Makeover: Wiske heeft borsten en Suske draagt skinny jeans

Deze keer waarschijnlijk geen ophef

Voor fans van het eerste uur zal het even schrikken zijn: in het nieuwe album van Suske en Wiske, De Planeetvreter, hebben de iconische stripfiguren een flinke makeover gekregen. Suske draagt gympen, een skinny jeans en een capuchontrui en heeft een wilde kuif. Wiske draagt een strak jurkje en modieuze laarsjes, heeft d'r haar in een paardenstaart en heeft voor het eerst borsten.

'In tijden dat alles razendsnel verandert, moeten ook stripfiguren zich aanpassen', zegt Leen Vandersteen (79), de oudste dochter van bedenker Willy Vandersteen, die de erfenis van haar vader beheert. 'Elke generatie heeft zijn eigen leefwereld en moet zich in een strip kunnen herkennen. Net als de generaties van twintig, vijftig en zeventig jaar geleden dat konden.'

Een wanhoopspoging is de opfrisbeurt volgens Leen Vandersteen zeker niet. De oplage per Suske en Wiske-album mag dan van 400.000 in de gouden jaren gezakt zijn naar 'meer dan 100.000', het is nog altijd een van de best verkopende strips van Nederland en Vlaanderen. Maar in een tijd van ontlezing heeft geen enkele klassieke stripreeks het makkelijk.

Nieuw jasje

Dus zagen we Suske en Wiske de afgelopen jaren meermaals in een nieuw jasje verschijnen. Als snoezige kleuters in de Juniorreeks, als vloekende en gewelddadige volwassenen in de spin-off Amoras, en als persoonlijke creatie van enkele BN'ers, in zes albums voor het goede doel vorig jaar. In zijn testament liet Willy Vandersteen overigens vastleggen dat bepaalde veranderingen niet mogen: zo mag er in de Suske en Wiske-albums geen seks voorkomen, en mogen Lambik en Sidonia nooit trouwen.

Vraag is of die vernieuwingspogingen iets uithalen. Rudi de Vries, docent aan de Rijksuniversiteit Groningen die onderzoek doet naar stripuitgeverijen, vreest ervoor - de concurrentie van sociale media en games is nu eenmaal moordend. 'Die extra uitgaven en stunts zijn een manier om de teloorgang te vertragen, maar het blijft heel langzaam naar beneden gaan.'

Tot nog toe waren Suske en Wiske volstrekt leeftijdloos en aseksueel

In het ergste geval kan een stijlbreuk zelfs een omgekeerd effect hebben. Toen een opvolger van Willy Vandersteen Wiske in 2001 in een naveltruitje en minirok opvoerde, barstte een golf van kritiek los. De restyling werd ijlings teruggedraaid. Nu is de vraag vooral hoe de fans zullen reageren op een Wiske met borsten. Het is weliswaar een zedig A-cupje, maar tot nog toe waren Suske en Wiske volstrekt leeftijdloos en aseksueel.

Volgens Peter Van Gucht, hoofdscenarist van Studio Vandersteen, kreeg Wiske 'een welvinkje' omdat meisjes van nu eerder volwassen worden dan vroeger. 'De strip is bedoeld voor kinderen tussen 9 en 12 jaar', zegt hij in het Algemeen Dagblad. 'Dus die leeftijdsgroep moet zich met Suske en Wiske kunnen identificeren. Dat gaat met deze Wiske beter dan met die met dat eierdopje met die strik.'

Traditionele fans

Stripkenners denken dat de opschudding dit keer zal meevallen

Stripkenners denken dat de opschudding dit keer zal meevallen, aangezien veel traditionele fans de afgelopen jaren al zijn afgehaakt. 'De oorspronkelijke energie van Willy Vandersteen en van zijn directe opvolgers is al erg verwaterd', zegt Rudi de Vries. 'De strip is nu vooral op kinderen gericht, en de uitgeverij doet voldoende marktonderzoek om te weten wat die willen.'

Ook Dennis Hardenbol, eigenaar van stripwinkel Barabas in 's-Gravendeel, denkt dat het nieuwe uiterlijk van Sus en Wis geaccepteerd zal worden. 'Eindelijk heeft Suske sportieve gympies in plaats van die ouderwetse, bruine schoenen', zegt hij. Hardenbol heeft meer moeite met het nieuwe, grotere formaat van de reeks. 'Ik heb al verschillende collectioneurs gehoord die zeggen: dit is het einde van mijn verzameling. Een groter formaat, dat staat niet mooi in de boekenkast.'