Bestuursvoorzitter Anton Westerlaken van het Maasstad Ziekenhuis tijdens de persconferentie over het faillissement van het Ruwaard van Putten ziekenhuis in 2013.
Bestuursvoorzitter Anton Westerlaken van het Maasstad Ziekenhuis tijdens de persconferentie over het faillissement van het Ruwaard van Putten ziekenhuis in 2013. © ANP

Soberheid was vakbondsman Anton Westerlaken (1955-2017) met de paplepel ingegoten

Voormalig vakbondsbestuurder Anton Westerlaken is overleden. Hij stierf vrijdag in Rotterdam op 62-jarige leeftijd, meldt het Maasstad Ziekenhuis. Hij was daar vierenhalf jaar voorzitter van de raad van bestuur. Hij moest deze functie wegens ziekte neerleggen.

'Dan zou ik een slecht brood etende profeet zijn.' Het floepte er zomaar uit bij Anton Westerlaken als hij begin jaren negentig de vakbondseisen voor de cao's toelicht. Hij coördineert in die jaren de cao-onderhandelingen bij het CNV, toen een belangrijke positie.

Maar wat bedoelde hij nou met die profeet? Hij schoof wat ongemakkelijk op zijn stoel en begon een hem kenmerkende, breedsprakige uitleg. Alsof hij zich betrapt voelde omdat hij zo onbedoeld zicht gaf op zijn drijfveren. Een brood etende profeet was een leugenaar, iemand die slechte profetieën verkondigde. Iemand die het volk naar de mond praatte. Een populist, zouden we nu zeggen - dat wilde Westerlaken niet zijn. En een slecht brood etende profeet was een onwelriekende profeet. Het zou gaan om bijbelteksten en het was eigenlijk raar dat de vragensteller dat niet wist. Daar moest Westerlaken erg aan wennen, dat niet iedereen eenzelfde referentiekader had.

Geboren en getogen met de Bijbel

'Je bent niet voor jezelf, maar voor anderen op de wereld', was het motto van Westerlaken

Voor Westerlaken was de Bijbel gesneden koek. Hij was zogezegd geboren en getogen met de Bijbel, opgegroeid in de strikste protestantse stroming, de gereformeerde bond, in de Bommelerwaard, het hart van de Nederlandse biblebelt. De Bijbel was en bleef zijn leven lang zijn leidraad, niet zwaarmoedig maar als moreel kompas. 'Je bent niet voor jezelf, maar voor anderen op de wereld', was het motto van Westerlaken. Vrijdag is Anton Westerlaken gestorven, 62 jaar oud.

Soberheid, woekeren met je talenten en verantwoordelijkheidsgevoel - het was Westerlaken met de paplepel ingegoten. Zijn werkzame leven begon aan de balie van de Raiffeisenbank in Haaften, van thuis uit gezien aan de overkant van de Waal. Om daarna bij de gemeentepolitie in Rotterdam aan de slag te gaan. En vakbondslid te worden, natuurlijk van de christelijke signatuur, de ACP.

Groentje in een bolwerk van vijftigers

Zijn auto was van zo'n klein formaat dat hij zich er met moeite in kon vouwen

Via die bond kwam hij in 1986 in het bestuur van de vakcentrale CNV, de koepel van christelijke bonden. Als 31-jarige en groentje in een bolwerk van vijftigers. Ondertussen studeerde hij in de avonduren rechten in Rotterdam. Toen dat klaar was, werd hij in juli 1992 voorzitter van het CNV. Die voorzittersjaren maakten hem landelijk bekend, naast FNV-voorzitter Johan Stekelenburg. Het liefst reed hij op de motor alle vergaderingen af om alleen bij regen en slecht weer in een auto te komen. Zijn auto was van zo'n klein formaat dat hij zich er met moeite in kon vouwen.

Want alles was groot aan Westerlaken. Zijn lijf, zijn handen maar ook zijn lach. Maar als er toch een auto moest zijn, dan de kleinst denkbare. Dat kenmerkte zijn soberheid. Uit besef dat zowel een auto als een motor overdaad was en bovendien slecht voor het milieu, nam Westerlaken afscheid van de motor.

Groot was ook zijn zucht naar visie, wars van detail en praktische bezwaren. Neem het 'Plan Westerlaken'. Hij was nog geen voorzitter of hij vroeg zich publiekelijk af of het niet beter was vijf jaar 'pas op de plaats te maken' - de lonen te bevriezen -  en de opbrengst te investeren in onderwijs en kwaliteit van de samenleving. Er was geen plan, het ging Westerlaken om het idee, maar het werd door de media als 'plan' gebracht, door politici overgenomen en neergesabeld. Intern werd Westerlaken de oren gewassen omdat hij onbezonnen, zonder overleg een niet bestaand plan had gepresenteerd.

Voor de vakbeweging zelf had Westerlaken ook zo'n visie. In de regio, in dorpen en steden, moest de bond zichtbaar en bereikbaar zijn. Nu, twintig jaar later, doen de bonden dat. Maar toen, jaren negentig, liep Westerlaken tegen een muur van onwil.

Hoewel zijn landelijke bekendheid vervaagde, was Westerlaken een spin in het web

Eind 1998 was het op en vertrok Westerlaken bij het CNV om leiding te gaan geven aan 's Heeren Loo, een grote zorginstelling - 500 miljoen euro omzet- voor verstandelijk gehandicapten. Een overstap die weinigen begrepen, van klassenstrijd naar zorg, maar voor Westerlaken volstrekt logisch was. Hij kende de zorg door de handicap van een van zijn kinderen. Bij 's Heeren Loo vond Westerlaken zichzelf opnieuw uit als 'zorgbestuurder', met een waslijst aan bijbanen. Hoewel zijn landelijke bekendheid vervaagde, was Westerlaken een spin in het web. Alleen al op de lijst van 99 invloedrijkste zorgbestuurders van Skipr stond Westerlaken de afgelopen jaren hoog genoteerd.

Na acht jaar stapte Westerlaken over naar een andere zorgsector en werd in 2007 bestuurder van het universitair ziekenhuis Erasmus MC in Rotterdam. In 2012 werd Westerlaken bestuursvoorzitter van het Maasstad Ziekenhuis om daar na crises orde op zaken te stellen. Toen kanker was geconstateerd en voortwoekerde zocht Westerlaken een opvolger en droeg in september 2015 zijn taken al deels over. In december 2016 stopte hij helemaal bij het ziekenhuis. De laatste grote klus was netjes overgedragen.