Het 'We are Sthlm'-festival in 2015.
Het 'We are Sthlm'-festival in 2015. © @kulturfestivalen.stockholm

Zweedse politie verzweeg aanrandingen op festival uit angst voor extreemrechts

Zweden is in de ban van een affaire over grootschalige aanrandingen in 2014 en 2015 tijdens een Stockholms muziekfestival. De verdachten waren hoofdzakelijk jonge Afghanen. De Zweedse politie wordt ervan beschuldigd de zaak, met vorig jaar vijftig verdachten, te hebben toegedekt.

De politie kreeg tijdens het festival van vorig jaar twintig klachten, hoofdzakelijk van tienermeisjes. Sommige slachtoffers waren 11 of 12. Vervolging bleef uit. De sociaaldemocratische premier Stefan Löfven sprak maandag van een 'dubbel verraad' jegens de slachtoffers, omdat er noch is vervolgd, noch ruchtbaarheid aan de klachten is gegeven.

Extra schadelijk voor de Zweedse politie is dat er in 2014 een politieke afweging is gemaakt om de affaire stil te houden. In de krant Dagens Nyheter erkent politieman Peter Agren, verantwoordelijk voor het festival van 2014, dit: 'Een pijnlijk punt. Soms durven we niet te vertellen hoe het is, omdat we denken dat het de Zweden Democraten in de kaart speelt'.

Door het zwijgen van de politie konden de radicaal-rechtse Zweden Democraten (ZD) niet profiteren van de affaire. Bij de parlementsverkiezingen die een maand later plaatsvonden, bleven zij op een derde plaats steken.

'Een groot aantal' aanrandingen

We moeten niet onze ogen sluiten en wegkijken. We moeten dit serieuze probleem aanpakken

'Het is een schandaal zonder weerga. Dit moet onmiddellijk worden uitgezocht', fulmineerde ZD-parlementslid Björn Söder in het dagblad Expressen. Zijn collega Mattias Karlsson eist het aftreden van de hoogste politiefunctionaris. De centrum-linkse Dagens Nyheter, die het verhaal over het muziekfestival als primeur bracht, kwam zelf in opspraak. Volgens een andere Zweedse krant besloot het dagblad destijds de zaak stil te houden. De hoofdredactie vanDagens Nyheter ontkent dit.

De problemen met aanrandende buitenlanders blijken zich in Zweden ook tijdens de laatste Oudjaarsnacht te hebben voorgedaan. Zowel in Malmö als in Kalmar hadden vergelijkbare incidenten plaats, waarbij vrouwen zich tegenover een mannelijke overmacht bevonden en seksueel werden betast.

In de nasleep van Keulen komen ook berichten over dergelijke incidenten uit Oostenrijk, Finland en Zwitserland. In Nederland zegt een woordvoerder van de Nationale Politie dat 'er geen aanwijzingen zijn dat het op deze schaal ook hier heeft gespeeld tijdens de jaarwisseling'. Zij erkent 'geen volledig beeld over het hele jaar', dus inclusief muziekfestivals, te kunnen geven. Wat er in het afgelopen jaar is gebeurd valt volgens haar moeilijk achteraf vast te stellen: 'Dat valt lastig uit het computersysteem te halen.' Een extra complicatie is dat in Nederland, net als in Zweden, 'niet op etniciteit wordt geregistreerd', aldus de woordvoerder.

In Europa lijken vooralsnog vooral Zweden en Duitsland door dit seksuele geweld getroffen, de landen die zich het ruimhartigst hebben getoond bij het opvangen van migranten. Duitsland ontving meer dan een miljoen mensen terwijl Zweden, met 163 duizend, het meest deed in verhouding tot de bevolkingsomvang. Terwijl de vluchtelingenstroom toenam, zagen de Zweden Democraten hun aanhang in de peilingen verdubbelen. Eind vorig jaar zei de linkse regering dat de grens van de opvangcapaciteit was bereikt. In Duitsland woedt na 'Keulen' een debat over aanscherping van regels voor het uitzetten van criminele asielzoekers. Bondskanselier Angela Merkel is er voorstander van. In Zweden is het nog niet zo ver. Premier Löfven hield het bij: 'We moeten niet onze ogen sluiten en wegkijken. We moeten dit serieuze probleem aanpakken.'