Ongeval met e-bike vaak ernstiger dan met gewone fiets
© ANP

Ongeval met e-bike vaak ernstiger dan met gewone fiets

E-bikers raken bij een fietsongeval vaker ernstiger gewond dan verkeersdeelnemers op een gewone fiets. Wie op een elektrische fiets een ongeluk krijgt, heeft twee keer zo vaak meervoudige verwondingen, vaker ernstig schedelletsel en ligt twee keer zo lang in het ziekenhuis.

Dat blijkt uit onderzoek van een groep Groningse artsen onder bijna 500 patiënten die na een fietsongeval binnenkwamen op de eerste hulp van het Universitair Medisch Centrum Groningen (UMCG).

Jaarlijks komen 70 duizend fietsers na een ongeluk op de eerste hulp terecht

De onderzoekers, die hun studie vandaag publiceren in het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde, pleiten voor preventieve maatregelen, zoals het dragen van een helm. Bijna de helft van de e-bikers loopt bij een ongeluk ernstig schedel-hersenletsel op en een helm kan dat risico aanzienlijk verminderen, zo blijkt uit eerder onderzoek. Nu is een helm alleen verplicht voor high speed e-bikes, die 45 kilometer per uur kunnen, maar die speedbikes maken maar een klein deel uit van alle elektrische fietsen. Vorig jaar werden bijna 270 duizend e-bikes verkocht.

Marjan Hagenzieker, hoogleraar verkeersveiligheid aan de TU Delft, is enthousiast over het onderzoek omdat voor het eerst gegevens over gewonde e-bikers zijn vergeleken met gewone fietsers. Die data waren tot nu toe onbekend, zegt ze. 'Van verkeersongevallen zonder dodelijke afloop wordt slechts een klein deel door de politie geregistreerd.'

Het aantal ernstig gewonden onder fietsers is de afgelopen jaren fors toegenomen, zo blijkt uit cijfers van het Instituut voor Wetenschappelijk Onderzoek Verkeersveiligheid (SWOV). Jaarlijks komen zo'n 70 duizend fietsers na een ongeluk op de eerste hulp terecht; 200 van hen overlijden.

Opmerkelijk genoeg overleden de gewonde e-bikers niet vaker

Het UMCG houdt sinds drie jaar alle gegevens bij van patiënten die zijn behandeld na een fietsongeval. De artsen analyseerden voor hun onderzoek de data van 475 patiënten, van wie er 107 een e-bike bereden. Van 92 gewone fietsers en 92 e-bikers wisten ze een nauwkeurige vergelijking te maken, waarbij werd gecorrigeerd voor onderlinge verschillen, zoals leeftijd en ziektegeschiedenis. Dat is belangrijk, zegt Hagenzieker, die niet betrokken was bij het onderzoek. 'E-bikers zijn vaak een stuk ouder en kwetsbaarder dan mensen op een klassieke fiets. Pas als je voor die verschillen corrigeert, kun je letsel vergelijken.'

Die vergelijking wijst uit dat van de e-bikers die onderuit gingen 20 procent ernstig letsel opliep, tegenover 10 procent van de mensen op een gewone fiets. Opmerkelijk genoeg overleden de gewonde e-bikers niet vaker: zowel bij gebruikers van een klassieke fiets als van een e-bike ging het om een paar procent. Omdat het aantal sterfgevallen in de studie klein was, moet die conclusie voorzichtig worden geïnterpreteerd, zegt Hagenzieker. Een groter onderzoek moet uitsluitsel geven.

Artsen pleiten voor een e-biketraining

De Groningse artsen hebben niet onderzocht wat de oorzaak is van de fietsongevallen. Daardoor blijft onduidelijk wat kan worden gedaan aan preventie, aldus Hagenzieker. De artsen pleiten voor een e-biketraining, maar zonder gegevens over de ongevalscenario's is het lastig uit te zoeken welke vaardigheden moeten worden getraind, zegt ze. Er worden lokaal trainingen gegeven, weet ze, maar die zijn niet gebaseerd op onderzoek.

De SWOV inventariseert nu de meest voorkomende oorzaken van fietsongevallen met e-bikes, zodat maatregelen kunnen worden genomen. Drie jaar geleden wees een analyse van ongevallen bij 50-plussers uit dat e-bikers vaak worden verrast door de paaltjes op het fietspad en inschattingsfouten maken bij het inhalen. 'Ze onderschatten vaak de iets hogere snelheid op een elektrische fiets', zegt Hagenzieker. 'We moeten uitzoeken of we de infrastructuur van de fietspaden kunnen aanpassen. En misschien is het zinvol om een cursus gevaarherkenning aan te bieden.'