Mariëtte Hamer, Job Cohen, Ad Melkert, Jacques Wallage, Wim Meijer en Jeroen Dijsselbloem bij het debat in de Rode Hoed.
Mariëtte Hamer, Job Cohen, Ad Melkert, Jacques Wallage, Wim Meijer en Jeroen Dijsselbloem bij het debat in de Rode Hoed. © ANP

PvdA moét wel samenwerken op links

Volkskrant op zondag: zes oud-fractievoorzitters in de Rode Hoed

De PvdA moet bij de komende verkiezingen de samenwerking op links zoeken. Hoe die samenwerking eruit moet zien, is een tweede. Dat kan een stembusakkoord zijn, maar ook de afspraak niet zonder elkaar te regeren. Het kan zich ook beperken tot een samenwerking op onderwerpen.

Zes voormalig fractievoorzitters bevolken bij de Volkskrant op Zondag het podium van de Rode Hoed. Wim Meijer, Jacques Wallage, Ad Melkert, Job Cohen, Mariëtte Hamer en Jeroen Dijsselbloem - samen goed voor zoiets als 250 jaar politieke ervaring. Grote vraag is: hoe moet Lodewijk Asscher, de kersverse lijsttrekker, zijn partij nieuw leven inblazen?

'We moeten over onze schaduw heen stappen', zegt Cohen, die dit weekeinde een nauwe samenwerking met GroenLinks en de SP met nadruk op de agenda zet. Voor hem betekent dat: 'Elkaar bij de formatie niet loslaten.' Wallage vindt dat zoiets tevoren dan wel grondiger moet worden onderzocht dan in het verleden het geval was. Dat betekent: overleg op hoog niveau, met als resultaat zoiets als een vijfpuntenplan waar de partijleiding zich aan belooft te committeren.

Alle voormalig fractievoorzitters verklaren geen enkele partij taboe - afgezien van de PVV

Ook Dijsselbloem, de enige aan tafel die nu aan de knoppen zit, noemt de noodzaak tot linkse samenwerking groter dan ooit, 'omdat de peilingen een tweestrijd tussen rechts en extreemrechts aangeven'. En het gebeurt al, zegt hij. 'We zijn met de SP in gesprek over de zorg, hebben met GroenLinks een klimaatwet gepresenteerd, werken met D66 aan een voorstel om bij te verdienen als je een uitkering hebt.' Maar verder dan die samenwerking op onderwerpen moet het wat hem betreft niet gaan.

Ook Hamer, die als voorzitter van de SER in het hart van het polderoverleg functioneert, is gematigd enthousiast over linkse samenwerking . 'Je moet weg van de politiek die alleen over zichzelf praat', vindt zij. En dus doorgaan met akkoorden met maatschappelijke bewegingen, en veel samenwerken met bonden en werkgevers.

Is het dan in elk geval mogelijk samenwerking met de VVD voor de toekomst uit te sluiten en daarmee de oorzaak van de crisis waarin de partij zich bevindt aan te pakken, wil de zaal weten. Dat blijkt zo simpel niet te liggen. Eigenlijk alle voormalig fractievoorzitters verklaren geen enkele partij taboe - afgezien van de PVV. Dijsselbloem: 'Je moet een zo progressief mogelijke coalitie sluiten. Moet je om extremisten uit de regering te houden met de VVD samenwerken, dan doe ik dat.'

Dijsselbloem, die intensief met hem samenwerkte, ziet Samsom nog wel terugkomen

Ondanks de geforceerde tweestrijd tussen de geestverwanten Asscher en Samsom tonen alle PvdA-prominenten uit heden en verleden zich een groot voorstander van lijsttrekkersverkiezingen. 'Vroeger kwamen lijsttrekkers nog uit de hoge hoed', zegt Meijer: 'Op deze kans om draagvlak te toetsen, moet je niet terugkomen.' En Hamer: 'Politiek is vallen en opstaan. Mensen worden er alleen maar sterker van.'

Dijsselbloem, die intensief met hem samenwerkte, ziet Samsom nog wel terugkomen. 'Ik heb me er nog niet bij neergelegd dat hij verloren gaat voor de politiek.'

Minister van Energie, ja dat lijkt hem wel wat voor zijn oude strijdmakker.