923617
Mark Rutte in gesprek tijdens de opening van de Vrijdenkersruimte in 2008. © anp

Vrijdenkersruimte VVD en PVV alweer opgeheven

UPDATE De Vrijdenkersruimte in de Tweede Kamer, een initiatief uit 2008 van VVD en PVV, is deze zomer stilletjes opgeheven. Dat meldt dagblad De Pers vandaag. In de ruimte konden kunstenaars die zich belemmerd voelden in hun artistieke vrijheid hun werk alsnog laten zien. De PVV had zich overigens al eerder teruggetrokken uit het project.

De opheffing is opmerkelijk omdat de ruimte met nogal wat grote woorden en gebaren werd geopend. Er stond een groot bord met uitspraken van Voltaire ('Ik verafschuw wat u zegt, maar ik zal uw recht het te zeggen met mijn leven verdedigen.') en Mark Rutte ('Wie vrij kan denken en vrij kan spreken, is een vrij mens'). Rutte zelf, toen nog VVD-fractievoorzitter in de oppositie, zei dat hij 'nooit had gedacht in Nederland nog de barricaden op te moeten voor het vrije woord'.

Gregorius Nekschot
En hij viel het CDA hard aan: 'De vrijheid van meningsuiting is sluipenderwijs onder druk komen te staan. En helaas moet ik constateren dat het CDA daarvoor verantwoordelijk is.' Het was niet toevallig dat er bij de opening cartoons hingen van Gregorius Nekschot, de cartoonist die onder CDA-minister van Justitie Ernst Hirsch-Ballin werd opgepakt.

Alles moet kunnen worden gezegd
In 2009 gebruikte de VVD de ruimte nog om de eerste aanzet tot een wet te ontvouwen waarin het recht op het vrije woord nog verder werd gewaarborgd. Volgens de partij was het uur van de waarheid aangebroken voor de vrijheid van meningsuiting. Om het tij nog te keren moet bijna alles kunnen worden gezegd, vonden de liberalen. De partij overwoog zelfs het verbod op discriminatie op te heffen. Dat verbod kon het recht op het vrije woord beperken.

Het strafrecht stond de vrijheid van meningsuiting in de weg, meende fractieleider Mark Rutte. Voorbeelden voor hem waren de vervolging van Wilders en van de cartoonist Nekschot.

Sinds de verkiezingen van vorig jaar is de politieke situatie totaal anders. VVD en CDA regeren samen, de PVV gedoogt. Vrijheid van meningsuiting staat niet meer heel hoog op de agenda van de VVD. Zo trok de partij de steun voor het plan om godslastering niet meer strafbaar te stellen in.

Joop.nl
Daarbij: op sommige stukken zaten de initiatiefnemers nou net níet te wachten.

Afgelopen februari plaatste de VARA-site Joop.nl een cartoon waarin de tuigdorpen uit de plannen van Wilders werden vergeleken met de concentratiekampen uit de Tweede Wereldoorlog. Na hevig protest van Wilders - en een boycot - haalde de VARA de cartoon van de site, maar wilde deze graag ophangen in de Vrijdenkersruimte.

Rutte zei daarop bij het EO-programma Moraalridders dat hij de tekening niet hoefde te laten ophangen, omdat de cartoon 'niet verboden was'. 

Geen politieke keuze
Toch is de opheffing volgens de VVD geen politieke keuze. VVD-woordvoerder Kiki Olde Kalter zegt in de Pers vanuit de naastgelegen ruimte van de persvoorlichting: 'Het is geen bewuste keuze hoor, toen we deze ruimte aanpakten, hebben we dat ook meteen meegenomen.'(...)'Het mag allemaal wel wat strakker.'