Kinderen hebben het naar hun zin in de Eerste Kamer tijdens de opnames van het  Groot Kinderdictee der Nederlandse Taal.
Kinderen hebben het naar hun zin in de Eerste Kamer tijdens de opnames van het Groot Kinderdictee der Nederlandse Taal. © ANP

Verloedering van onze taal valt mee: nooit eerder werd door zoveel mensen Nederlands gesproken

Nederlanders kozen eerder 'liefde' tot het mooiste woord uit hun woordenschat

U kunt gerust zijn: u bent niet de enige die het Nederlands een mooie taal vindt. Zo'n 90 procent van circa 24 miljoen Nederlandstaligen is het roerend met u eens. Dit is een van de vele redenen waarom het Meertens Instituut (voor de Nederlandse taal en cultuur) en de Universiteit Gent het Nederlands bij de 'vitale talen' scharen. Oftewel: bij de talen die vooralsnog niet met uitsterven worden bedreigd.

Zo vanzelfsprekend is dat niet. Volgens de Unesco zal van de 7097 talen die nu nog worden gesproken aan het eind van de eeuw 90 procent zijn verdwenen. Het Nederlands behoort tot de 40 meest gesproken talen ter wereld. Nooit eerder werd door zoveel mensen Nederlands gesproken.

Deze en andere cijfers die eventuele zorgen over de staat van het Nederlands kunnen wegnemen, maken deel uit van een nulmeting in het Nederlands taalgebied die het Meertens Instituut en de Universiteit Gent in opdracht van de Nederlandse Taalunie hebben uitgevoerd. Ze hebben de positie van het Nederlands geregistreerd ten opzichte van andere talen die in het Nederlands taalgebied worden gesproken, en zullen dat onderzoek elke twee jaar herhalen om te kunnen vaststellen of de positie van onze taal sterker of zwakker wordt, dan wel stabiel blijft.

Vitaliteit van het Nederlands

90 procent van de ondervraagden zegt in de naaste omgeving altijd Nederlands te spreken

Veel reden tot zorg lijkt er niet te zijn. Van de 3.003 Nederlanders (onder wie 133 Friezen) en 3.419 Vlamingen (van wie 113 Brusselaars) die aan het onderzoek hebben deelgenomen, zegt 90 procent in de naaste omgeving altijd Nederlands te spreken. Op het werk verloopt 80 procent van de communicatie in het Nederlands. 93 procent van de Nederlandse deelnemers en 95 procent van de Vlamingen heeft met de eigen ouders altijd Nederlands gesproken. In Friesland geldt dit voor 56 procent van de deelnemers. Alleen op social media, in de populaire muziek en vooral het universitair onderwijs en wetenschappelijk onderzoek is de positie van het Nederlands verzwakt. In Nederland zijn inmiddels bijna alle proefschriften in het Engels geschreven. 'Enige maatschappelijke reflectie hierover kan geen kwaad', stellen de onderzoekers vast.

De Vlamingen kozen eerder 'goesting' tot het mooiste woord uit hun woordenschat

Van de vitaliteit van het Nederlands getuigt verder het grote aantal wetenschappelijke publicaties over onze taal - waarvan de auteurs zich overigens wel steeds vaker van het Engels bedienen. Buiten het Nederlands taalgebied geven zesduizend docenten het vak Nederlands aan 400 duizend leerlingen. Op 175 universiteiten in veertig landen wordt Nederlandse taal en letterkunde gedoceerd.

Het gros van de Nederlandstaligen gaat er niet van uit dat anderen hun taal als mooi of melodieus ervaren. Maar zijzelf weten beter. De Vlamingen kozen eerder 'goesting' (i.e. gretig verlangen) tot het mooiste woord uit hun woordenschat. In Nederland viel de keuze - ietwat voorspelbaar - op 'liefde'.