Met de komst van de Noord-Zuidlijn verdwijnt tramlijn 10.
Met de komst van de Noord-Zuidlijn verdwijnt tramlijn 10. © ANP

Openbaar vervoer in Amsterdam gaat volgend jaar op de schop

Husselen met tramlijnen: nieuwe kaart, nieuwe lijnen

Wie volgend jaar in Amsterdam een ritje wil maken met tramlijnen 9, 16 of 10 kan lang zoeken. Op de dag dat de Noord-Zuidlijn in gebruik wordt genomen, neemt het hoofdstedelijk tramspoor afscheid van deze nummers. Daarvoor in de plaats keren wel twee oude bekenden terug op de rails: lijnen 11 en 19.

Dat blijkt uit de lijnnetkaart die vervoerbedrijf GVB vandaag bekendmaakt. Door de nieuwe metro gaat het hele vervoer in de hoofdstad op de schop.  Als alles volgens planning verloopt met de Noord-Zuidlijn - en dat is in het verleden op zijn zachtst gezegd niet altijd het geval geweest - zal de nieuwe metro op 22 juli 2018 rond half zes 's ochtends zijn eerste passagiers vervoeren. Tegelijkertijd zal ook een groot deel van alle bussen en trams een nieuwe route afleggen. Het 'vervoerplan' van de stad is dan niet langer een 'spinnenweb' rondom Centraal Station, maar meer een 'vissengraat' met de Noord-Zuidlijn als ruggengraat waarop de tram- en buslijnen als ribben kruisen. 

Tekst gaat verder onder de afbeelding. Download de kaart via de link in bovenstaand kader.

Tram 1 is straks deels Tram 11 maar toch ook weer Tram 1

Met de komst van de Noord-Zuidlijn rijden Amsterdamse bus- en tramlijnen nieuwe routes en krijgen soms ook andere nummers. Vrijdag maakt het GVB de lijnen bekend. Drie hoofdrolspelers over hoe het vervoer op de schop gaat (+).

Afgelopen jaren braken de vervoerkundigen van GVB het hoofd over de beste vissengraat. Met als uitkomst dat slechts zes van de vijftien tramlijnen in de stad hun oude vertrouwde route zouden kunnen blijven rijden en er netto dus één lijn verdwijnt. Via het nieuwe netwerk zouden trams vaker moeten rijden en reizigers gemiddeld sneller op hun bestemming aankomen, voorspellen de whizzkids van GVB. Al moet er wel 4 procent meer worden overgestapt.

Die enorme operatie was voor GVB reden om ook de kwestie van de Amsterdamse tramnummers op de helling te zetten. Want hoe ga je alle trams noemen als er op één moment zoveel lijnen anders gaan rijden? 'Je ziet wereldwijd dat steden dat allemaal anders doen', zegt vervoerkundige Michiel Sommeijer van GVB. 'Sommigen hebben letters, anderen kleuren en in Londen hebben metro's namen.' Gek aan de Amsterdamse huidige nummering is bovendien dat een deel van de lijnen in de loop der tijd is opgeheven. 'Dat heeft iets onlogisch.'

Talloze experts en tramfanaten werden geconsulteerd over deze kwestie. Maar donderdag werd uiteindelijk toch gekozen voor de variant die het meest lijkt op het huidige systeem. 'We denken dat we op die manier zo min mogelijk verwarring zaaien bij reizigers.'

Hoewel er veel cijfers behouden blijven, stemt het verlies van lijnnummers die meer dan honderd jaar dagelijks door de stad reden enige Amsterdammers toch weemoedig. Sommeijer: 'Ik heb afgelopen jaar één keer zelfs een traan gezien van iemand die vertelde dat zowel zijn vader als zijn grootvader op de 9 reden. Hij had warme herinneringen aan de barbecues van het personeel van de 9. Dan is het toch anders als er ineens een 19 rijdt.'