Gary Oldman als George Smiley in de film Tinker tTailor Soldier Spy, gebasseerd op het boek van Le Carré
Gary Oldman als George Smiley in de film Tinker tTailor Soldier Spy, gebasseerd op het boek van Le Carré ©

Literaire sensatie: John Le Carré wekt oude held George Smiley weer tot leven

Het nieuws zal bij menig thrillerliefhebber een tinteling van vreugde veroorzaken: John Le Carré kust in zijn nieuwste boek zijn oude held George Smiley weer tot leven. In het boek, A Legacy of Spies, dat in september zal verschijnen, komt de (anti-)held uit een beroemde reeks boeken - met titels als Smiley's People en Tinker Tailor Soldier Spy - na ruim 25 jaar weer in actie.

Dat is een flinke verrassing, en misschien nu al dé literaire sensatie van 2017, want de 85-jarige Britse auteur, echte naam David Cornwell, had altijd aangegeven dat hij geen nieuw literair leven voor de ervaren spymaster voor ogen had. In zijn laatste boeken schreef hij liever over jongere helden en heldinnen. Ook had hij thema's als de Koude Oorlog, het tijdperk van Smiley cum suis, inmiddels ver achter zich gelaten. De schrijver, die met het stijgen der jaren steeds linkser en maatschappijkritischer werd, wilde ook liever 'over jonge mensen' schrijven.

Smiley werd aan het eind van de jaren zeventig al met pensioen gestuurd door Le Carré

Smiley werd aan het eind van de jaren zeventig al met pensioen gestuurd door Le Carré. In Smiley's People zoekt hij voor de laatste maal de confrontatie met zijn KGB-opponent Karla. In 1990 maakt hij nog een korte comeback, als hij in The Secret Pilgrim college geeft aan jonge spionnen in opleiding. 

Exit George Smiley, die in de jaren tachtig in twee Britse televieseries briljant werd neergezet door Sir Alec Guinness.

Maar nu keert hij dan toch weer terug. Smiley wordt niet in de huidige tijd neergezet - dat zou ook niet kunnen, uit Le Carré's eerdere boeken kun je opmaken dat de held zo tussen 1905 en 1915 geboren moet zijn. Nee, in A Legacy of Spies wordt een gepensioneerde oud-medewerker (Peter Guillam) van Smiley terug naar Londen gehaald, om verhoord te worden over de al dan niet illegale tactieken die destijds door de geheime dienst werden gehanteerd. Handelingen zoals die beschreven werden in The Spy Who Came in From The Cold en Tinker Tailor Soldier Spy, en die tot gevolg hadden dat - in de boeken - drie Britse spionnen de dood vonden. In flashbacks wordt ook Smiley weer tot leven gewekt. Hoe een en ander precies verloopt, is uiteraard nog niet bekend.

Onduidelijk is nog of Le Carré bijrolletjes creëert voor figuren als Donald Trump en Vladimir Poetin

Volgens zijn uitgever Viking heeft Le Carré, die zelf een door hem al dan niet aangedikt verleden heeft als spion, de laatste twaalf maanden 'als in een koorts' gewerkt. De schrijver zou geïnspireerd zijn door de 'current political situation'. Onduidelijk is of hij bijrolletjes creëert voor figuren als Donald Trump of Vladimir Poetin. 

In Nederland zal het nieuwe boek verschijnen bij Luitingh-Sijthoff. Zijn laatste boek, The Pigeon Tunnel: Stories from My Life (2016), biografische schetsen, verscheen daar als De Duiventunnel, verhalen uit mijn leven.

Het zal voor Le Carré nog een hele uitdaging zijn om de tijden van de Koude Oorlog ook voor jongere lezers aantrekkelijk te maken. Die kennen de schrijver vaak alleen van latere boeken als The Night Manager en The Constant Gardener. Of van de filmadapties van een van zijn boeken, zoals A Most Wanted Man (2014), van regisseur/fotograaf Anton Corbijn, met een laatste briljante rol voor Philip Seymour Hoffman.

Op de Nederlandse televisie (NPO1, vrijdagavond) is momenteel de prachtige BBC-serie The Night Manager te zien, gebaseerd op het gelijknamige boek uit 1993. Dat was destijds John Le Carré's eerste post-Koude Oorlog-boek, met uiteraard geen rol meer voor de oude held George Smiley.