Patiëntenfederatie: 'Zet vertrouwen van huisarts niet op spel door opnames'
© ANP

Patiëntenfederatie: 'Zet vertrouwen van huisarts niet op spel door opnames'

Een geluidsopname maken van het gesprek met je dokter is toegestaan en een goed idee. Dit staat in een brief van minister Edith Schippers van Volksgezondheid aan de Tweede Kamer. Patiëntenfederatie NPCF en advocaat gezondsheidsrecht Koen Mous hopen dat patiënten de gesprekken niet stiekem gaan opnemen. 'Dat beschadigt de vertrouwensband met de arts.'

Volgens Schippers vergeten veel mensen informatie uit het gesprek met een arts, zeker als het doktersbezoek emotioneel beladen is. Daarom is het handig als patiënten dat thuis nog eens kunnen terugluisteren.

De opname mag alleen door de patiënt zelf worden gebruikt. Voor de verspreiding van gespreksopnamen via bijvoorbeeld sociale media geldt de Wet bescherming persoonsgegevens. 'Die bepaalt dat het verboden is om gespreksopnamen met anderen te delen zonder dat de arts daar toestemming voor heeft gegeven', vertelt een woordvoerder van Autoriteit Persoonsgegevens, die toeziet op de naleving van de wet.

De minister noemt het 'fatsoenlijk' om de dokter vooraf te vragen of je het gesprek mag opnemen, maar verplicht is het niet. Als arts bezwaar maakt tegen de opname, dan moet hij of zij alle informatie op schrift meegeven indien de patiënt dit wil.

Vertrouwensrelatie met arts

Patiëntenfederatie NPCF benadrukt dat toestemming van de arts van belang is. 'Als patiënt heb je een vertrouwensrelatie met je arts. Die moet je niet op het spel zetten door stiekem opnamen te maken', zegt een woordvoerder.

De organisatie raadt patiënten aan om bij zware gesprekken altijd iemand mee te nemen. 'Bij gesprekken waarbij je bijvoorbeeld de uitslag van een kankeronderzoek krijgt, is het handig om iemand erbij te hebben die wat meer afstand heeft. Of het gesprek dan wordt opgenomen, is voor ons een bijzaak', aldus de woordvoerder.

Het gesprek opnemen kan helpen als iemand bijvoorbeeld heel emotioneel is of slecht Nederlands spreekt

Giliam Kuijpers, artsenfederatie KNMG

Emotioneel

Giliam Kuijpers, directeur Beleid bij artsenfederatie KNMG, staat niet direct negatief tegenover de brief van Schippers: 'Wij zien meerwaarde in het opnemen van gesprekken tussen arts en patiënt als het in overleg gebeurt. Het kan helpen als iemand bijvoorbeeld heel emotioneel is of slecht Nederlands spreekt.

'Wel is het zo netjes om het van te voren te melden. Van artsen krijgen wij daar ook vragen over. Is het toegestaan bijvoorbeeld, en kan ik nee zeggen? Nou juridisch gezien mag het, dus dan kun je alleen stimuleren om het met elkaar te bespreken in plaats van stiekem opnemen. Op dit moment gebeurt er veel om het gesprek tussen arts en patiënt te verbeteren, dit is daar een onderdeel van.'

Onwenselijk

De rechter gaat er vanuit dat een gesprek tussen arts en patiënt zakelijk is

Koen Mous, advocaat

Behalve voor het terugluisteren van doktersgesprekken kunnen patiënten geluidsopnamen ook gebruiken als bewijsmateriaal in tucht- of civiele rechtszaken tegen artsen. De minister benadrukt dat het aan de rechterlijke macht is om te bepalen wanneer opnamen toegestaan zijn als bewijs. In praktijk staan rechters vrijwel altijd het gebruik van bandopnamen toe. Ook gesprekken die stiekem zijn opgenomen vormen daarbij geldig bewijsmateriaal. Alleen in het geval van 'bijkomende omstandigheden' kan een arts beroep doen op zijn privacy.  

Dat gebeurt vrijwel nooit, meent Koen Mous van Dirkzwager Advocaten, gespecialiseerd in gezondheidsrecht. 'Je mag nu eenmaal heimelijk een bandopname maken in een zakelijke setting. En de rechter gaat er vanuit dat een gesprek tussen arts en patiënt zakelijk is.' Volgens de advocaat worden bandopnamen steeds vaker stiekem gemaakt. 'Dat merken we in de praktijk en horen we van artsen.' Onwenselijk, vindt Mous, want dit ondermijnt de vertrouwensband tussen arts en patiënt.