©

Bloedstollende roman die je soms naar adem doet happen

Boek (fictie) - De gevaarlijkste plek ter wereld (Lindsey Lee Johnson)

Een bloedstollend debuut laat zien hoe benepen pubergedrag kan uitmonden in een tragedie. Ingetogen en invoelend neemt Johnson de lezer mee in de achtergronden van haar jonge personages.

De gevaarlijkste plek ter wereld

Fictie
Lindsey Lee Johnson
Uit het Engels vertaald door Janine van der Kooij
De Arbeiderspers; 319 pagina's; euro 19,99

O nee, niet weer een boek over pubersores. Want zie het cliché maar eens te ontstijgen van de puber die om een onschuldige reden - een beugel, niet de juiste kleding, overgewicht, een zachtaardig karakter - niet meekomt met de populaire klasgenootjes en dus voor een probleem komt te staan. En kom op, de kwelling van volwassen worden hoort er nu eenmaal bij. Een beetje adolescentie moet minstens voelen als een trage rit door de hel.

Een bloedstollende roman die je soms naar adem doet happen

In De gevaarlijkste plek ter wereld, de debuutroman van de Amerikaanse Lindsey Lee Johnson, komen de platitudes weer voorbij. Het mooiste meisje van de klas, een dwaze verliefdheid, de buitenbeentjes, de maffe docent: check. Toch heeft Johnson een bloedstollende roman afgeleverd die je soms naar adem doet happen.

De titel van het boek is een verwijzing naar de onveiligste omgeving voor een puber: de middelbare school, de plek waar pubers roekeloos dingen naar de positie van populairste jongen of meisje, ten koste van klasgenoten - zelfs ten koste van beste vrienden.

Het verhaal begint met een drama dat zich afspeelt in de tweede klas van de Mill Valley Middle School wanneer Tristan, het kneusje van de klas, een bijzonder mooi geschreven liefdesbrief overhandigt aan Cally, een typisch onzeker meisje dat de populaire en knappe Ryan voor zich probeert te winnen. Cally laat zich door haar beste vriendin Abigail overhalen om de brief aan Ryan te laten zien, met alle gevolgen van dien: de liefdesbrief belandt op sociale media. Dat resulteert in wrede pesterijen via Facebook, een wereld waar ouders nauwelijks iets van meekrijgen. Het gepest gaat door, totdat Tristan van de lokale brug af springt.

De eerste aanwijzing dat de leerlingen iets afschuwelijks hebben meegemaakt komt als Cally een indringend opstel schrijft

Drie jaar na het drama verschijnt lerares Molly Flax ten tonele, pas afgestudeerd en stuiterend van de ambitie om leerlingen haar liefde voor Engelse literatuur bij te brengen. Molly weet niets van de voorgeschiedenis van haar leerlingen. Ze moet het doen met de waarschuwing van een collega dat haar voorganger halverwege het eerste trimester in tranen uitbarstte, de klas ontvluchtte en sindsdien geen stap meer in een lokaal heeft gezet.

Molly kan zich er niets bij voorstellen: de leerlingen zijn weliswaar ongemotiveerd en er hangt een naargeestige sfeer in de klas, maar die hindernissen zijn te overzien. Denkt ze. De eerste aanwijzing dat de leerlingen iets afschuwelijks hebben meegemaakt en allen daar een aandeel in hebben, komt als Cally een indringend opstel schrijft, dat begint met een zin uit de Amerikaanse romanklassieker The Great Gatsby: 'Ik heb een hekel aan onachtzame mensen.'

In de loop van het schooljaar vallen de puzzelstukjes langzaam in elkaar voor Molly. Een collega die zich ongepast gedraagt, geprivilegieerde leerlingen die nauwelijks lachen en dominante ouders die alleen geïnteresseerd zijn in schoolresultaten.

Zo werkt het verhaal zich toe naar een nieuw drama, alsof niemand iets heeft geleerd van de vorige tragedie

Ondertussen neemt Johnson de lezer mee in de achtergronden van de leerlingen die ze per hoofdstuk uitdiept. Dat doet ze ingetogen en invoelend. De jonge schrijver snapt de taal van scholieren, met name de pubertaal op sociale media: snel, hysterisch, bot en vol tikfouten.

Zo werkt het verhaal zich toe naar een nieuw drama, alsof niemand iets heeft geleerd van de vorige tragedie. Hierbij spelen sociale media opnieuw een rol als ongecontroleerd wapen. Steeds wanneer een Whatsapp-gesprek begint of iemand een Facebookstatus bijwerkt, bouwt de grimmigheid zich verder op. Nee, wil je zowel puber als docent toeroepen, doe het nou niet. Het zou je doodvonnis kunnen zijn.

De gevaarlijkste plek ter wereld laat knap zien hoe iedereen, ook goedbedoelende docenten, schuldig is aan de dood van de jongen, slachtoffer van een benepen en gevaarlijke pubercultuur. En hoe tegelijkertijd niemand blaam treft.