Van Zutphen vroeg Kinderombudsman geheime ontslagbrief te tekenen
© ANP

Van Zutphen vroeg Kinderombudsman geheime ontslagbrief te tekenen

Ombudsman hield voor Kamer informatie achter

Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen wilde afgelopen najaar informatie achterhouden voor de Tweede Kamer. Hij had het plan Kinderombudsman Marc Dullaert in de Kamer voor te dragen voor de gebruikelijke termijn van zes jaar, mits de Kinderombudsman zijn handtekening zou zetten onder een geheime ontslagbrief die garandeerde dat hij binnen een jaar zou vertrekken. Dullaert wilde zo'n brief niet tekenen.

'Ik heb gezegd: leg de situatie uit aan de Kamercommissie en laat die erover oordelen of ik één jaar langer mag blijven', zegt de Kinderombudsman tegenover de Volkskrant.

Verschillende bronnen bij het instituut Nationale Ombudsman bevestigen dat de constructie met een ontslagbrief een van de besproken compromissen was om Dullaert te behouden. Op die manier zou hij zijn voorzitterschap van de Europese koepel van Kinderombudsmannen kunnen uitdienen, hoewel Van Zutphen van hem af wilde. Van Zutphen antwoordt desgevraagd dat 'er meerdere scenario's zijn besproken'.

Stil houden

Reconstructie

Een geheime ontslagbrief, Kamerleden die half worden geïnformeerd en een Ombudsman met een eigen agenda. Achter het vertrek van Kinderombudsman Dullaert zit een schimmig spel.

Later heeft Ombudsman Van Zutphen daadwerkelijk informatie voor Kamerleden achtergehouden. Tijdens een besloten commissievergadering op 13 januari over de toekomst van de Kinderombudsman, verzweeg Van Zutphen zijn verregaande reorganisatieplannen. Dit bevestigen drie bronnen die daar aanwezig waren. Van Zutphen wilde de taken van de algemeen directeur zelf gaan uitvoeren en had het opheffen van de directeursfunctie in december aan beleidsmedewerkers en de ondernemingsraad meegedeeld. 'Wij moesten dat stil houden tot de nieuwjaarstoespraak', zeggen twee van hen.

Uit een interne e-mail blijkt dat Van Zutphen het vertrek van de algemeen directeur in zijn nieuwjaarstoespraak alsnog geheim hield, 'omdat er nog gesprekken gaande zijn met betrokkenen en met de Tweede Kamer'. Toch deelde hij zijn reorganisatieplannen die week erop niet met de Kamercommissie. De Ombudsman wil vanwege de vertrouwelijkheid van die bijeenkomst niets kwijt over wat hij daar heeft gezegd.

In die besloten vergadering werd VVD-Kamerlid Joost Taverne 'woedend' op voorzitter Pia Dijkstra (D66), omdat zij Kinderombudsman Dullaert had uitgenodigd om toe te lichten waarom een tijdelijke verlenging van zijn termijn noodzakelijk zou zijn. Verschillende bronnen, ook binnen de VVD, zeggen dat VVD-bestuurders van Dullaert af willen omdat hij te 'activistisch' zou zijn, 'met name op het asieldossier'.

Een voldongen feit

Alle vragen aan de Nationale Ombudsman Reinier van Zutphen

Ombudsman beantwoordde vragen van de Volkskrant schriftelijk via zijn woordvoerster. De vraag of hij buiten de Kamercommisie ook met VVD-leden over het functioneren en de termijn van Kinderombudsman Dullaert heeft gesproken, wil hij niet beantwoorden, daar is herhaaldelijk naar gevraagd. Alle vragen en antwoorden leest u hier.

Destijds hebben wij heel erg benadrukt dat de Kinderombudsman onafhankelijk en zelfstandig moet kunnen opereren, met andere bevoegdheden dan de Nationale Ombudsman

Oud-minister van Jeugd en Gezin André Rouvoet

In een vervolgvergadering, op 3 februari, ging Van Zutphen voorbij aan het verzoek van Kamerleden om de Tweede Kamer plenair te laten stemmen over verlenging van de termijn van Dullaert met één jaar, in plaats van de gebruikelijke zes. 'Wij werden voor een voldongen feit gesteld', zegt een van de politici die daarbij aanwezig waren. 'Van Zutphen legde ons uit dat de wet hem de mogelijkheid geeft zijn eigen team samen te stellen. Hij zei daarbij niet dat Dullaert zowel substituut-ombudsman als Kinderombudsman is, en dat daarvoor verschillende mandaten gelden.'

'Het is aan de Tweede Kamer om die onafhankelijke rol van de Kinderombudsman te bewaken', zegt oud-minister van Jeugd en Gezin André Rouvoet, onder wiens beleid de Kinderombudsman in 2010 werd ingevoerd. 'Destijds hebben wij heel erg benadrukt dat de Kinderombudsman onafhankelijk en zelfstandig moet kunnen opereren, met andere bevoegdheden dan de Nationale Ombudsman. De Tweede Kamer heeft de plicht te bewaken dat wat nu gebeurt, niet haaks staat op wat in de wet is afgesproken.'

Met zijn besluit om Dullaerts termijn niet te verlengen, maakt de Nationale Ombudsman een voortijdig einde aan het Nederlands voorzitterschap van de Europese koepel van Kinderombudsmannen, waarvoor Dullaert afgelopen september met veel ceremonieel in het Kamergebouw is benoemd. Ook wacht hij niet op de wetsevaluatie over het functioneren van de Kinderombudsman, die voor komend najaar staat gepland.