Vier van de Founding Fathers in 1774, van links af John Adams, Robert Morris, Alexander Hamilton en Thomas Jefferson.
Vier van de Founding Fathers in 1774, van links af John Adams, Robert Morris, Alexander Hamilton en Thomas Jefferson. © GETTY

Effectief en flitsend leren over de Founding Fathers

Boeken ((non)-fictie) - Hamilton - The revolution & Founding Fathers - De grondleggers van de Verenigde Staten

En in hun graf draaien dat ze doen, die Founding Fathers, nu Trump nog tot president is gekozen ook. Maar wie zijn ze? Amerikakenner Frans Verhagen legt het netjes uit. Swingender is de musical 'Hamilton' in boekvorm.

'De Founding Fathers draaien zich om in hun graf', hoorde je de afgelopen maanden vaak als Donald Trump weer eens een uitspraak deed die spotte met de fundamenten van de Amerikaanse democratie. Maar wie waren die Founding Fathers en wat deden ze? Voor wie wil begrijpen hoe deze wijze mannen in de 18de eeuw de basis legden voor het Amerikaanse politieke systeem zijn er diverse manieren tot bijscholing, de ene met een wat hogere amusementswaarde dan de andere.

Musical

(NON)-FICTIE

Lin-Manuel Miranda en Jeremy McCarter
Hamilton The Revolution
Little Brown UK; 288 pagina’s; euro 33,99

Alom aanwezig in de Amerikaanse populaire cultuur is de Broadway-musical Hamilton, een ongekend succes. De musical vertelt met flitsende hiphop- en popmuziek het levensverhaal van de immigrant uit het Caribisch gebied Alexander Hamilton (1751-1804), het onvoorspelbare buitenbeentje van de Founding Fathers en de eerste minister van Financiën. De cast is niet-blank, op de Britse overheerser koning George III na. Dankzij de dreunende beats uit Hamilton krijgen Amerikaanse jongeren via de oordopjes van hun iPhones ingestampt dat de Slag bij Yorktown plaatsvond in 1781.

Nog altijd hoog in de Amerikaanse bestsellerlijsten staat het schitterend vormgegeven boek Hamilton - The Revolution, waarin de razendsnelle raps en songteksten uit de voorstelling rustig terug te lezen zijn, met uitgebreide voetnoten van schrijver-componist Lin-Manuel Miranda. Bij elk nummer legt hij uit naar welke hiphopklassiekers hij verwijst, en hoe en waar hij op de ideeën voor de nummers kwam. Ook de interviews met cast- en crewleden, Hamilton-biograaf Ron Chernow en andere extra's bieden een verhelderend inkijkje achter de schermen.

Schoolboek

NON-FICTIE

Frans Verhagen
Founding Fathers - De grondleggers van de Verenigde Staten
Omniboek; 265 pagina’s; euro 19,99

De musical gaat alleen over Hamilton. Daarom is het nuttig er het boek Founding Fathers - De grondleggers van de Verenigde Staten van journalist en Amerika-deskundige Frans Verhagen naast te leggen. Dat leest een beetje als een schoolboek, maar is wel effectief: na 265 pagina's weet je precies hoe het zit met de aanloop naar de Revolutie, de oorlog met de Britten en de totstandkoming van de grondwet in 1787.

Bij Verhagen staan de zeven belangrijkste Founding Fathers centraal. Oorlogsleider en eerste president George Washington, de eerste vice-president John Adams, de intellectuele duizendpoot en plantagehouder Thomas Jefferson, opperrechter John Jay, de in Frankrijk populaire Benjamin Franklin, de nadenkende belezen James Madison en het onstuimige economische brein Alexander Hamilton. Zij behoorden tot de Amerikaanse elite in een tijd dat binnen de dertien Amerikaanse kolonies duidelijk werd dat er niet langer geleefd kon worden onder het Britse bewind. Er werd toegewerkt naar de Onafhankelijkheidsverklaring van 1776, maar zoals Verhagen schrijft: 'De onafhankelijkheid uitroepen was in zekere zin het gemakkelijke deel van het proces van afstand nemen van Engeland. Er moest ook nog een oorlog gevoerd worden.'

De werkelijkheid is dat Amerikaanse campagnes altijd al bijzonder onaangenaam waren

Frans Verhagen

Verhagen is het meest gecharmeerd van de complexe Jefferson: 'Je kunt van alles over hem lezen, maar hij blijft ongrijpbaar.' De Amerikaanse schrijvers die Hamilton aanbidden en hem neerzetten als 'vader van het moderne Amerika' en schepper van 'de hele moderne economie', noemt Verhagen 'overdreven'. Verhagen: 'Frappant is wel dat Hamiltons ster altijd sterker schijnt als het economisch goed gaat, en zwakker wordt in tijden van crisis. Hij is het ultieme Wall Street-type.'

Zowel in Verhagens boek als in de musical Hamilton wordt duidelijk hoe de samenwerking tussen de Founding Fathers leidde tot de oprichting van een unieke nieuwe natie, maar dat de mannen ook elkaars vijanden werden. Bij de verkiezingen van 1796, gewonnen door John Adams, en die van 1800, gewonnen door Thomas Jefferson, ontstond een felle strijd tussen de Federalisten en de Republikeinen. Hamilton was altijd wel op een of andere manier betrokken bij deze conflicten. Hij moest het in 1804 met zijn leven bekopen in een pistoolduel met zijn aartsvijand, de latere vicepresident Aaron Burr.

Frans Verhagen plaatst een prettig relativerende noot bij de verkiezingsstrijd van 2016: 'Bij bijna elke presidentsverkiezing wordt gezegd dat de bijbehorende campagne de smerigste is die ooit is gevoerd, maar de werkelijkheid is dat Amerikaanse campagnes altijd al bijzonder onaangenaam waren.'