Voor de bevruchting van een eicel worden bevroren buisjes met sperma van een donor uit een vat met stikstof gehaald.
Voor de bevruchting van een eicel worden bevroren buisjes met sperma van een donor uit een vat met stikstof gehaald. © Frank Müller

Rechter: dna fertiliteitsarts mag worden onderzocht, nog geen verwantschapsonderzoek

Op de in beslag genomen tandenborstel, steunkousen en scheergerei van fertiliteitsarts Jan Karbaat mag dna-onderzoek worden gedaan. Er bestaan sterke vermoedens dat de onlangs overleden Karbaat zijn eigen sperma gebruikte in zijn particuliere spermabank in Barendrecht om vrouwen te bevruchten. Een bodemprocedure moet uitsluitsel geven of de uitkomst van het onderzoek mag worden gebruikt voor verwantschapsonderzoek.

Dit heeft de voorzieningsrechter in Rotterdam vrijdag beslist. Die ziet nog onvoldoende harde aanwijzingen dat de arts inderdaad zijn eigen zaad zou hebben gebruikt, zoals de 22 donorkinderen beweren die de zaak aanspanden. 'Dit zal door de donorkinderen en hun ouders in een bodemprocedure nader moeten worden onderbouwd.'

De uitspraak komt op de dag dat demissionair minister Edith Schippers (Volksgezondheid) anonieme zaaddonoren van voor 2004 oproept zich bekend te maken. Sinds 2004 worden de donoren van sperma, eicellen en embryo's landelijk geregistreerd, voor die datum bleef de donor anoniem.

'Heb je zaad gegeven en zie je hoe ongelofelijk dat inhakt in het leven van mensen als ze niet weten wie hun vader is, dan kun je een ontzettend goede tweede daad verrichten door je gewoon bekend te maken', zei Schippers vrijdag. Ze is ook bereid kinderen te helpen in hun zoektocht naar hun anonieme donor. Het is onmogelijk de wet alsnog met terugwerkende kracht te veranderen om zo de kinderen te helpen.

Zoon: 'Ze hebben het recht te weten van wie ze afstammen'

De rechtszaak tegen Korbaat werd doorkruist door het nieuws dat een zoon uit een huwelijk van Karbaat zich al een tijd geleden heeft gemeld bij de dna-databank van Fiom. 'Hij vindt dat de kinderen het recht hebben te weten van wie zij afstammen', zegt Fiom-directeur Ellen Giepmans.

Het genetisch materiaal van de zoon mocht pas na het overlijden van zijn vader worden gebruikt, omdat Karbaat zelf niet instemde met het onderzoek. Vorige week werd bekendgemaakt dat er een verwantschap bestaat tussen het wettig kind en negentien donorkinderen die al in de Fiom-databank stonden geregistreerd. Zij zijn dus hoogstwaarschijnlijk (99,999 procent volgens de dna-specialisten van het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis) door Karbaat verwekt.

De rechter kon deze ontwikkeling niet betrekken bij zijn beslissing. Hij gebruikte hiervoor alleen de informatie die op de zitting van 12 mei 2017 aan de orde is gekomen. Alle later verkregen informatie mag een rechter van de wet niet meewegen.

Lees hier het volledige verhaal

Gebruikte fertiliteitsarts Jan Karbaat in zijn kliniek zijn eigen sperma om vrouwen mee te bevruchten? De vermoedens zijn zo sterk dat 22 donorkinderen eisen dat zijn dna mag worden gebruikt voor verwantschapsonderzoek. (+)