PvdA: export van Gronings gas sneller afbouwen

'Zet gasbel in bij de overgang naar duurzame energie'

De PvdA wil de export van Gronings gas zo snel mogelijk afbouwen naar nul. Het gewonnen gas moet voortaan in Nederland blijven, zegt PvdA-Kamerlid Jan Vos. Daarmee ontstaat een strategische gasreserve om te gebruiken als 'motor en reservebatterij'.

De resterende opbrengst van het gas moet van de PvdA de 'motor' zijn achter de ontwikkeling van groene technologie, liefst in een 'cleantech campus' bij de Rijksuniversiteit Groningen. De gasvoorraad vormt wat Vos betreft ook een 'reservebatterij', omdat wind en zon niet voor een continue energiestroom kunnen zorgen.

Vandaag debatteert de Tweede Kamer over de toekomst van het Groningse gas. Dit jaar wordt 27 miljard kuub gas gewonnen, eenderde van wat in het piekjaar 1976 naar boven werd gehaald en de helft van de gaswinning in 2013. De vermindering is een reactie op de aardbevingsschade die veel Groningers hebben geleden. Pas laat besefte 'Den Haag' dat de veiligheid van de mensen die op de gasbel wonen in het geding kwam door de gaswinning.

Om het bevingsrisico nog meer te verkleinen wil minister Kamp van Economische Zaken de gaswinning verder omlaag brengen, aangespoord door een grote meerderheid in de Tweede Kamer. Wat een fors deel van die Kamer betreft is Kamp niet ambitieus genoeg. 'Hij zou het terugschroeven van de gaswinning, bedoeld om het aardbevingsrisico te verminderen, veel meer moeten zien als kans om naar een volledig duurzame energievoorziening over te gaan', zegt PvdA'er Vos.

De bewindsman werpt tegen dat langlopende contracten met België, Frankrijk en Duitsland tot gaslevering en dus -winning verplichten. Vanaf 2020 wordt de export naar Duitsland afgebouwd, in 2024 die naar België en Frankrijk. 'Dat kan veel eerder', stelt Vos. 'Het kabinet moet daarover in overleg treden met die landen.'

Dat de gaswinning verder naar beneden moet, daarover bestaat grote overeenstemming

D66-Kamerlid Stientje van Veldhoven

André Faaij, hoogleraar energiesysteemanalyse in Groningen, is het met de kern van het PvdA-voorstel eens. 'Dit is hoognodig om veel sneller dan tot nu toe de transitie naar volledig duurzame energievoorziening in te zetten.' Nu is een 'teleurstellende' 5,6 procent van de gebruikte energie hernieuwbaar. Faaij plaatst wel de kanttekening dat het afbouwen van de Groningse gasexport niet moet betekenen dat de 'buitenlandse klanten' overstappen op kolen.

De afgelopen jaren heeft de PvdA steeds een sleutelrol gespeeld in de debatten over het verder toedraaien van de gaskraan. Zodra de partij niet langer optrok met coalitiegenoot VVD, was er een Kamermeerderheid voor verlaging van de gaswinning.

Of er ook een meerderheid is voor het plan om de gasexport sneller dan afgesproken naar nul af te bouwen en het Gronings gas voortaan strategisch in te zetten, moet vandaag blijken in het Kamerdebat. Volgens D66-Kamerlid Stientje van Veldhoven zal het lastig worden de leveringscontracten open te breken. 'Dat de gaswinning verder naar beneden moet, daarover bestaat grote overeenstemming.' Minder Gronings gas stimuleert volgens Van Veldhoven de transitie naar hernieuwbare energie en energiezuinigheid.

Onomkeerbaar

Een nieuw kabinet, met daarin mogelijk VVD en CDA, is waarschijnlijk nog minder ambitieus dan Kamp nu

PvdA-Kamerlid Jan Vos

Vos' voorstel houdt volgens hem in dat op termijn jaarlijks circa 20 miljard kuub wordt gewonnen - een niveau dat op een Kamermeerderheid kan rekenen. 'Een nieuw kabinet, met daarin mogelijk VVD en CDA, is waarschijnlijk nog minder ambitieus dan Kamp nu', voorspelt Vos. Hij wil daarom afdwingen dat het huidige kabinet onomkeerbare maatregelen treft 'voor de transitie van fossiele naar duurzame energie'. 'Denemarken en Uruguay zijn er bijvoorbeeld in korte tijd in geslaagd.'

Volgens Faaij is gas heel geschikt om de overgang naar hernieuwbare energievoorziening te ondersteunen. 'De schadelijke uitstoot is veel lager dan bij kolen en gas is flexibel in te zetten als bijvoorbeeld zon en wind tijdelijk onvoldoende energie opleveren. Daardoor zorgt het voor energiezekerheid.'

Faaij benadrukt dat als de Groningse gasvoorraad strategisch wordt ingezet het op lange termijn weleens veel voordeliger voor de schatkist zou kunnen zijn om het gas in de bodem te laten zitten. 'Wat stuitend is', vindt Faaij, 'is dat de ministeries van Economische Zaken en van Financiën achterwege laten om een goede kosten-batenanalyse te maken van hoe ons gas zo veel mogelijk oplevert voor de BV Nederland.'

Heeft de PvdA gelijk en moeten we de gaskraan naar het buitenland sneller dichtdraaien?

  • 77% (2533)

    Ja

  • 23% (747)

    Nee

3280 stemmen

Ontvang elke dag de Volkskrant Avond Nieuwsbrief in uw mailbox, met het nieuws van vandaag, tv-tips voor vanavond, en alvast zes artikelen uit de krant van morgen. Schrijf u hier in.