Rel Nederland-Turkije; Turkse minister Familiezaken op weg naar Nederland
© EPA

Rel Nederland-Turkije; Turkse minister Familiezaken op weg naar Nederland

De Turkse president Erdogan heeft Nederland 'nazi-overblijfselen en fascisten' genoemd. Hij reageerde daarmee op het kabinetsbesluit om de landingsrechten voor de vlucht van Mevlüt Cavusoglu, de Turkse minister van Buitenlandse Zaken, naar Rotterdam in te trekken. Cavusoglu wilde zaterdag in de havenstad campagnevoeren voor het aanstaande Turkse referendum, tot ongenoegen van het kabinet. Volgens het Turkse staatspersbureau Anadolu komt de Turkse minister Fatma Betül Sayan Kaya (Familiezaken) over land - met de auto - naar Rotterdam.

Erdogan sprak zijn woede uit tijdens een bijeenkomst in Istanbul. 'Je kunt onze minister van Buitenlande Zaken verbieden om te vliegen, maar laten we vanaf nu maar eens zien hoe jullie vluchten gaan aankomen in Turkije.' Volgens de krant Daily Sabah verwees de president naar diplomatieke vluchten.

Ankara heeft de Nederlandse charge d'affaires op het matje geroepen, aldus bronnen tegen persbureau Reuters. Eerder deze week kreeg ook Duitsland het verwijt van 'nazipraktijken', omdat Berlijn de komst van Turkse campagnevoerders niet ziet zitten.

Premier Mark Rutte maakte zaterdag rond het middaguur het kabinetsbesluit kenbaar op zijn Facebookpagina. 'Nederland was met de Turkse autoriteiten in gesprek over het bezoek, waarbij gezocht werd naar een acceptabele oplossing,' luidt de verklaring van het kabinet.'(...) Nog voordat deze gesprekken waren afgerond, dreigden de Turkse autoriteiten publiekelijk met sancties. Dat maakt de zoektocht naar een redelijke oplossing onmogelijk.'

Het kabinet doelt daarmee op een interview met Cavusoglu op de Turkse tv, waarin de minister politieke en economische sancties tegen Nederland in het vooruitzicht stelde: 'Als Nederland mijn landingsvergunning intrekt dan zullen onze sancties tegen Nederland zwaar zijn.' 'Op zo'n moment kun je je niet als land laten chanteren', zei vicepremier Lodewijk Asscher zaterdagmiddag op de radio. Onduidelijk is of Cavusoglu nu van plan is via een gewone lijnvlucht alsnog naar Rotterdam te komen.

Dat Turkse 'ja'-stemmers niet bijeen mogen komen, betekent dat Europa 'de kant kiest van de 'nee'-stem', meent Cavusoglu

De minister herhaalde zijn opvatting dat het door Europese landen verbieden van Turkse verkiezingsbijeenkomsten 'fascistische praktijken' zijn. Dat Turkse 'ja'-stemmers van Duitse en Nederlandse autoriteiten niet bijeen mogen komen, betekent dat Europa 'de kant kiest van de 'nee'-stem', meent de minister.

Het kabinet neemt de maatregel naar eigen zeggen omdat de openbare orde en veiligheid in het geding zijn gekomen, na een oproep aan Turkse Nederlanders om massaal deel te nemen aan een publieke manifestatie met Cavusoglu. De Rotterdamse burgemeester Ahmed Aboutaleb liet deze week al weten dat hij een grote publieke bijeenkomst niet zal toestaan in zijn stad.

De organisatie achter het ja-kamp in Nederland, Hollanda Evet Diyor, lijkt op haar Facebookpagina Turkse Nederlanders op te roepen tot kalmte. Degenen die van plan waren naar de bijeenkomst in Rotterdam met minister Cavusoglu te gaan, worden gevraagd rustig thuis te blijven.

Referendum

Op zo'n moment kun je je niet als land laten chanteren

Lodewijk Asscher, vicepremier

De minister was van plan zaterdag om 18.00 uur genodigden toe te spreken in de ambtswoning van de Turkse consul in de Rotterdamse wijk Hillegersberg. Aanleiding is het Turkse referendum volgende maand, als het Turkse volk stemt over een grondwetswijziging die president Erdogan meer macht moet geven. Cavusoglu en andere ministers zijn op campagne in Europese landen met grote Turkse gemeenschappen om te pleiten voor een 'ja'-stem.

De Turkse minister van EU-zaken, Omer Çelik zei zaterdagmiddag dat de Turken die tot nu toe twijfelden wat ze moesten stemmen nu zeer waarschijnlijk 'ja' zullen stemmen. Gisteren verklaarde de premier dat 10 procent van de kiesgerechtigden nog aan het zweven was. Çelik: 'We weten hoe het Turkse volk handelt bij dit soort gebeurtenissen. Door wat Nederland doet, zullen onze mensen in de richting van een 'ja' opschuiven.'

Ook veel Nederlanders met Turkse achtergrond zijn stemgerechtigd voor het referendum. De Nederlandse regering heeft geen bezwaar tegen bijeenkomsten in ons land om hen daarover te informeren. Maar deze bijeenkomsten mogen niet bijdragen aan spanningen in onze maatschappij, stelt het kabinet. Iedereen die een bijeenkomst wil beleggen dient zich te houden aan aanwijzingen van het bevoegd gezag; regels die de Turkse regering in deze kwestie niet wil respecteren, aldus het kabinet.

PVV-leider Geert Wilders is tevreden met het Nederlandse besluit, zo laat hij via Twitter weten, en klopt zichzelf nog even op de borst. 'Mooi. Zonder de PVV was dit besluit nooit genomen! Rutte heeft alleen ballen als de PVV dat eist en de verkiezingen voor de deur staan.'

Turkse minister wél welkom in Frankrijk

De Turkse minister Mevlüt Çavusoglu (Buitenlandse Zaken) is zondag vermoedelijk wel aanwezig bij een openbare bijeenkomst in Frankrijk. De Franse autoriteiten zijn volgens een lokale functionaris momenteel niet van plan de bewindsman te weren, zoals eerder wel gebeurde in Nederland.

'Onze taak is zorgen dat er geen gevaar is voor de openbare orde en dat is er niet', zei de functionaris van de regionale prefectuur in Moselle tegen persbureau Reuters. De Franse politie is uit voorzorg wel aanwezig bij de bijeenkomst in Metz, waar Çavusoglu naar verwachting zal spreken.

De bijeenkomst is onder meer aangekondigd door een lokale afdeling van Ditib, een islamitische organisatie die wordt gesteund door de Turkse overheid. Turkse bewindspersonen proberen hun landgenoten in de Europese Unie ertoe te bewegen in een referendum te stemmen voor het uitbreiden van de macht van de president.

Diplomatieke rel met Turkije

'Rutte zou ook stemmen gaan halen in Turkije'
Hoe denken de Turken in Nederland over de pogingen van Ankara om hier kiezers te mobiliseren? We peilen de stemming na het vrijdaggebed in een moskee in Rotterdam. (+)

Turkse wet verbiedt buitenlandse verkiezingscampagnes
Volgens het Duitse persbureau DPA is campagne voeren in het buitenland in strijd met het Turkse kieswet. Dat staat in artikel 94/A: 'In het buitenland en in buitenlandse missies mogen geen campagneactiviteiten bedreven worden.'

Martin Sommer: Nederland laat zich intimideren door de Turken en hun 'dubbele maat'
Tot nu toe hebben de arme zaalhouders de kooltjes uit het vuur gehaald. Maar niemand die een stevig en principieel nee liet horen. Dat hebben ze aan Wilders overgelaten. (+)