©

Sheila Sitalsing: 'Advies' vanuit VVD: niet te veel noten op je zang, Klaver

Groen moet het worden, het beleid van het nieuw te vormen kabinet. En 'herkenbaar rechts', want 'de VVD-achterban heeft óók zeven jaar lang  zitten inleveren'. Volgens Frank de Grave althans, een VVD-kopstuk dat gisteren in het tv-programma Buitenhof een voorschot op de formatie mocht nemen. 

Wat de status is van zo'n voorschot, is onduidelijk. Het begin van de formatie is tevens het startschot voor publieke optredens op radio en tv van een bonte stoet partijleden van de buitenwacht. De macht, de mannen en vrouwen die het humeur en het aanzien van de natie voor de komende jaren deels zullen bepalen, zit binnenskamers te onderhandelen en mijdt de pers.  De ring die daaromheen cirkelt, vult de informatielacune.

Groen dus, adviseerde De Grave, want 'de VVD moet het milieu niet aan links overlaten'

Daar zitten serieus te nemen adviseurs en loopjongens tussen die via tv-scherm of krantenkop proefballonnetjes oplaten, de achterban voorbereiden op compromissen, of de onderhandelingspartners subtiel bedreigen. Er zitten ervaringsdeskundigen tussen met verhelderende inzichten, alsook gefrustreerde partijtijgers die publiekelijk een rekeningetje komen vereffenen. Daardoorheen trompetteren de partijmastodonten met hun koddige interventies waar ze hun partij niet per se een plezier mee doen. 

En zo kon het komen dat de buitenwacht van de VVD afgelopen zondag in Buitenhof zat, in de persoon van De Grave, VVD-veteraan. Hij is wethouder, Kamerlid en minister geweest en is tegenwoordig lid van de Eerste Kamer. 

Groen dus, adviseerde De Grave, want 'de VVD moet het milieu niet aan links overlaten'.  En al helemaal niet aan GroenLinks met zijn plannen voor milieubelastingen, aldus De Grave, die preventief aan het dreigen sloeg, nog voordat er één formeel woord is gewisseld tussen Jesse Klaver en verkenner Edith Schippers. Dat Jesse Klaver, als hij wil meedoen met de grote jongens, 'wel de consequenties moet willen aanvaarden' - ergo geen milieuheffingen. En dat het 'fijn zou zijn als Klaver enige warmte jegens de VVD zou tonen' bij eventuele onderhandelingen. 

Klaver moet straks beslissen of hij zich uitlevert aan de vrouwtjesbidsprinkhaan Mark Rutte

Thuis rolden we van de bank bij het horen van zoveel dédain, vermomd als vaderlijk advies. Klaver moet straks beslissen of hij zich uitlevert aan de vrouwtjesbidsprinkhaan Mark Rutte en het 'advies' vanuit de VVD luidt: niet te veel noten op je zang, jongeman.

Uit de stapel gesneefde planen van Mark Rutte viste ik zijn milieuvisie Pamflet van een optimist. Het is een nota met 'rechtse oplossingen voor het milieu', stammend uit de tijd dat Rutte een soort Lodewijk Asscher was: een dolende partijleider van een beschadigde partij. Het is een doldwaas document dat zich tegen milieuheffingen verklaart, voor kernenergie en voor ondernemers die geld willen verdienen met elektrische Ferrari's. Steun kwam van Ruttes vriend Jort Kelder die beargumenteerde: 'Rechtse mensen hebben grotere achtertuinen, dus die hebben meer milieu.' Dat was de partijtop te veel; het pamflet verdween in de kliko.

Tegen milieuheffingen is de partij altijd gebleven, wat vreemd is voor een partij waar je, in de woorden van Gerrit Zalm, 'de huiseconomen kunt herkennen aan de opvatting dat prijsprikkels altijd werken, om bijstandmoeders aan het werk te krijgen of om de ziekenhuizenzorg te verbeteren. Behalve wanneer het autorijden betreft. Dan vinden ze marktwerking plotseling groteske onzin.'

Wellicht dat iemand De Grave kan uitleggen dat beprijzing van vervuiling ruimte schept voor lagere inkomstenbelasting. En dat ondernemers pas goed geld kunnen verdienen aan duurzaamheid bij vervuilingsbelasting. Dat is ook een vorm van 'de consequenties aanvaarden'.