoon geprobeerd mij te verleiden er uit te komen.

Wim Schermerhorn (1894-1977), PvdA-politicus, leidt in 1946 en 1947 de commissie die onderhandelt over de toekomst van Nederlands-Indië. Ingekort fragment uit Het dagboek van Schermerhorn. Wolters-Noordhoff, 1970.