1902643
Een man kijkt op een computerscherm naar een foto van van een spiegel in de woning van Elderenbosch waar een hart met de letters LGBT (Lesbian Gay Biseksual Transseksual) op gezet. © ANP

Rusland betreurt mishandeling diplomaat

UPDATE De Nederlandse plaatsvervangend ambassadeur Onno Elderenbosch is dinsdagavond mishandeld in zijn woning in Moskou. Twee mensen waren zijn huis binnen gedrongen en hebben de inrichting beschadigd. Rusland heeft een strafrechtelijk onderzoek geopend naar de mishandeling. Het land betreurt het incident, laat het ministerie van Buitenlandse Zaken weten in een verklaring.

 Minister Timmerman van Buitenlandse Zaken.
Minister Timmerman van Buitenlandse Zaken.
 Een man kijkt naar een foto van Elderenbosch op een computerscherm.
Een man kijkt naar een foto van Elderenbosch op een computerscherm.

Het onderzoek is geopend omdat er bewijs is dat in de woning van de diplomaat is ingebroken en geweld is gebruikt, aldus de onderzoekscommissie.

Vanmiddag wordt de Russische ambassadeur bij het ministerie van Buitenlandse Zaken verwacht voor overleg op hoogambtelijk niveau, laat een woordvoerder van minister Timmermans weten. Later op de dag zal minister Timmermans telefonisch met de Russische minister van Buitenlandse Zaken Sergei Lavrov spreken. Aan het eind van de middag wordt de Kamer nog per brief geïnformeerd door Timmermans.

Reconstructie van de avond
De Russische website Lifenews heeft op basis van exclusieve politiegegevens een gedetailleerde reconstructie gepubliceerd. De 60-jarige Elderenbosch kwam rond zeven uur 's avonds aan in zijn appartementencomplex in het centrum van Moskou, waar hij opmerkte dat de lift niet werkte.

Op de verdieping waar Elderenbosch woont stonden twee mannen, verkleed als elektriciens, in de hal te sleutelen aan een elektriciteitskast. Zij lieten de diplomaat weten dat het licht op zijn verdieping niet werkte en vroegen hem of hij kon kijken of dat in zijn woning ook het geval was.

Diplomaat viel op de grond
Op het moment dat Elderenbosch zijn deur opendeed, duwden de twee mannen hem naar binnen. Hij raakte gewond toen hij met zijn gezicht op de grond viel. De mannen bonden de diplomaat vast en haalden zijn woning overhoop. Er is niets van waarde meegenomen.

Voor hun vertrek tekenden de mannen met lippenstift een hartje met daaronder de letters LGBT op een spiegel in de woning. De afkorting is een verwijzing naar lesbiennes, homo's, biseksuelen en transseksuelen. Mogelijk heeft het te maken met Nederlandse kritiek op een Russische wet die homopropaganda verbiedt.

Vergeldingsmaatregel Russische diplomaat
Maar er wordt ook rekening mee gehouden dat het incident een vergeldingsmaatregel is voor de behandeling van de Russische diplomaat Dmitri Borodin, meldden de bronnen. Die werd tien dagen geleden door de politie in Den Haag gearresteerd omdat buren zouden hebben geklaagd over zijn gedrag tegen zijn kinderen.

Minister Frans Timmermans van Buitenlandse Zaken heeft de Russische ambassadeur laten ontbieden. Nederland wil opheldering van de Russische autoriteiten over de mishandeling. Ook wil Nederland weten wat voor maatregelen er moeten worden genomen om de veiligheid van Nederlandse diplomaten te garanderen in Moskou.

De minister heeft inmiddels gebeld met de Nederlandse diplomaat, zo laat hij op Facebook weten. 'Ik heb hem gebeld, hij maakt het inmiddels goed.'

 De flat waarin Elderenbosch woont.
De flat waarin Elderenbosch woont.

'Nederland-Ruslandjaar staken'
Tweede Kamerlid Sjoerd Sjoerdsma van D66 heeft een debat in de Tweede Kamer aangevraagd over het incident, zo heeft hij laten weten. 'Ik ben geschokt door deze aanval op een Nederlandse diplomaat. Dit Nederland-Ruslandjaar is een rampjaar geworden. Als deze berichten kloppen, moet Timmermans de festiviteiten staken, het staatsbezoek annuleren en de ambassadeur voor consultatie terugroepen.'

Buitenlandwoordvoerder Michiel Servaes van de PvdA-fractie noemt de mishandeling van de diplomaat 'schokkend en zorgwekkend nieuws'. Hij voegt er in een tweet aan toe dat er snel opheldering van de Russen nodig is.

 Tientallen aanhangers van de rechts-populistische leider Vladimir Zjirinovski demonstreerden afgelopen zaterdag bij de Nederlandse ambassade in Moskou. Ze betoogden tegen de behandeling van de Russische diplomaat Dmitri Borodin, die een week eerder door de politie in Den Haag is gearresteerd.
Tientallen aanhangers van de rechts-populistische leider Vladimir Zjirinovski demonstreerden afgelopen zaterdag bij de Nederlandse ambassade in Moskou. Ze betoogden tegen de behandeling van de Russische diplomaat Dmitri Borodin, die een week eerder door de politie in Den Haag is gearresteerd.

Relatie onder druk
De relatie tussen Rusland en Nederland stond de afgelopen weken al onder druk. Er ontstond ophef toen een Greenpeace-schip dat voer onder Nederlandse vlag protesteerde bij een boorplatform van het Russische Gazprom. Door de arrestatie van een Russische diplomaat in Den Haag laaide het vuur verder op.

De Russen ontboden de Nederlandse ambassadeur in Moskou en president Vladimir Poetin eiste excuses. Het optreden van Nederland was volgens de Russen 'onduidelijk, onrechtvaardig en niet passend bij het niveau van de betrekkingen'. De Russische diplomaat Dmitri Borodin werd door de politie in Den Haag aangehouden, omdat buren zouden hebben geklaagd over zijn gedrag tegen zijn kinderen. Nederland bood uiteindelijk excuses aan, omdat de aanhouding en detentie in strijd was met het Verdrag van Wenen. Minister Timmermans liet weten dat hij begrip had voor de agenten die de arrestatie hebben uitgevoerd.

De Russische rechts-populistische politicus Zjirinovski eiste dat Timmermans en zijn collega Ronald Plasterk van Binnenlandse Zaken aftreden.

Vriendschapsbetrekkingen
Dit jaar worden op uitnodiging van de Russen de vriendschapsbetrekkingen gevierd, maar de affaire rond het schip de Arctic Sunrise van milieuorganisatie Greenpeace en het vasthouden van de bemanning, de homowet en de protesten uit Nederland, de zelfmoord van asielzoeker Aleksandr Dolmatov en het weigeren van visa aan een Nederlandse journalist en fotograaf zijn slechts enkele voorbeelden van verzuurde verhoudingen.

Koning WIllem-Alexander en koningin Máxima brengen op 9 november een bezoek aan Moskou om het Nederland-Ruslandjaar af te sluiten.